Nawigacja dla żeglarzy

Podręcznik zawierający podstawy klasycznej nawigacji wymaganej przy zdawaniu egzaminów na patenty żeglarskie. Uwzględnia też najnowsze osiągnięcia techniki nawigacyjnej. Osobne rozdziały poświęcono satelitarnemu systemowi GPS, komputerom nawigacyjnym, mapom elektronicznym. Przyszli nawigatorzy znajdą też w tym podręczniku wiedzę na temat astronawigacji, żeglugi po ortodromie, wyznaczania pozycji z namiarów kompasowych czy kąta pionowego. Książka przeznaczona dla żeglarzy wybierających się na rejsy morskie, a szczególnie dla pełniących funkcje oficerskie.

Spis treści

Przedmowa do wydania I i II ... 9

Przedmowa do wydania IV ... 11

1. Wprowadzenie ... 13

2. Podstawowe pojęcia geograficzne ... 15

2.1. Siatka geograficzna ... 15

2.2. Jednostki miar stosowane w nawigacji ... 17

2.3. Horyzont i widnokrąg ... 20

2.4. Loksodroma i ortodroma ... 26

2.5. Żegluga po ortodromie ... 28

2.6. Czas ... 32

3. Mapy morskie ... 35

3.1. Mapy gnomoniczne ... 37

3.2. Mapy Merkatora ... 30

3.3. Mapy elektroniczne ... 45

4. Żegluga po loksodromie ... 49

5. Urządzenia i przybory nawigacyjne ... 61

5.1. Urządzenia nawigacyjne ... 61

5.1.1. Kompasy ... 61

5.1.2. Namierniki optyczne ... 63

5.1.3. Logi ... 65

5.1.3.1. Log burtowy ... 65

5.1.3.2. Log ręczny ... 66

5.1.3.3. Log (rotacyjny elektromechaniczny) ... 67

5.1.3.4. Log ciśnieniowy ... 68

5.1.3.5. Log indukcyjny ... 69

5.1.3.6. Log hydroakustyczny ... 69

5.1.3.7. Śruba okrętowa jako log ... 72

5.1.3.8. Sprawdzanie logu ... 73

5.1.4. Sondy ... 75

5.1.4.1. Sonda ręczna ... 75

5.1.4.2. Sondy ultradźwiękowe ... 76

5.1.5. Mierniki czasu ... 77

5.1.5.1. Chronometr ... 77

5.1.5.2. Stopery ... 78

5.1.5.1. Zegary i budziki ... 78

5.1.6. Sekstant ... 81

5.2. Przybory nawigacyjne ... 91

6. Kursy i namiary ... 93

6.1. Kursy ... 93

6.2. Namiary ... 99

7. Deklinacja ... 103

8. Dewiacja ... 109

8.1. Geneza i rodzaje dewiacji ... 109

8.2. Kompensowanie dewiacji ... 113

8.3. Określanie dewiacji ... 118

8.3.1. Metoda nabieżnikowa ... 118

8.3.2. Metoda dalby dewiacyjnej ... 119

8.3.3. Metoda wzajemnego namiaru ... 120

8.3.4. Metody astronawigacyjne ... 120

8.3.4.1. Dewiacja z Gwiazdy Polarnej ... 121

8.3.4.2. Dewiacja z widocznego wschodu lub zachodu Słońca ... 121

9. Wyznaczanie pozycji w nawigacji terestrycznej ... 125

9.1. Pozycja zliczona ... 125

9.2. Pozycja obserwowana ... 127

9.2.1. Linie pozycyjne ... 127

9.2.1.1. Linia pozycyjna namiaru ... 128

9.2.1.2. Linia pozycyjna z odległości ... 128

9.2.1.3. Linia pozycyjna z kąta poziomego ... 131

9.2.1.4. Linia pozycyjna z głębokości ... 133

9.2.2. Określanie pozycji obserwowanej ... 133

9.2.3. Dokładność pozycji obserwowanej ... 137

9.3. Pozycja prawdopodobna ... 141

10. Żegluga na prądzie ... 143

11. Pływy ... 149

11.1 Geneza i właściwości pływów ... 149

11.2. Parametry pływu ... 152

11.3. Obliczanie wysokości pływów ... 154

11.4. Prądy pływowe ... 163

12. Elementy astronawigacji ... 171

12.1. Poprawianie zmierzonych wysokości ... 171

12.2. Wyznaczanie astronomicznej linii pozycyjnej ... 173

12.3. Szerokość z kulminacji Słońca ... 189

6 Nawigacja dla żeglarzy

12.4. Długość z obserwacji symetrycznych wysokości Słońca ... 191

12.5. Szerokość z wysokości Gwiazdy Polarnej ... 192

12.6. Pozycja astronomiczna ... 194

12.7. Wieczny almanach ... 195

13. Nawigacja radarowa ... 205

14. Nawigacja satelitarna ... 208

15. Zasady prowadzenia nawigacji ... 219

Bibliografia ... 231