Podręcznik Maszyny i urządzenia technologiczne w obróbce ubytkowej. Laboratorium ma na celu praktyczne zapoznanie Czytelnika z wybraną problematyką maszyn i urządzeń wykorzystywanych w technologiach ubytkowych oraz dotyczy praktycznego kontaktu z maszynami i urządzeniami technologicznymi. Wszystkie rozdziały mają taką samą strukturę. Każdy opis ćwiczenia poprzedzono wiadomościami wstępnymi, opisem stanowiska badawczego, dla każdego ćwiczenia po-dano jego przebieg oraz zawartość i sugestie dotyczące opracowania sprawozdania. Materiał zawarty w podręczniku stanowi również uzupełnienie i rozszerzenie tematów wykładów w ramach przedmiotu maszyny i urządzenia technologiczne wykładanego dla kierunków mechanika i budowa maszyn, zarządzanie i inżynieria produkcji oraz mechatronika na wydziałach mechanicznych politechnik. Intencją autora było, aby materiał zawarty w podręczniku był jednocześnie przydatny dla inżynierów i techników, którzy w swojej pracy zawodowej spotykają się z problematyką maszyn i urządzeń technologicznych.

Przedmowa 9 Regulamin laboratorium 11 1. Tokarka CNC – budowa i obsługa 13 1.1. Cel ćwiczenia 13 1.2. Stanowisko laboratoryjne 13 1.3. Wiadomości podstawowe 13 1.3.1. Charakterystyka tokarki CNC 13 1.3.2. Układ współrzędnych. Punkty charakterystyczne 14 1.3.3. Mocowanie przedmiotu obrabianego (uchwyty) 16 1.3.4. Pulpit operatorski tokarki 18 1.3.5. Praca ręczna 21 1.3.6. Praca automatyczna 22 1.3.7. Ustawienie punktu bazowego przedmiotu obrabianego 23 1.3.8. Pomiar narzędzi 23 1.3.9. Kółko elektroniczne 25 1.4. Przebieg ćwiczenia 26 1.5. Sprawozdanie 26 1.6. Przygotowanie teoretyczne do ćwiczenia 26 2. Frezarka CNC – budowa i obsługa 27 2.1. Cel ćwiczenia 27 2.2. Stanowisko laboratoryjne 27 2.3. Wiadomości podstawowe 27 2.3.1. Charakterystyka frezarki CNC 27 2.3.2. Obsługa frezarki CNC 28 2.3.3. Układ odniesienia na frezarkach 32 2.3.4. Przygotowanie przedmiotu i określenie początku układu współrzędnych 34 2.4. Przebieg ćwiczenia 35 2.5. Sprawozdanie 35 2.6. Przygotowanie teoretyczne do ćwiczenia 36 3. Maszynowe nacinanie gwintów na obrabiarkach CNC 37 3.1. Cel ćwiczenia 37 3.2. Stanowisko laboratoryjne 37 3.3. Wiadomości podstawowe 37 3.3.1. Charakterystyka procesu gwintowania 37 3.3.2. Gwintowanie otworów 40 3.3.3. Gwintowanie bezwiórowe 42 3.3.4. Toczenie gwintów 44 3.3.5. Dosuw płytki podczas toczenia gwintów 46 3.3.6. Frezowanie gwintów 47 3.4. Przebieg ćwiczenia 50 3.5. Sprawozdanie 50 3.6. Przygotowanie teoretyczne do ćwiczenia 51 4. Frezarka uniwersalna z podzielnicą – budowa i obsługa 53 4.1. Cel ćwiczenia 53 4.2. Stanowisko laboratoryjne 53 4.3. Wiadomości podstawowe 53 4.3.1. Frezarka uniwersalna 53 4.3.2. Podzielnica uniwersalna 56 4.4. Przebieg ćwiczenia 66 4.5. Sprawozdanie 66 4.6. Przygotowanie teoretyczne do ćwiczenia 66 5. Badanie luzu w przekładni mechanicznej osi obrotowej 67 5.1. Cel ćwiczenia 67 5.2. Wiadomości podstawowe 67 5.2.1. Przekładnie mechaniczne osi posuwowych 67 5.2.2. Luzy przekładni ślimakowej 68 5.2.3. Przekładnie ślimakowe bezluzowe 69 5.2.4. Nastawianie luzu w wybranych przekładniach 70 5.3. Stanowisko badawcze 73 5.4. Przebieg ćwiczenia 74 5.5. Sprawozdanie 75 5.6. Przygotowanie teoretyczne do ćwiczenia 75 6. Sprawność układu przeniesienia napędu maszyn technologicznych 77 6.1. Cel ćwiczenia 77 6.2. Wiadomości podstawowe 77 6.2.1. Przekładnie mechaniczne 77 6.2.2. Metody pomiaru sprawności 77 6.2.3. Pomiar mocy w układach prądu przemiennego 81 6.3. Stanowisko pomiarowe 85 6.4. Przebieg ćwiczenia 86 6.5. Sprawozdanie 86 6.6. Przygotowanie teoretyczne do ćwiczenia 87 7. Kształtowanie walcowych kół zębatych na frezarce obwiedniowej 89 7.1. Cel ćwiczenia 89 7.2. Stanowisko laboratoryjne 89 7.3. Wiadomości podstawowe 89 7.3.1. Ruch toczny 89 7.3.2. Układ napędowy frezarki obwiedniowej 93 7.3.3. Ustawienie frezarki obwiedniowej do obróbki 93 7.3.4. Ustawianie głębokości skrawania przy frezowaniu jednoprzejściowym 97 7.3.5. Błędy ustawienia obrabiarki 99 7.4. Przebieg ćwiczenia 99 7.5. Sprawozdanie 100 7.6. Przygotowanie teoretyczne do ćwiczenia 100 8. Kształtowanie walcowych kół zębatych na dłutownicy Fellowsa 101 8.1. Cel ćwiczenia 101 8.2. Stanowisko laboratoryjne 101 8.3. Wiadomości podstawowe 101 8.3.1. Charakterystyka ogólna 103 8.3.2. Układ kinematyczny dłutownicy Fellowsa 104 8.3.3. Narzędzia 106 8.3.4. Przygotowanie dłutownicy do wykonania koła zębatego 107 8.4. Przebieg ćwiczenia 109 8.5. Sprawozdanie 109 8.6. Przygotowanie teoretyczne do ćwiczenia 110 Załącznik. Walcowe koła zębate – wiadomości podstawowe 111 1. Wiadomości wstępne 111 1.1. Uwagi ogólne 111 1.2. Klasyfikacja walcowych kół zębatych 112 1.3. Zalety i wady przekładni zębatych 113 2. Podstawowe wymiary kół zębatych i uzębienia 114 2.1. Podstawowe określenia 114 2.2. Wymiary kół walcowych o zębach prostych i śrubowych 115 3. Współpraca uzębień. Zarys boków zęba 117 4. Metody obróbki kształtującej walcowych kół zębatych 117 Wzór sprawozdania 121 Bibliografia 123