Podstawy konstrukcji maszyn Tom 2

1. Połączenia nierozłączne Józef Szala 11 1.1. Charakterystyka i klasyfikacja połączeń nierozłącznych 11 1.2. Połączenia spawane 11 1.2.1. Uwagi ogólne 11 1.2.2. Rodzaje spawania 12 1.2.3. Rodzaje spoin i złączy spawanych 15 1.2.4. Odkształcenia i naprężenia spawalnicze 20 1.2.5. Uwagi o spawalności metali 21 1.2.6. Obliczenia spoin obciążonych statycznie 22 1.2.7. Obliczenia spoin przy zmiennych obciążeniach 30 1.2.8. Zasady oznaczania spoin 42 1.2.9. Przykłady zastosowań połączeń spawanych 43 1.3. Połączenia zgrzewane 48 1.3.1 Charakterystyka i rodzaje zgrzewania 48 1.3.2. Uwagi o zgrzewalności metali 51 1.3.3. Obliczenia połączeń zgrzewanych 52 1.4. Połączenia lutowane 57 1.4.1. Charakterystyka połączeń lutowanych 57 1.4.2. Lutowanie miękkie 58 1.4.3. Lutowanie twarde 60 1.5. Połączenia klejone 63 1.5.1. Charakterystyka połączeń klejonych 63 1.5.2. Obliczenia połączeń klejonych 64 1.6. Połączenia nitowe 67 1.6.1. Charakterystyka procesu nitowania 67 1.6.2. Rodzaje nitów i ich zastosowanie 68 1.6.3. Wymiary, wykonanie i oznaczenie nitów 70 1.6.4. Rodzaje połączeń nitowych i zasady rozmieszczania nitów w połączeniu 71 1.6.5. Obliczanie połączeń nitowych 74 Bibliografia 76 2. Połączenia rozłączne Jan Witkowski 77 2.1. Wstęp 77 2.2. Połączenia gwintowe 81 2.2.1. Zasada uzyskiwania zdolności przenoszenia obciążeń 81 2.2.2. Rozkłady obciążeń gwintu 94 2.2.3. Obciążenia śrub 103 2.2.4. Nośność połączeń gwintowych, gwintu i śrub 110 2.3. Połączenia kształtowe 118 2.3.1. Zasada kształtowego przenoszenia obciążeń 118 2.3.2. Obciążenia elementów 124 2.4. Połączenia wciskowe 135 2.4.1. Zasada ciernego przenoszenia obciążeń 135 2.4.2. Wytrzymałość elementów połączeń wciskowych 137 2.5. Wybrane wskazówki konstrukcyjne 141 2.5.1. Wskazówki racjonalnego kształtowania elementów połączeń gwintowych 141 2.5.2. Niektóre możliwości racjonalizacji geometrii elementów połączeń kształtowych 145 2.5.3. Kształtowanie elementów połączeń wciskowych 146 2.5.4. Uwagi końcowe 147 Bibliografia 160 3. Konstrukcje nośne Marek Bijak-Zochowski 161 3.1. Ustroje jednowymiarowe 161 3.1.1. Ustroje cięgnowe 161 3.1.1.1. Zastosowanie i budowa ustrojów cięgnowych 161 3.1.1.2. Zagadnienia związane z obliczaniem konstrukcji cięgnowych 167 3.1.1.3. Statyka cięgna wiotkiego jednoprzelotowego 168 3.1.2. Konstrukcje kratowe 175 3.1.2.1. Zastosowanie i budowa konstrukcji kratowych 175 3.1.2.2. Statyka konstrukcji kratowych 182 3.1.2.3. Dobór sztywności elementów kratownicy. Problemy stateczności 196 3.1.3. Ramy 203 3.1.3.1. Zastosowanie i budowa ram 203 3.1.3.2. Statyka ram 207 3.2. Konstrukcje cienkościenne 212 3.2.1. Zastosowanie, budowa i podział konstrukcji cienkościennych 212 3.2.2. Tarcze kołowe obciążone osiowosymetrycznie 216 3.2.2.1. Zastosowanie tarcz kołowych, ich rodzaje i budowa. Przenoszone obciążenia 217 3.2.2.2. Metody analizy wytrzymałościowej tarcz kołowych 218 3.2.3. Płyty i powłoki 224 3.2.3.1. Podstawowe przypadki zginania płyt 224 3.2.3.2. Powłoki obrotowe obciążone osiowosymetrycznie 228 3.2.3.3. Wprowadzenie sił skupionych w płyty (tarcze) i powłoki 235 3.2.3.4. Niektóre zagadnienia stateczności płyt i powłok 238 3.2.4. Pręty cienkościenne 243 3.2.4.1. Konstrukcja, zastosowanie, model pracy 243 3.2.4.2. Zginanie pręta o przekroju otwartym 244 3.2.4.3. Praca prętów cienkościennych o przekrojach zamkniętych 246 3.2.4.4. Wprowadzenie obciążeń skupionych w pręty cienkościenne 247 3.2.4.5. Stateczność prętów cienkościennych 248 3.2.5. Cienkościenne ustroje złożone 250 3.2.5.1. Konstrukcja, zastosowanie, wyidealizowany model pracy 250 3.2.5.2. Płaskie ustroje półskorupowe 254 3.2.5.3. Przestrzenne ustroje półskorupowe 257 Bibliografia 259 4. Korpusy Tadeusz Kacperski 261 4.1. Sztywność korpusów 261 4.2. Rozkład naprężeń i odkształceń w zginanych belkach żeliwnych 264 4.3. Zginanie korpusów o kształcie belek zakrzywionych 265 4.3.1. Korpusy o osi słabo zakrzywionej 266 4.3.1. Korpusy o osi silnie zakrzywionej 266 4.4. Korpusy obciążone momentem skręcającym 270 4.4.1. Skręcanie korpusów o przekrojach nieokrągłych 270 4.4.2. Skręcanie korpusów o przekrojach otwartych złożonych z wąskich prostokątów 270 4.4.3. Skręcanie korpusów o dowolnych przekrojach zamkniętych 277 4.5. Wyokrąglenia wewnętrznych krawędzi odlewów 279 4.6. Użebrowania odlewów 282 4.7. Kształtowanie korpusów żeliwnych. Zalecenia ogólne 287 4.7.1. Kształtowanie ścian odlewów 288 4.7.2. Kształtowanie połączeń ścian odlewów 290 4.7.3. Racjonalne przekroje i kształty 292 4.8. Korpusy spawane z materiałów stalowych 294 4.9. Konstrukcja korpusów staliwnych 295 4.10. Konstrukcja korpusów z żeliwa ciągliwego 296 4.11. Konstrukcja korpusów z żeliwa sferoidalnego 297 4.12. Konstrukcja korpusów ze stopów lekkich 297 4.12.1. Odlewy ze stopów aluminium 297 4.12.2. Odlewy ze stopów magnezu 299 Bibliografia 299 5. Elementy podatne Marek Dietrich 300 5.1. Ogólne wiadomości o elementach podatnych 300 5.2. Sprężyny 304 5.2.1. Materiały używane na sprężyny 304 5.2.2. Drążki skrętne 305 5.2.3. Sprężyny śrubowe walcowe 308 5.2.4. Sprężyny zginane (resory) 318 5.2.5. Sprężyny talerzowe 322 5.2.6. Sprężyny pierścieniowe 323 5.2.7. Sprężyny skrętne 324 5.2.8. Układy sprężyn 326 5.3. Elementy z materiałów podatnych 330 5.3.1. Materiały podatne (elastomery) 330 5.3.2. Konstrukcja gumowych (elastomerowych) elementów podatnych 333 5.4. Gazowe elementy podatne 336 Bibliografia 338 6. Trybologia Jacek Stupnicki 339 6.1. Wstęp 339 6.1.1. Współczesne zainteresowania trybologią 339 6.2. Elementy problemu trybologicznego 341 6.2.1. Właściwości powierzchni powstałych w wyniku obróbki mechanicznej metali 342 6.2.1.1. Cechy geometryczne powierzchni 343 6.2.1.2. Inne cechy warstwy wierzchniej 354 6.2.2. Właściwości powierzchni tworzyw sztucznych 355 6.2.3.Właściwości smarów 355 6.2.3.1. Lepkość smaru 356 6.2.3.2. Wpływ temperatury smaru na lepkość 357 6.2.3.3. Wpływ ciśnienia na lepkość smaru 357 6.2.3.4. Ściśliwość i rozszerzalność termiczna smaru 359 6.2.3.5. Klasyfikacja olejów według Society of Automotive Engineers (SAE) 360 6.2.3.6. Nienewtonowskie właściwości smarów 360 6.2.3.7. Pomiary lepkości smarów 361 6.2.3.8. Inne cechy smarów 367 6.2.3.9. Dodatki do smarów 369 6.2.4. Rzeczywista powierzchnia kontaktu 369 6.3. Tarcie 370 6.3.1. Współczesne badania tarcia 372 6.3.2. Hipotezy tarcia oparte na obserwacji zjawisk kontaktu 377 6.3.2.1. Adhezyjna teoria tarcia 377 6.3.2.2. Opory ruchu w wyniku bruzdowania 380 6.3.2.3. Molekularno-mechaniczna teoria tarcia (Kragielskiego) [8] 381 6.3.3. Składanie i rozkładanie sił tarcia, tarcie izotropowe i anizotropowe 384 6.4. Mechanika ruchu tocznego 390 6.4.1. Rozkłady nacisków na powierzchni kontaktu, naprężenia kontaktowe 391 6.4.2. Czyste toczenie 393 6.4.2.1. Współczynnik oporów ruchu przy toczeniu [4] 393 6.4.2.2. Toczenie z mikropoślizgami na powierzchni kontaktu 395 6.4.2.3. Toczenie z mikropoślizgami wymuszonymi geometria układu 398 6.5. Zużycie maszyn 401 6.5.1. Zużycie adhezyjne 402 6.5.2. Zużycie ścierne 406 6.5.3. Zużycie korozyjne 407 6.5.4. Zużycie zmęczeniowe 408 6.5.5. Zużycie erozyjne 410 6.5.6. Badania zużycia powierzchni 412 6.5.7. Zapobieganie zużyciu powierzchni 412 6.6. Smarowanie 413 6.6.1. Teoria hydrodynamicznego smarowania 413 6.6.2. Teoria hydrostatycznego smarowania 424 6.6.3. Smarowanie elastohydrodynamiczne 429 Bibliografia 433 7. Łożyska i łożyskowanie Jacek Stupnicki 435 7.1. Łożyska smarowane smarami stałymi 436 7.2. Łożyska samosmarujące 438 7.3. Łożyska hydrostatyczne 439 7.4. Łożyska hydrodynamiczne 441 7.4.1. Przykłady rozwiązań konstrukcyjnych łożysk ślizgowych hydrodynamicznych 444 7.5. Łożyska toczne 447 7.5.1. Podstawy doboru łożysk tocznych 449 7.5.2. Łożyskowanie wałów 451 7.5.3. Uszczelnianie łożysk 453 Bibliografia 454 8. Osie i wały Józef Szala 455 8.1. Wiadomości wstępne 455 8.1.1. Pojęcia podstawowe i klasyfikacja 455 8.1.2. Przebieg konstruowania 457 8.1.3. Dobór materiału 457 8.2. Obliczenia wstępne 458 8.2.1. Obciążenia osi i wałów 459 8.2.2. Obliczenia wstępne osi 461 8.2.3. Obliczenia wstępne wałów 462 8.2.4. Uwagi końcowe 467 8.3. Sztywność walów prostych 468 8.3.1. Sztywność giętna wałów gładkich 468 8.3.2. Sztywność giętna wałów kształtowych 471 8.3.3. Sztywność skrętna 482 8.4. Drgania walów 482 8.4.1. Uwagi wstępne 482 8.4.2. Drgania giętne 484 8.4.3. Drgania skrętne 489 8.4.4. Uwagi końcowe 492 8.5. Zalecenia konstrukcyjne 492 8.5.1. Uwagi wstępne 492 8.5.2. Czopy łożyskowe 493 8.5.3. Czopy elementów osadzanych na wałach 494 8.5.4. Przejścia i powierzchnie oporowe 494 Bibliografia 495 9. Mechanizmy śrubowe Jan Witkowski 496 9.1. Wstęp 496 9.2. Kinetostatyka mechanizmów śrubowych 497 9.2.1. Kinematyka ruchowego połączenia śrubowego 497 9.2.2. Geometria ruchowego połączenia śrubowego 501 9.2.3. Statyka ruchowego połączenia śrubowego 505 9.2.4. Sprawność ruchowego połączenia śrubowego 507 9.2.4. Mechanizmy śrubowe. Zastosowanie 509 9.3.1. Śruby pociągowe 509 9.3.2. Mechanizmy warsztatowe i podnośniki 513 9.3.3. Mechanizmy pomocnicze i regulacyjne 524 9.3.4. Uwagi końcowe 526 Bibliografia 528 10.Przewody rurowe i zawory Tadeusz Kacperski 529 10.1. Przewody rurowe 529 10.1.1. Charakterystyka ogólna 529 10.1.2. Obliczanie pola czynnego przekroju przewodu rurowego 530 10.1.3. Ciśnienia odnoszące się do przewodu rurowego i armatury 532 10.1.4. Temperatury odnoszące się do przewodu rurowego i armatury 534 10.1.5. Obliczanie grubości ścianki cienkościennego przewodu rurowego obciążonego ciśnieniem wewnętrznym 535 10.1.6. Obliczanie grubości ścianki rury grubościennej obciążonej ciśnieniem wewnętrznym 540 10.1.7. Złącza rurowe - rodzaje, obliczenia 540 10.1.8. Opory przepływu cieczy w przewodach i zaworach 552 10.2. Zawory 559 10.2.1. Charakterystyka i rodzaje zaworów 559 10.2.2. Schematy konstrukcyjne zaworów zaporowych 561 10.2.3. Kształtowanie zaworu 562 10.2.4. Powierzchnie zamykające 564 10.2.5. Warunki pracy zaworu 567 10.2.6. Obliczanie mechanizmu sterowniczego 570 10.2.7. Obliczenia wytrzymałościowe korpusu zaworu 572 10.2.8. Konstrukcja połączenia grzybka Z wrzecionem 577 10.2.9. Dławnice wrzecion 578 10.2.10. Grzybek odciążający 580 10.2.11. Konstrukcja zaworów grzybkowych zaporowych 581 10.2.12. Zawory zasuwowe 583 10.2.13. Zawory bezpieczeństwa 586 10.2.14. Zawory zwrotne 589 10.2.15. Zawory rozdzielcze 590 10.2.16. Materiały stosowane w budowie zaworów 592 Bibliografia 593 Skorowidz 594