Najpoważniejszymi skutkami ryzyka występującego w obszarze w budownictwie są katastrofy budowlane. Ich skutkiem może być w najmniejszym zakresie zniszczenie mienia, a w najgorszym zaś przypadku utrata zdrowia lub życia ludzkiego. Każda katastrofa budowlana to swego rodzaju porażka. Porażki są jednak lekcją, która może nas wiele nauczyć. Bezpieczeństwo w budownictwie zależy od bardzo wielu czynników, a nie na wszystkie z nich bezpośredni wpływ ma człowiek. Jakkolwiek byśmy się nie starali, wszystkim katastrofom nie jesteśmy w stanie zapobiec. Nawet dochowanie najwyższej staranności na wszystkich etapach realizacji przedsięwzięcia budowlanego nie zawsze uchroni nas przed przypadkami ich zniszczeń. Ważne jest jednak to, aby znacząco ograniczyć prawdopodobieństwo wystąpienia takich zdarzeń, a jeśli już się wydarzą - minimalizować ich skutki. Katastrofy budowlane uczą nas również jak istotne są działania prewencyjne i informacyjne, podnoszące poziom wiedzy społecznej na temat czynników zagrożeń i świadomego użytkowania obiektów budowanych. Niniejsza publikacja stanowi kompleksową analizę przyczyn powstania oraz skutków katastrof budowlanych. Co ważne, została opracowana na podstawie informacji dostępnych w rejestrze katastrof prowadzonego w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego i oparta o dane statystyczne z długiego okresu, z terenu całej Polski. Aby jak najlepiej zobrazować skutki katastrof, Autor posłużył się wieloma przykładami, w tym tymi najdramatyczniejszymi. Wskazał przy tym najważniejsze czynniki ryzyka w działalności budowlanej i rekomendacje skutecznych działań prewencyjnych. Książka skierowana jest do osób zajmujących się problemami utrzymania i eksploatacji obiektów budowlanych – zarówno od strony naukowej, jak i technicznej. To także doskonałe narzędzie dla przedstawicieli organów administracji publicznej.

Od autora 7 1. WPROWADZENIE 9 1.1. Podstawowe pojęcia i definicje 9 1.2. Bezpieczeństwo obiektów budowlanych w ustawie – Prawo budowlane 16 1.3. Procedury w przypadku wystąpienia katastrofy budowlanej 20 1.4. Rola kontroli w zakresie bezpieczeństwa w budownictwie 27 2. ZBIORY INFORMACJI ZAWIERAJĄCE DANE O USZKODZENIACH I ZNISZCZENIACH OBIEKTÓW BUDOWLANYCH 33 2.1. Informacje ogólne 33 2.2. Przykład kompleksowego rejestru do celów ubezpieczeniowych 36 2.3. Rejestr katastrof budowlanych prowadzony w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego 38 3. KATASTROFY BUDOWLANE W POLSCE W LATACH 1995– 2015 WEDŁUG REJESTRU GŁÓWNEGO URZĘDU NADZORU BUDOWLANEGO 43 3.1. Dane ogólne 43 3.2. Klasyfikacja 46 4. ANALIZA KATASTROF W LATACH 2008–2015 WEDŁUG WYBRANYCH CHARAKTERYSTYK OBIEKTÓW ULEGAJĄCYCH KATASTROFOM 49 4.1. Rodzaje obiektów budowlanych 49 4.2. Rodzaje konstrukcji nośnej obiektów budowlanych 51 4.3. Czas eksploatacji obiektów budowlanych 52 4.4. Wysokość i kubatura obiektów budowlanych 53 4.5. Inwestorzy lub właściciele obiektów budowlanych 55 5. ZDARZENIA LOSOWE JAKO PRZYCZYNY KATASTROF 57 5.1. Dane ogólne 57 5.2. Katastrofy losowe spowodowane siłami natury 61 5.2.1. Zjawiska przyrodnicze jako potencjalne przyczyny katastrof budowlanych 61 5.2.2. Analizy katastrof spowodowanych siłami natury i minimalizowanie skutków katastrof 66 5.2.3. Katastrofy spowodowane silnymi wiatrami 70 5.2.4. Katastrofy spowodowane intensywnymi opadami atmosferycznymi, powodziami i osuwiskami 88 5.3. Katastrofy losowe spowodowane wybuchem gazu 106 5.4. Katastrofy losowe spowodowane pożarami 127 6. BŁĘDY LUDZKIE W CYKLU ŻYCIA OBIEKTU JAKO PRZYCZYNY KATASTROF 139 6.1. Błędy podczas utrzymania obiektu budowlanego 139 6.2. Błędy podczas budowy nowego obiektu lub wykonywania robót budowlanych w obiekcie istniejącym 147 7. SKUTKI KATASTROF BUDOWLANYCH 155 7.1. Elementy obiektu budowlanego objęte katastrofą 155 7.2. Osoby poszkodowane w katastrofach 157 8. STUDIA PRZYPADKÓW 159 9. ANALIZA RYZYKA W ODNIESIENIU DO BEZPIECZEŃSTWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH 167 9.1. Cel i metodologia 167 9.2. Identyfikacja czynników ryzyka 170 9.3. Metodologia oceny ryzyka w odniesieniu do obiektów budowlanych 174 10. MOŻLIWE PRZECIWDZIAŁANIA KATASTROFOM I ICH SKUTKOM 185 10.1. Minimalizacja ryzyka powstania katastrofy budowlanej na etapie projektowania 186 10.2. Działania informacyjne, prewencyjne oraz korekty aktów prawnych i norm 191 11. PODSUMOWANIE 197 Literatura 201