Porozumienia procesowe w sprawach karnych

Przedmiotem publikacji są porozumienia procesowe zawierane w sprawach karnych i ich analiza z perspektywy celów procesu karnego, która służy skonstruowaniu optymalnego modelu zapewniającego jak najwyższe prawdopodobieństwo osiągnięcia tych celów. W książce: • wyróżniono sześć determinant modeli porozumień procesowych określających ich zdolność do realizacji celów procesu karnego, • przeprowadzono analizę instytucji porozumień procesowych w polskim porządku prawnym oraz analizę komparatystyczną odnoszącą się do wybranych krajów: USA, Anglii, Francji, Włoch i Niemiec, • wskazano trzy podstawowe niedostatki polskiego modelu porozumień procesowych (braki w zakresie gwarancji procesowych przysługujących oskarżonemu, niewprowadzenie mechanizmu przyznawania oskarżonemu korzyści z tytułu zawarcia porozumienia oraz zbyt silna pozycja pokrzywdzonego). Przedstawiono także szereg postulatów de lege lata i de lege ferenda, których realizacja doprowadziłaby do usunięcia zidentyfikowanych mankamentów i zapewniła osiągnięcie celów procesu karnego w postępowaniach zakończonych w sposób konsensualny. Publikacja jest przeznaczona zarówno dla prawników praktyków (adwokatów, radców prawnych, sędziów, prokuratorów), jak i pracowników naukowych zajmujących się prawem karnym i naukami penalnymi.

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 15 Rozdział I Cele procesu karnego | str. 29 Zagadnienia wstępne. Pojęcie celów procesu karnego | str. 29 Cele procesu karnego w Polsce w ujęciu normatywnym | str. 35 2.1. Ustawowy katalog celów procesu karnego | str. 35 2.2. Dyrektywa trafnej reakcji | str. 38 2.2.1. Koncepcja Mariana Cieślaka | str. 38 2.2.2. Prewencja indywidualna i ogólna | str. 40 2.2.3. Reakcja trafna, czyli jaka? | str. 44 2.2.4. Ujęcie opisowe i dyrektywalne dyrektywy trafnej reakcji | str. 53 2.3. Dyrektywa ochrony interesów pokrzywdzonego | str. 54 2.3.1. Uwagi historyczne | str. 54 2.3.2. Źródła konstytucyjne | str. 57 2.3.3. Źródła prawnomiędzynarodowe | str. 64 2.3.4. Pojęcie prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego | str. 71 2.3.5. Uwzględnienie czy uwzględnianie interesów pokrzywdzonego | str. 75 2.3.6. Poszanowanie godności pokrzywdzonego | str. 81 2.4. Dyrektywa rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie | str. 86 2.5. Status prawdy materialnej jako celu procesu karnego lub naczelnej jego zasady | str. 97 2.6. Relacje między normatywnymi celami procesu karnego | str. 104 Cele procesu karnego w Polsce w ujęciach doktrynalnych | str. 106 3.1. Trafna reakcja karna | str. 106 3.2. Implementacja norm prawa karnego materialnego | str. 108 3.3. Krytyka instrumentalizacji procesu karnego | str. 111 3.4. Osiągnięcie stanu sprawiedliwości materialnej i proceduralnej | str. 114 3.5. Sprawiedliwość naprawcza | str. 126 3.6. Rozstrzygnięcie konfliktu | str. 131 Uwagi prawnoporównawcze | str. 135 4.1. Niemcy | str. 136 4.2. Francja | str. 137 4.3. USA | str. 141 4.4. Anglia i Walia | str. 142 4.5. Włochy | str. 145 Podsumowanie | str. 146 Rozdział II Pojęcie, uzasadnienie i modele porozumień procesowych | str. 149 Pojęcie porozumień procesowych | str. 149 1.1. Dorobek polskiej doktryny prawa karnego procesowego | str. 149 1.2. Definicje formułowane w piśmiennictwie zagranicznym | str. 155 1.3. Sporne lub wątpliwe aspekty definicji porozumień procesowych | str. 165 1.3.1. Procesowy lub pozaprocesowy charakter korzyści | str. 165 1.3.2. Dorozumiane wyrażenie zgody na zawarcie porozumienia | str. 167 1.3.3. Rodzaj rozstrzygnięcia a kwalifikacja instytucji prawnej jako porozumienia procesowego | str. 175 1.4. Proponowana definicja porozumień procesowych | str. 182 Uzasadnienie porozumiewania się w procesie karnym | str. 183 2.1. Geneza i uzasadnienie porozumień procesowych | str. 183 2.2. Przyczyny wprowadzenia porozumień procesowych do polskiego prawa karnego procesowego | str. 191 2.3. Aksjologiczne czy pragmatyczne uzasadnienie porozumiewania się w polskim procesie karnym | str. 197 Cele i funkcje porozumień procesowych | str. 199 Model porozumienia procesowego i jego determinanty | str. 207 4.1. Pojęcie modelu | str. 207 4.2. Determinanty modeli porozumień procesowych | str. 209 Podsumowanie | str. 213 Rozdział III Model porozumień procesowych w Polsce i jego determinanty w perspektywie dogmatycznej | str. 215 Uwagi wstępne | str. 215 Historia porozumień procesowych w Polsce | str. 220 Zakres przedmiotowy i temporalny porozumień procesowych | str. 227 Przedmiot porozumienia | str. 236 Rola sądu | str. 252 Pozycja oskarżonego | str. 270 Pozycja pokrzywdzonego | str. 282 Ograniczenia zaskarżalności | str. 296 Podsumowanie | str. 311 Rozdział IV Modele porozumień procesowych i ich determinanty w perspektywie prawnoporównawczej | str. 313 Porozumienia procesowe w Anglii i Walii | str. 313 1.1. Główne cechy angielskiego procesu karnego | str. 313 1.2. Historia porozumień procesowych w Anglii i Walii | str. 320 1.3. Zakres przedmiotowy i temporalny porozumień procesowych | str. 322 1.4. Przedmiot porozumienia | str. 324 1.5. Rola sądu | str. 330 1.6. Pozycja oskarżonego | str. 335 1.7. Pozycja pokrzywdzonego | str. 338 1.8. Zaskarżalność wyroku wydanego na podstawie porozumienia | str. 339 1.9. Podsumowanie | str. 342 Porozumienia procesowe w Stanach Zjednoczonych Ameryki | str. 344 2.1. Główne cechy amerykańskiego procesu karnego | str. 344 2.2. Historia porozumień procesowych w Stanach Zjednoczonych Ameryki | str. 352 2.3. Zakres przedmiotowy i temporalny porozumień procesowych | str. 356 2.4. Przedmiot porozumienia | str. 358 2.5. Rola sądu | str. 365 2.6. Pozycja oskarżonego | str. 368 2.7. Pozycja pokrzywdzonego | str. 373 2.8. Zaskarżalność wyroku wydanego na podstawie porozumienia | str. 375 2.9. Podsumowanie | str. 376 Porozumienia procesowe we Włoszech | str. 379 3.1. Główne cechy włoskiego procesu karnego | str. 379 3.2. Historia porozumień procesowych we Włoszech | str. 384 3.3. Il giudizio abbreviato (proces skrócony) | str. 387 3.3.1. Zakres przedmiotowy i temporalny instytucji | str. 387 3.3.2. Przedmiot uzgodnień | str. 388 3.3.3. Rola sądu | str. 390 3.3.4. Pozycja oskarżonego | str. 391 3.3.5. Pozycja pokrzywdzonego | str. 392 3.3.6. Zaskarżalność wydanego wyroku | str. 392 3.4. L’applicazione della pena su richiesta delle parti (il patteggiamento) | str. 393 3.4.1. Zakres przedmiotowy i temporalny porozumień procesowych | str. 393 3.4.2. Przedmiot porozumienia | str. 394 3.4.3. Rola sądu | str. 396 3.4.4. Pozycja oskarżonego | str. 397 3.4.5. Pozycja pokrzywdzonego | str. 399 3.4.6. Zaskarżalność wyroku wydanego na podstawie porozumienia | str. 399 3.5. Podsumowanie | str. 400 Porozumienia procesowe we Francji | str. 401 4.1. Główne cechy francuskiego procesu karnego | str. 401 4.2. Historia porozumień procesowych we Francji | str. 407 4.3. La comparution sur reconnaissance préalable de culpabilité (CRPC) | str. 413 4.3.1. Zakres przedmiotowy i temporalny porozumień procesowych | str. 413 4.3.2. Przedmiot porozumienia | str. 416 4.3.3. Rola sądu | str. 417 4.3.4. Pozycja oskarżonego | str. 418 4.3.5. Pozycja pokrzywdzonego | str. 420 4.3.6. Zaskarżalność decyzji procesowej wydanej na podstawie porozumienia | str. 422 4.4. La composition pénale | str. 422 4.4.1. Zakres przedmiotowy i temporalny instytucji | str. 422 4.4.2. Przedmiot porozumienia | str. 423 4.4.3. Rola sądu | str. 426 4.4.4. Pozycja oskarżonego | str. 427 4.4.5. Pozycja pokrzywdzonego | str. 428 4.4.6. Zaskarżalność decyzji procesowej wydanej na podstawie porozumienia | str. 429 4.5. Podsumowanie | str. 430 Porozumienia procesowe w Niemczech | str. 432 5.1. Główne cechy niemieckiego procesu karnego | str. 432 5.2. Historia porozumień procesowych w Niemczech | str. 437 5.3. Verständigungen | str. 443 5.3.1. Zakres przedmiotowy i temporalny porozumień procesowych | str. 443 5.3.2. Przedmiot porozumienia | str. 444 5.3.3. Rola sądu | str. 447 5.3.4. Pozycja oskarżonego | str. 449 5.3.5. Pozycja pokrzywdzonego | str. 451 5.3.6. Zaskarżalność wyroku wydanego na podstawie porozumienia | str. 452 5.4. Bezwarunkowe i warunkowe umorzenie postępowania przez prokuratora (§ 153 i 153a StPO) | str. 453 5.5. Podsumowanie | str. 455 Wyróżnione modele porozumień procesowych | str. 456 Rozdział V Porozumienia procesowe – model optymalny z perspektywy celów polskiego procesu karnego | str. 461 Niedostatki polskiego modelu porozumień procesowych | str. 461 Optymalny model porozumień procesowych | str. 471 2.1. Sprawiedliwość proceduralna – poprawa pozycji oskarżonego | str. 471 2.2. Sprawiedliwość materialna względem oskarżonego i trafna reakcja karna oraz sprawność postępowania – przedmiot porozumienia | str. 476 2.3. Sprawność postępowania a uwzględnienie prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego i jego pozycja | str. 478 2.4. Pozostałe elementy | str. 480 Wnioski. Między sprawnością a sprawiedliwością? | str. 483 Bibliografia | str. 489