Motywem przewodnim książki jest analiza spójności regulacji materialnoprawnych oraz procesowych z perspektywy ochrony interesów wierzyciela zobowiązania w walucie obcej. W przystępny sposób autor szczegółowo analizuje funkcjonowanie zobowiązań walutowych w krajowym obrocie gospodarczym oraz przedstawia praktyczne aspekty ich dochodzenia przed sądem. Odpowiada na pytania o uzasadnienie obowiązującego w polskim prawie cywilnym uprzywilejowania waluty krajowej względem walut obcych oraz o zakres tego uprzywilejowania na gruncie poszczególnych etapów dochodzenia roszczeń. Publikacja podejmuje m.in. takie zagadnienia: definicje zobowiązania pieniężnego i waluty obcej, regulacje Kodeksu cywilnego dotyczące zobowiązań walutowych, zasady dopuszczalności i formułowania powództwa w walucie obcej, orzekanie o roszczeniu wyrażonym w walucie obcej i egzekucję roszczeń walutowych, nadawanie klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym w walucie obcej, dochodzenie roszczeń walutowych w postępowaniu upadłościowym i restrukturyzacyjnym. To niezbędna lektura dla praktyków prawa: sędziów, adwokatów, radców prawnych oraz wszystkich zainteresowanych problematyką zobowiązań pieniężnych w walutach obcych.

Spis treści „Dochodzenie roszczeń pieniężnych w walucie obcej w postępowaniu cywilnym” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 13     Przedmowa 19     Wstęp 21     Rozdział I. Zobowiązanie pieniężne w walucie obcej 27 1. Wprowadzenie 27 2. Ogólna problematyka zobowiązania pieniężnego 28 2.1. Uwagi wstępne 28 2.2. Pojęcie zobowiązania pieniężnego 30 2.3. Przedmiot zobowiązania pieniężnego 32 2.4. Spełnienie świadczenia pieniężnego 39 3. Ogólna problematyka walut obcych 54 3.1. Pojęcie waluty obcej 54 3.2. Zobowiązanie wyrażone w walucie obcej jako zobowiązanie pieniężne 60 3.3. Waluta długu a waluta zapłaty 66 3.4. Waluty obce a „kryptowaluty” 71 4. Zobowiązanie pieniężne w walucie obcej a zobowiązania indeksowane lub denominowane w walucie obcej 75 5. Podsumowanie 83     Rozdział II. Regulacje prawa materialnego dotyczące zobowiązań pieniężnych w walucie obcej 87 1. Wprowadzenie 87 2. Rys historyczny 88 2.1. Uwagi wstępne 88 2.2. Okres 20-lecia międzywojennego 89 2.3. Lata 1945–1989 95 2.4. Lata 1989–2009 102 2.5. Uchlenie zasady walutowości oraz dzisiejszy stan prawny 109 3. Możliwość wyrażenia zobowiązania w walucie obcej 112 3.1. Zakres swobody stron w świetle zasady swobody umów 112 3.2. Waluty obce w zobowiązaniach pozaumownych 119 4. Uprawnienie dłużnika do spełnienia świadczenia pieniężnego wyrażonego w walucie obcej poprzez zapłatę w walucie polskiej 121 4.1. Uwagi wstępne 121 4.2. Charakter prawny uprawnienia dłużnika 123 4.3. Zastrzeżenie efektywnej zapłaty w walucie obcej oraz terytorialne ograniczenie uprawnienia z art. 358 § 1 k.c. 132 4.4. Kurs przeliczenia waluty obcej na walutę polską 139 4.5. Problematyka spełnienia świadczenia przez osobę trzecią 147 4.6. Konsekwencje opóźnienia dłużnika 150 4.6.1. Uprawnienie wierzyciela do wyboru kursu przeliczenia walut 150 4.6.2. Odsetki za opóźnienie 154 4.6.3. Problematyka uprawnienia wierzyciela do żądania zapłaty w walucie polskiej 159 5. Wpływ uprawnienia dłużnika na interes wierzyciela 163 6. Zagadnienia kolizyjnoprawne 169 7. Podsumowanie 172     Rozdział III. Uzyskanie tytułu egzekucyjnego obejmującego roszczenie pieniężne w walucie obcej 177 1. Dochodzenie roszczeń pieniężnych w walucie obcej w sądowym postępowaniu rozpoznawczym 177 1.1. Wprowadzenie 177 1.2. Ewolucja rozwiązań prawnych w zakresie sądowego dochodzenia roszczeń w walutach obcych 179 1.2.1. Uwagi wstępne 179 1.2.2. Okres 20-lecia międzywojennego 179 1.2.3. Okres po 1945 r. 182 1.2.4. Problematyka dopuszczalności orzekania w walutach obcych w Anglii i USA 187 1.2.5. Wnioski 195 1.3. Wytoczenie i zmiana powództwa 196 1.3.1. Przedmiot procesu cywilnego oraz uwagi terminologiczne 196 1.3.2. Treść żądania powoda 202 1.3.3. Wartość przedmiotu sporu i wartość przedmiotu zaskarżenia 210 1.3.4. Przedmiotowa zmiana powództwa 215 1.3.5. Powództwo wzajemne i „potrącalność” roszczeń w różnych walutach 225 1.4. Wyrok i zasady orzekania 228 1.4.1. Zasada ne eat iudex ultra petita partium 228 1.4.2. Zastrzeżenie spełnienia świadczenia wyłącznie w walucie obcej (art. 3191 k.p.c.) 232 1.4.3. Orzeczenie sądowe jako „źródło zobowiązania” w rozumieniu art. 358 § 1 k.c. 237 1.4.4. Waluta kosztów procesu 241 1.5. Zabezpieczenie powództwa 243 1.6. Ustalanie i stosowanie właściwego prawa obcego 245 1.7. Wpływ obowiązujących rozwiązań na interes wierzyciela 248 2. Uzyskanie innych tytułów egzekucyjnych 249 2.1. Wprowadzenie 249 2.2. Ugoda sądowa 250 2.3. Notarialne tytuły egzekucyjne 252 2.4. Wybrane inne tytuły egzekucyjne 255 3. Podsumowanie 258     Rozdział IV. Kształtowanie podstawy egzekucji roszczeń pieniężnych w walutach obcych 263 1. Wprowadzenie 263 2. Nadanie klauzuli wykonalności krajowemu tytułowi egzekucyjnemu w walucie obcej 264 2.1. Postępowanie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności 264 2.2. Treść tytułu wykonawczego w walucie obcej i zobowiązanie do przeliczenia waluty obcej na polską 269 2.2.1. Rys historyczny 269 2.2.2. Ratio legis przepisu wprowadzającego nakaz przeliczenia walut 273 2.2.3. Zakres zastosowania art. 783 § 1 zdanie drugie k.p.c. 277 2.2.4. Charakter prawny oraz skutki zamieszczenia nakazu przeliczenia walut w klauzuli wykonalności 284 2.2.5. Zasadność uchylenia art. 783 § 1 zdanie drugie k.p.c. 286 3. Kształtowanie innych tytułów wykonawczych 287 3.1. Ugoda zawarta przed mediatorem 287 3.2. Orzeczenia sądów państw obcych, ugody zawarte przed takimi sądami lub przez nie zatwierdzone oraz rozstrzygnięcia innych organów 289 3.3. Wyroki krajowych oraz zagranicznych sądów polubownych oraz ugody przed nimi zawarte lub przez nie zatwierdzone 299 4. Podsumowanie 303     Rozdział V. Dochodzenie roszczeń pieniężnych w walutach obcych w postępowaniu egzekucyjnym 307 1. Wprowadzenie 307 2. Ewolucja egzekucji świadczeń w walucie obcej 308 2.1. Realizacja świadczeń w walucie obcej w drodze egzekucji świadczeń pieniężnych 308 2.2. Dopuszczalność wydania wierzycielowi waluty obcej w postępowaniu egzekucyjnym 311 3. Tytuły wykonawcze podlegające automatycznemu wykonaniu na podstawie prawa Unii Europejskiej 315 4. Stosowanie przepisów postępowania egzekucyjnego do walut nienotowanych przez NBP 320 5. Elementy charakterystyczne postępowania egzekucyjnego mającego za przedmiot świadczenie pieniężne w walucie obcej 323 5.1. Wskazanie świadczenia we wniosku o wszczęcie egzekucji 323 5.2. Wskazanie banku, w którym nastąpi nabycie waluty obcej 325 5.2.1. Treść i cel regulacji 325 5.2.2. Charakter prawny wskazania banku 326 5.2.3. Granice uprawnienia do wskazania banku 328 5.2.4. Możliwość zmiany banku w toku postępowania 330 5.3. „Wartość świadczenia”, opłaty stosunkowe i koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym 330 5.4. Techniczne aspekty prowadzenia egzekucji świadczeń w walutach obcych przez komornika sądowego 337 5.4.1. Rachunki bankowe kancelarii komorniczej 337 5.4.2. Rachunek depozytowy Ministra Finansów 339 5.5. Zbieg egzekucji sądowej oraz egzekucji administracyjnej 341 6. Przepisy szczególne o egzekucji świadczenia pieniężnego w walucie obcej 343 6.1. Uwagi wstępne 343 6.2. Zajęcie i sprzedaż waluty obcej 344 6.3. Zajęcie rachunku bankowego prowadzonego w walucie obcej 347 6.4. Dopuszczalność stosowania analogii z art. 8891 k.p.c. do innych sposobów egzekucji 350 7. Przekazanie środków pieniężnych wierzycielowi 352 7.1. Przekazanie środków pieniężnych przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi 352 7.2. Przekazanie środków pieniężnych wierzycielowi przez komornika sądowego bez planu podziału 354 7.3. Zaspokojenie wierzyciela na podstawie planu podziału sum uzyskanych z egzekucji 357 8. Wykonanie tytułu zabezpieczenia w drodze egzekucji 370 9. Wpływ obowiązujących rozwiązań na interes wierzyciela 374 10. Podsumowanie 378     Rozdział VI. Dochodzenie roszczeń pieniężnych w walutach obcych w postępowaniu upadłościowym oraz restrukturyzacyjnym 383 1. Wprowadzenie 383 2. Ogólna charakterystyka postępowań upadłościowych oraz restrukturyzacyjnych 384 3. Wierzytelności pieniężne wyrażone w walucie obcej w postępowaniu upadłościowym i restrukturyzacyjnym 387 3.1. Rys historyczny 387 3.2. Obecny stan prawny 390 3.3. Dochodzenie roszczeń w walucie obcej w postępowaniu upadłościowym 393 3.3.1. Wierzytelności podlegające uwzględnieniu na liście wierzytelności 393 3.3.2. Koszty postępowania i inne zobowiązania masy upadłości 409 3.4. Dochodzenie roszczeń w walucie obcej w postępowaniu restrukturyzacyjnym 412 3.4.1. Wierzytelności objęte układem 412 3.4.2. Wierzytelności nieobjęte układem 423 4. Wpływ obowiązujących regulacji na interes wierzyciela 425 5. Podsumowanie 426     Zakończenie 431     Bibliografia 439