Książka Prawo budowlane i zagospodarowania przestrzeni omawia akty prawne, które stanowią podstawę regulacji procesu inwestycyjno-budowlanego. Dzięki nim możliwe jest harmonijne kształtowanie przestrzeni, zgodne z zasadami bezpieczeństwa, estetyki i zrównoważonego rozwoju. Dla inwestorów oznacza to konieczność przestrzegania procedur administracyjnych, uzyskania wymaganych pozwoleń oraz prowadzenia robót zgodnie z przepisami. Dla samorządów – odpowiedzialność za tworzenie dokumentów planistycznych, które wyznaczają kierunki rozwoju gmin i miast. Pierwsza część publikacji omawia przepisy prawa budowlanego, w tym procedury uzyskania zgody na realizację obiektów, prowadzenia robót budowlanych oraz odbioru inwestycji do użytkowania. Uwzględnia również regulacje dotyczące naruszeń prawa i odpowiedzialności prawnej. Druga część koncentruje się na zagospodarowaniu przestrzeni, ze szczególnym uwzględnieniem planu ogólnego gminy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokumenty te określają zasady zagospodarowania terenów i decydują o kierunkach rozwoju przestrzennego gmin. Autorzy odpowiadają m.in. na następujące pytania: • jakie obowiązki ma inwestor przystępujący do realizacji inwestycji budowlanej, w jej trakcie oraz po jej zakończeniu; • jakie obiekty budowlane, które są samowolą budowlaną, podlegają legalizacji; • w jaki sposób można zrealizować inwestycję publiczną oraz prywatną poprzez przyjęcie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego; • jakie rodzaje inwestycji budowlanych można zrealizować w uproszczonych formach i jakie warunki należy spełnić, żeby uzyskać decyzję o warunkach zabudowy. Opracowanie przeznaczone jest dla praktyków – prawników, urbanistów, architektów, pracowników administracji publicznej, dla których znajomość omawianych regulacji i ich poprawna interpretacja ma istotne znaczenie w działalności zawodowej. Zainteresuje także studentów kierunków prawniczych i technicznych.

Spis treści „Prawo budowlane i zagospodarowanie przestrzeni” Zawartość Nr strony     Wprowadzenie 8     Część I Prawo budowlane 10 1. Zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa budowlanego 10 1.2. Pojęcie obiektu budowlanego 12 1.2. Budowa i roboty budowlane 14 2. Uczestnicy procesu budowlanego 17 3. Administracyjnoprawna zgoda na prowadzenie robót budowlanych 22 3.1. Pozwolenie na budowę 23 3.1.1. Zakres pozwolenia na budowę 28 3.1.2. Warunki wydania pozwolenia na budowę 29 3.1.3. Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę 32 3.1.4. Sprawdzenie rozwiązań projektowych 33 3.1.5. Elementy decyzji o pozwoleniu na budowę 37 3.1.6. Wygaśnięcie, uchylenie albo stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę 38 3.1.7. Przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot 40 3.1.8. Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane 42 3.2. Budowy i roboty budowlane objęte obowiązkiem zgłoszenia 43 3.2.1. Kategorie zamierzeń budowalnych objętych obowiązkiem zgłoszenia 44 3.2.2. Wymagania formalne zgłoszenia 45 3.2.3. Początek biegu terminu na rozpatrzenie zgłoszenia przez organ 47 3.2.4. Przesłanki wniesienia sprzeciwu przez organ 48 3.2.5. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wobec zamierzeń budowlanych wymagających dokonania zgłoszenia 51 3.2.6. Termin na wniesienie sprzeciwu 54 3.3. Budowy i roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę 55 3.4. Uproszczone tryby realizacji domów mieszkalnych jednorodzinnych oraz budynków rekreacji indywidualnej 61 3.4.1. Realizacja domów jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70m2 61 3.4.2. Realizacja budynków rekreacji indywidualnej 63 3.4.3. Uproszczona realizacja wolnostojących budynków jednorodzinnych 64 4. Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych 66 5. Zakończenie budowy - przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego 72 5.1. Zawiadomienie organu o zakończeniu budowy 73 5.2. Obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie 75 5.3. Zawiadomienie właściwych służb o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego 77 5.4. Zakres załączników zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego oraz wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie 78 5.5. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie 79 5.6 Obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego 82 5.7. Kara w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie obowiązkowej kontroli 83 5.8. Samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego 85 6. Utrzymywanie obiektów budowlanych 87 6.1. Okresowe kontrole stanu technicznego obiektu budowlanego 89 6.2 Usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym 93 6.3. Charakter i zakres decyzji o usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym 100 6.4. Uniemożliwianie lub znacznie utrudnianie użytkowania obiektu budowlanego do celów mieszkalnych 102 6.5. Nakaz rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego 103 6.6. Nakaz opróżnienia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi 109 6.7. Obowiązek dokonania napraw obiektu budowlanego 115 6.8. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części 116 6.9. Legalizacja samowoli użytkowej 120 6.10. Katastrofa budowlana 121 6.11. Wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych 126 6.12. Prowadzenie robót budowlanych przy zabytku nieruchomym 129 7. Samowola budowlana 133 7.1. Pojęcie samowoli budowlanej 133 7.2. Legalizacja samowoli budowlanej 138 7.3. Postępowanie legalizacyjne – tryb zwykły 139 7.3.1. Dokumenty legalizacyjne 141 7.3.2. Weryfikacja dokumentów legalizacyjnych 144 7.3.3. Opłata legalizacyjna 146 7.3.4. Decyzja o legalizacji samowoli budowlanej 149 7.3.5. Przyczyny braku legalizacji samowoli budowlanej 149 7.3.6 Decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego będącego samowolą budowlaną 151 7.4. Uproszczone postępowanie legalizacyjne 153 7.4.1. „Stara” samowola budowlana 154 7.4.2. Dokumenty legalizacyjne 155 7.4.3. Decyzja o legalizacji 157 7.4.4. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym 158 7.5. Postępowanie naprawcze 159 7.5.1. Skutki wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania 164 7.5.2. Rozstrzygnięcia w postępowaniu naprawczym 165 8. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego 172 8. Odpowiedzialność za przestępstwa i wykroczenia w prawie budowlanym 182 9 Przestępstwa w Prawie budowlanym 184 9.1.1. Udaremnianie czynności organów administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego 184 9.1.2. Wykonywanie samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie bez odpowiednich uprawnień 186 9.1.3. Niespełnienie obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie 187 9.2. Wykroczenia w Prawie budowlanym 191 9.2.1. Niedopełnienie obowiązków w przypadku katastrofy budowlanej 191 9.2.2. Niespełnienie obowiązku usunięcia uszkodzeń lub braków niebezpiecznych dla ludzi, mienia lub środowiska 192 9.2.3. Utrudnianie czynności organów administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego 194 9.2.4. Niestosowanie się do decyzji organów administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego 196 9.2.5. Naruszenie zasad projektowania lub wykonywania obiektu budowlanego 197 9.2.6. Stosowanie przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów, które nie zostały zgodnie z prawem wprowadzone do obrotu 200 9.2.7. Wykonanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych bez wymaganej przepisami decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia 201 9.2.8. Dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego bez pozwolenia lub bez zgłoszenia 201 9.2.9. Przystąpienie do budowy lub prowadzenie robót budowlanych bez dopełnienia określonych wymagań 202 9.2.10. Dostarczanie energii, wody, ciepła lub gazu bez okazania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia 203 9.2.11. Wykonywanie robót budowlanych niezgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w przepisach, pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę bądź w zgłoszeniu budowy lub rozbiórki, bądź w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu 203 9.2.12. Niepoddanie obiektu budowlanego kontroli okresowej 204 9.2.13. Niespełnienie obowiązków dotyczących dokumentów związanych z obiektem budowlanym 207 9.2.14. Nieprzesłanie protokołu kontroli obiektu budowlanego 209 9.2.15. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo sprzeciwu 209 9.2.16. Nieudzielanie informacji lub nieudostępnianie dokumentów 210 9.2.17. Niestosowanie się do decyzji nakazującej usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego 211 9.2.18. Samowola budowlana 212 9.2.19. Złożenie niezgodnego z rzeczywistością oświadczenia o zakończeniu budowy domu mieszkalnego o powierzchni do 70 m2 213     Część II Prawo zagospodarowania przestrzeni 215 10. Cele i zakres ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym 215 10.1. Planowanie przestrzenne w województwie 219 10.1. Systemowe podstawy planowania przestrzennego w województwie 219 10.1.1. Rola województwa w systemie planowania przestrzennego 219 10.1.2. Planowanie przestrzenne województwa a strategia rozwoju regionalnego 220 10.3. Instrumenty planowania przestrzennego województwa – zakres i klasyfikacja 222 10.4. Audyt krajobrazowy 224 10.4.1. Uwagi wprowadzające 224 10.4.2. Zakres czasowy obowiązku sporządzenia audytu 225 10.4.3. Funkcja i treść audytu 226 10.4.4. Możliwość wskazania obszarów wymagających weryfikacji ochrony 228 10.5. Procedura sporządzania audytu krajobrazowego 228 10.5.1. Opracowanie projektu audytu krajobrazowego 228 10.5.2. Ogłoszenie i udostępnienie projektu audytu krajobrazowego 229 10.5.3. Zasięganie opinii o projekcie audytu krajobrazowego 230 10.5.4. Konsultacje społeczne 231 10.5.5. Rozstrzygnięcie o zasadności nieuwzględnienia opinii rady gminy 233 10.5.6. Uchwalenie i zmiana audytu krajobrazowego 234 10.6. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa 235 10.6.1. Charakter prawny planu zagospodarowania przestrzennego województwa 235 10.6.2. Zakres planu zagospodarowania przestrzennego województwa 238 10.6.3. Aktualizacja planu 244 10.6.4. Procedura planistyczna w województwie 245 10.6.5. Uchwalenie i zmiana planu zagospodarowania przestrzennego w województwie 249 10.6.6. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego 251 10.6.7. Koszty sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa 251 10.6.8. Wprowadzanie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego województwa do planów ogólnych i miejscowych 252 10.6.9. Okresowa ocena planu zagospodarowania przestrzennego województwa 255 10.2. Planowanie przestrzenne w gminie 257 10.2.1. Instrumenty planowania przestrzennego gminy – charakterystyka 257 10.3. Plan ogólny gminy 258 10.3.1. Elementy planu ogólnego gminy 259 10.3.2. Procedura planistyczna w odniesieniu do planu ogólnego gminy 262 10.4. Miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego 266 10.4.1 Procedura planistyczna w odniesieniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 268 10.4.2. Elementy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 274 10.4.3. Nieważność uchwały w sprawie planu ogólnego gminy lub planu miejscowego 278 10.5. Uchwała reklamowa 282 10.5.1. Zakres uchwały reklamowej 283 10.5.2 Procedura sporządzania uchwały reklamowej 286 10.5.3. Kary pieniężne za naruszenie uchwały reklamowej 289 10.6. Miejscowy plan rewitalizacji 292 10.6.1. Elementy miejscowego planu rewitalizacji 293 10.6.2. Procedura przyjęcia miejscowego planu rewitalizacji 298 10.7. Umowa urbanistyczna 299 10.7.1. Strony i przedmiot umowy urbanistycznej 301 10.7.2. Skutki prawne umowy urbanistycznej 303 10.8. Zintegrowany Plan Inwestycyjny 304 10.8.1. Wniosek o uchwalenie zintegrowanego planu inwestycyjnego 306 10.8.2. Procedura sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego 308 10.9. Zasady lokalizacji celu publicznego 310 10.9.1. Pojęcie inwestycji celu publicznego 311 10.9.3. Wyjątki i doprecyzowania w zakresie lokalizacji celu publicznego 313 10.9.4. Organy właściwe w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 316 10.9.5. Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego 319 10.9.6. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 322 10.9.7. Środki zaskarżenia i trwałość decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 327 10.9.8. Elementy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 329 10.9.9. Skutki wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 332 10.9.10. Ograniczenie możliwości odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 333 10.9.11. Zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 335 10.9.12. Rejestry wydanych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 338 10.10. Roszczenia przysługujące właścicielom w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 339 10.11 Opłata planistyczna 343 11. Decyzja o warunkach zabudowy 349 11.1. Istota oraz charakter prawny decyzji o warunkach zabudowy 349 11.2. Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części 353 11.3 Zakres zwolnienia z obowiązku uzyskania decyzji WZ i jego ustawowe wyjątki 355 11.4 Środki ingerencji w razie samowolnej zmiany zagospodarowania terenu 357 11.5. Właściwość organów w sprawie decyzji o warunkach zabudowy 360 11.6. Przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy 362 11.7 Wyznaczanie obszaru analizowanego 373 11.8. Odtworzenie zabudowy po wywłaszczeniu 374 11.9. Zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy 375 11.10. Skutki prawne decyzji o warunkach zabudowy 380