Przyczyny odmowy wypłaty odszkodowania w ubezpieczeniu mienia

Książka omawia problematykę odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela w ubezpieczeniu mienia. Przedstawia kwestie mające wpływ na brak odpowiedzialności ubezpieczyciela nie tylko po zawarciu umowy, lecz także już na etapie jej zawierania, koncentrując się na jej nieważności. W opracowaniu zaprezentowano m.in. następujące zagadnienia: • interes majątkowy i moment jego istnienia, • zakres powoływania się na wady oświadczeń woli dla oświadczeń składanych przez ubezpieczyciela i ubezpieczającego, • postrzeganie wypadku ubezpieczeniowego, • wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, w tym dopuszczalność stosowania proporcji, udziału własnego i franszyz, • bezskuteczność umowy i ogólnych warunków ubezpieczenia, • skuteczne zawiadomienie o wypadku, • obowiązki ubezpieczyciela po zgłoszeniu wypadku, • ograniczenia w żądaniu od ubezpieczyciela spełnienia świadczenia, • niedopuszczalność przelewu wierzytelności przyszłych z umowy ubezpieczenia, • przedawnienia roszczeń. Ponadto autor objaśnił kwestię ustalenia odszkodowania przez ubezpieczyciela w postępowaniu likwidacyjnym. Książka przeznaczona jest dla adwokatów, radców prawnych i sędziów z uwagi na omówienie tematów istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia w kwestiach roszczeń odszkodowawczych. Zainteresuje również przedsiębiorców, ubezpieczycieli, brokerów i agentów ubezpieczeniowych.

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 15 Rozdział I Brak odpowiedzialności ubezpieczyciela z powodu nieważności umowy | str. 21 Wprowadzenie | str. 21 Zawarcie umowy ubezpieczenia | str. 22 Brak zdolności do czynności prawnych podmiotów stosunku ubezpieczeniowego | str. 28 3.1. Brak zdolności do czynności prawnych ubezpieczającego | str. 28 3.2. Brak zdolności do czynności prawnych pozostałych podmiotów stosunku ubezpieczeniowego | str. 36 Brak kwalifikacji podmiotowej po stronie ubezpieczyciela | str. 38 4.1. Brak zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej | str. 38 4.2. Cofnięcie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej | str. 43 Wady oświadczeń woli w stosunku ubezpieczeniowym | str. 45 5.1. Zakres powoływania się na wady oświadczeń woli dla oświadczenia składanego przez ubezpieczyciela | str. 45 5.2. Zakres powoływania się na wady oświadczeń woli dla oświadczenia składanego przez ubezpieczającego | str. 55 Ograniczenie swobody umów ubezpieczenia | str. 56 6.1. Ograniczenie wynikające z ustawy | str. 56 6.2. Ograniczenie wynikające z natury stosunku zobowiązaniowego | str. 61 6.3. Ograniczenie wynikające z zasad współżycia społecznego | str. 65 Brak interesu majątkowego | str. 68 7.1. Interes majątkowy i jego funkcje | str. 68 7.2. Podmiot związany z interesem | str. 71 7.3. Moment istnienia interesu majątkowego | str. 77 7.3.1. Konsekwencje braku interesu majątkowego w chwili zawarcia umowy ubezpieczenia | str. 77 7.3.2. Konsekwencje braku interesu majątkowego w trakcie trwania umowy ubezpieczenia | str. 83 7.4. Źródła interesu majątkowego | str. 85 Niemożliwość zajścia wypadku ubezpieczeniowego | str. 91 Rozdział II Przyczyny braku odpowiedzialności ubezpieczyciela po zawarciu umowy | str. 97 Wprowadzenie | str. 97 Brak zajścia wypadku ubezpieczeniowego | str. 98 2.1. Pojęcie wypadku ubezpieczeniowego | str. 98 2.1.1. Argumenty za pojęciem wypadku zawierającego element szkody | str. 104 2.1.2. Argumenty za pojęciem wypadku niezawierającego elementu szkody | str. 106 2.2. Brak cech wypadku ubezpieczeniowego | str. 116 Brak powstania szkody ubezpieczeniowej | str. 120 3.1. Szkoda ubezpieczeniowa a szkoda w ogólnym prawie odszkodowawczym | str. 120 3.2. Sposób ustalania szkody ubezpieczeniowej | str. 125 Brak związku przyczynowego pomiędzy wypadkiem a szkodą | str. 129 4.1. Stanowiska negujące konieczność istnienia adekwatnego związku przyczynowego | str. 129 4.2. Stanowiska pośrednie, częściowo uznające konieczność istnienia adekwatnego związku przyczynowego | str. 131 4.3. Stanowisko za istnieniem adekwatnego związku przyczynowego | str. 135 Rozdział III Bezskuteczność umowy i ogólnych warunków ubezpieczenia | str. 145 Wprowadzenie | str. 145 Postrzeganie świadczenia ubezpieczyciela a wpływ na bezskuteczność ogólnych warunków ubezpieczenia | str. 146 2.1. Świadczenie ubezpieczyciela jako zapłata określonej sumy | str. 146 2.2. Świadczenie ubezpieczyciela jako ponoszenie ryzyka | str. 149 Bezskuteczność umowy co do okresu poprzedzającego jej zawarcie | str. 155 Brak związania wzorcem | str. 160 4.1. Ogólne warunki ubezpieczenia jako wzorzec | str. 160 4.2. Nieprawidłowe doręczenie wzorca | str. 163 4.3. Bezskuteczność związania ogólnymi warunkami ubezpieczenia w stosunkach zwyczajowo przyjętych posługiwania się wzorcem | str. 165 4.3.1. Bezskuteczność związania w przypadku podmiotów niebędących konsumentami | str. 165 4.3.2. Bezskuteczność związania w przypadku konsumentów | str. 168 4.4. Bezskuteczność związania ogólnymi warunkami ubezpieczenia w postaci elektronicznej | str. 172 4.5. Sankcja nieprawidłowej inkorporacji wzorca | str. 175 Bezskuteczność jednostronnej zmiany ogólnych warunków ubezpieczenia w czasie trwania stosunku ubezpieczeniowego | str. 178 Bezskuteczność niekorzystnych zmian w przypadku rozbieżności między dokumentami ubezpieczenia a ofertą | str. 184 Bezskuteczność niekorzystnych różnic w przypadku rozbieżności między umową a ogólnymi warunkami ubezpieczenia | str. 192 Bezskuteczność niedozwolonych postanowień umownych | str. 196 8.1. Przesłanki uznania postanowień za abuzywne (art. 3851 k.c.) | str. 196 8.2. Problematyka głównego świadczenia ubezpieczyciela | str. 208 Rozdział IV Przedmiotowe wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela | str. 215 Wprowadzenie | str. 215 Brak opłacenia składki | str. 216 2.1. Nieopłacenie składki jako przyczyna nierozpoczęcia ponoszenia odpowiedzialności przez ubezpieczyciela | str. 216 2.2. Nieopłacenie składki jako przyczyna ustania odpowiedzialności ubezpieczyciela | str. 219 2.3. Nieopłacenie składki jako przyczyna wypowiedzenia umowy ze skutkiem natychmiastowym | str. 223 Ogólne wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela | str. 225 Ograniczenia z powodu sumy ubezpieczenia | str. 229 4.1. Wyczerpanie sumy z powodu ratowania i zapobieżenia szkodzie | str. 229 4.2. Wyczerpywanie się sumy ubezpieczenia ze względu na szkody częściowe | str. 235 4.3. Niemożliwość podwyższania sumy ubezpieczenia na podstawie art. 3571 oraz art. 3581 § 3 k.c. | str. 237 Ograniczenia ze względu na systemy odpowiedzialności ubezpieczyciela | str. 240 5.1. System proporcji i system na pierwsze ryzyko | str. 240 5.2. Dopuszczalny zakres stosowania proporcji | str. 243 Ograniczenie ze względu na stosowanie franszyzy i udziału | str. 248 6.1. Stosowanie franszyz i udziału własnego przez ubezpieczycieli | str. 248 6.2. Dopuszczalny zakres stosowania franszyz i udziału własnego | str. 252 Rozdział V Podmiotowe wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela | str. 259 Wprowadzenie | str. 259 Wyłączenie w razie spowodowania wypadku z winy kwalifikowanej | str. 260 2.1. Wina umyślna | str. 260 2.1.1. Wina umyślna ubezpieczającego i ubezpieczonego | str. 260 2.1.2. Wina umyślna osób, za które odpowiedzialność ponosi ubezpieczający (klauzula reprezentantów) | str. 263 2.1.3. Wina umyślna osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczającym lub ubezpieczonym | str. 267 2.2. Rażące niedbalstwo | str. 269 Wyłączenie w przypadku naruszenia powinności umownych z winy umyślnej | str. 273 Wyłączenie w przypadku naruszenia obowiązku deklaracji | str. 281 4.1. Zakres obowiązku deklaracji | str. 281 4.2. Forma obowiązku deklaracji | str. 287 4.3. Sankcja za naruszenie obowiązku deklaracji | str. 291 Wyłączenie w przypadku naruszenia obowiązku notyfikacji | str. 293 Wyłączenie w przypadku naruszenia obowiązku ratowania | str. 299 6.1. Chwila powstania obowiązku ratowania | str. 299 6.2. Środki ratowania i warunki zastosowania sankcji za brak ich użycia | str. 304 Ograniczenie w przypadku naruszenia powinności zawiadomienia o wypadku | str. 308 7.1. Nałożenie powinności zawiadomienia o wypadku | str. 308 7.2. Sankcja za brak zawiadomienia o wypadku | str. 315 7.3. Stosowanie powinności zawiadomienia o wypadku do innych obowiązków | str. 320 Rozdział VI Ustalenie odszkodowania przez ubezpieczyciela | str. 325 Wprowadzenie | str. 325 Skuteczne zawiadomienie o wypadku | str. 326 Postępowanie likwidacyjne | str. 333 3.1. Obowiązki ubezpieczyciela po zgłoszeniu wypadku | str. 333 3.2. Ustalenie wysokości odszkodowania | str. 341 3.2.1. Koszty przywrócenia do stanu poprzedniego | str. 341 3.2.2. Niedopuszczalność określania szkody jako całkowitej | str. 345 3.2.3. Uwzględnienie podatku VAT | str. 347 3.2.4. Uwzględnienie ubytku wartości handlowej | str. 353 3.2.5. Uwzględnienie korzyści z uszczerbkiem (compensatio lucri cum damno) | str. 355 3.2.6. Uwzględnienie kosztów ratowania i zapobieżenia szkodzie | str. 360 Związanie ugodą | str. 363 Rozdział VII Pozostałe istotne zagadnienia związane z odmową wypłaty odszkodowania | str. 369 Wprowadzenie | str. 369 Podniesienie zarzutu mającego wpływ na odpowiedzialność przeciwko ubezpieczonemu | str. 370 Ograniczenie podmiotów uprawnionych do otrzymania odszkodowania | str. 374 Ograniczenie w żądaniu spełnienia świadczenia | str. 378 Brak możliwości żądania świadczenia przenoszącego wysokość szkody przy ubezpieczeniu wielokrotnym | str. 385 Zbycie przedmiotu ubezpieczenia | str. 389 Niedopuszczalność przelewu wierzytelności przyszłych z umowy ubezpieczenia | str. 395 Przedawnienie roszczeń w stosunku do ubezpieczyciela | str. 402 Zakończenie | str. 407 Bibliografia | str. 409 Akty prawne | str. 425 Orzecznictwo | str. 427