Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (PKPiR), które wprowadza fundamentalne zmiany w ewidencji podatkowej: pełną cyfryzację, integrację z Krajowym Systemem e-Faktur oraz nowe obowiązki sprawozdawcze. Reforma ta ma charakter systemowy - jej celem jest dostosowanie zasad prowadzenia ksiąg do wymogów współczesnej administracji podatkowej i zapewnienie spójności z elektronicznymi strukturami JPK. Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie nowych regulacji, łącząc analizę prawną z praktycznymi wskazówkami. Autor – doradca podatkowy z ponad 20-letnim doświadczeniem – omawia m.in.: podstawy prawne i delegacje ustawowe wynikające z art. 24a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, szczegółowe zasady prowadzenia PKPiR w formie elektronicznej, obowiązki podatników w zakresie integracji z KSeF i raportowania JPK, kryteria rzetelności i niewadliwości księgi w świetle nowych przepisów, praktyczne przykłady ewidencjonowania operacji gospodarczych. Książka jest przeznaczona dla doradców podatkowych, księgowych, prawników oraz przedsiębiorców, którzy oczekują rzetelnej analizy legislacyjnej i praktycznych rozwiązań. To narzędzie niezbędne w pracy każdego profesjonalisty, który chce zapewnić zgodność z prawem i bezpieczeństwo podatkowe w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym.

Spis treści „Podatkowa księga Przychodów i rozchodów: Nowe zasady prowadzenia z uwzględnieniem KSeF 2.0” Zawartość Nr strony     Wykaz skrótów 11     Wstęp 13     Rozdział I. Zagadnienia wstępne 15 1. Znaczenie ewidencji finansowej w działalności gospodarczej 15 2. Formy księgowości w Polsce 16 2.1. Księgi rachunkowe 16 2.2. Podatkowa księga przychodów i rozchodów 17 2.3. Ewidencja przychodów 19 3. Forma opodatkowania a księgowość 20 3.1. Opodatkowanie według skali 21 3.2. Podatek liniowy 22 3.3. Ryczałt 23 4. Pytania i odpowiedzi 25 4.1. Jakie obowiązki wiążą się ze zmianą ryczałtu na zasady ogólne i rozpoczęciem prowadzenia PKPiR? 25 4.2. Czy po wznowieniu działalności można zmienić formę opodatkowania w 2026 r. i w jakim terminie złożyć oświadczenie? 26 4.3. Czy zmiana formy opodatkowania na podatek liniowy wymaga złożenia oświadczenia, czy może nastąpić przez samą wpłatę podatku? 28     Rozdział II. Zagadnienia wstępne dotyczące podatkowej księgi przychodów i rozchodów 33 1. Regulacje prawne w zakresie PKPiR 33 2. Podmioty prowadzące PKPiR 34 3. Rzetelność i niewadliwość księgi 36 4. Sposób prowadzenia PKPiR 37 4.1. Miejsce przechowywania PKPiR – brak szczegółowych regulacji w nowym rozporządzeniu 39 4.2. Numerowanie dokumentów przy prowadzeniu PKPiR 40 4.3. KSeF a PKPiR 41 5. Pytania i odpowiedzi 44 5.1. Czy od 2026 r. obowiązuje numerowanie dokumentów w PKPiR? 44 5.2. Czy od 2026 r. PKPiR musi być prowadzona wyłącznie elektronicznie? 45     Rozdział III. Zasady prowadzenia księgi 49 1. Uwagi ogólne 49 2. Pojęcia zawarte w PKPiR 50 3. Poszczególne kolumny księgi 53 4. Metody księgowania w PKPiR 59 5. Podstawa dokonywania zapisów w PKPiR 60 5.1. Podstawowe dowody księgowe 60 5.2. Pozostałe dowody księgowe 62 5.3. Dowody wewnętrzne 63 5.4. Dowód przyjęcia towaru 64 6. Zasady ujmowania sprzedaży i wydatków w księdze podatkowej 65 7. Pytanie i odpowiedź 67 7.1. Czy zmianę metody ewidencjonowania kosztów w PKPiR od 1.01.2026 r. należy zgłosić do urzędu skarbowego? 67     Rozdział IV. Dodatkowe ewidencje i zestawienia w podatkowej księdze przychodów i rozchodów 71 1. Uwagi ogólne 71 2. Ewidencja kupna i sprzedaży wartości dewizowych 72 3. Ewidencja sprzedaży 73 4. Ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 74 5. Ewidencja przebiegu pojazdu 77 6. Spis z natury 78     Rozdział V. Ujęcie przychodów w PKPiR 81 1. Uwagi ogólne 81 2. Moment rozpoznania przychodu w ramach działalności gospodarczej 82 3. Nieodpłatne przychody a PKPiR 83 4. Kasowy PIT 85 5. Pytania i odpowiedzi 87 5.1. Czy dotację na rozpoczęcie działalności ujmuje się w PKPiR, a jeśli tak – w jaki sposób i w której kolumnie? 87 5.2. Kiedy i w której kolumnie PKPiR ujmuje się należne odsetki za opóźnienie? 90     Rozdział VI. Ujęcie kosztów w PKPiR 93 1. Uwagi ogólne 93 2. Dzień poniesienia kosztu 94 3. Amortyzacja 95 3.1. Składniki majątkowe o wartości poniżej 10 000 zł 97 3.2. Metoda amortyzacji 98 3.2.1. Metoda liniowa 98 3.2.2. Metoda degresywna 98 3.2.3. Metoda indywidualna 99 3.2.4. Amortyzacja ekspresowa 99 3.3. Wartość początkowa środka trwałego 101 4. Leasing a PKPiR 103 4.1. Zagadnienia wprowadzające 103 4.2. Leasing operacyjny 104 4.2.1. Przedłużenie umowy leasingu operacyjnego 105 4.2.2. Sprzedaż przedmiotu leasingu korzystającemu 105 4.2.3. Sprzedaż przedmiotu leasingu osobie trzeciej 106 4.2.4. Rozliczanie kosztów używania samochodów w leasingu 106 4.3. Leasing finansowy 107 4.3.1. Przedłużenie leasingu finansowego 107 4.3.2. Sprzedaż przedmiotu leasingu korzystającemu 107 4.3.3. Sprzedaż osobie trzeciej 108 4.3.4. Ustalenie wartości początkowej przy wykupie w leasingu finansowym 108 5. Pytania i odpowiedzi 108 5.1. Czy wydatek na zakup gruntu pod inwestycję ujmuje się w PKPiR jako koszt, a jeśli tak – w której kolumnie? 108 5.2. Jak ewidencjonować w PKPiR wykup i zbycie samochodu po leasingu? 111 5.3. W którym miesiącu ująć w PKPiR koszt z faktury otrzymanej po dacie jej wystawienia? 113 5.4. W którym miesiącu ująć w PKPiR koszt zakupu towaru, gdy fakturę otrzymano po dostawie i przyjęciu towaru? 116 5.5. Czy zaliczki na podatek dochodowy należy ujmować w PKPiR? 119 5.6. Jak ująć w PKPiR niezamortyzowaną wartość środka trwałego przy jego sprzedaży? 120     Rozdział VII. Przykłady księgowań w PKPiR 125 1. Opłaty i prowizje bankowe – kolumna 15 PKPiR 125 2. Odsetki na plus z tytułu prowadzenia rachunku – kolumna 10 PKPiR 126 3. Lista płac – kolumna 14 PKPiR 126 4. Księgowanie składek ZUS w części sfinansowanej przez pracodawcę – kolumna 15 PKPiR 127 5. Zakup wyposażenia biurowego do 10 000 zł – kolumna 15 PKPiR 127 6. Odpisy amortyzacyjne – kolumna 15 PKPiR 128 7. Wydatki związane z eksploatacją samochodu – kolumna 15 PKPiR 129 8. Prenumerata pisma specjalistycznego – kolumna 15 PKPiR 130 9. Podatek od nieruchomości – kolumna 15 PKPiR 130 10. Zakup opakowań – kolumna 12 PKPiR 131 11. Zakup usług reklamowych – kolumna 15 PKPiR 132 12. Zakup usług prawniczych – kolumna 15 PKPiR 132 13. Materiały do wykonania usług kosmetycznych – kolumna 12 PKPiR 133 14. Wynagrodzenia wypłacane na podstawie umów cywilnoprawnych – kolumna 14 PKPiR 134 15. Zakup usług od podwykonawców – kolumna 15 PKPiR 135 16. Przeksięgowanie towarów zakupionych na sprzedaż na cele firmowe – kolumna 12 → kolumna 15 136 17. Skradzione towary – przeksięgowanie wartości w PKPiR – kolumna 12 → kolumna 15 137 18. Raport miesięczny z kasy fiskalnej – kolumna 9 PKPiR 138 19. Przeterminowane towary – przeksięgowanie wartości w PKPiR – kolumna 12 → kolumna 15 139 20. Wydatki na wystrój firmy – kolumna 15 PKPiR 140     Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów 141