Drugie wydanie książki Leszka Jantowskiego to kompleksowe i aktualne opracowanie poświęcone jednej z najbardziej złożonych oraz najczęściej dyskutowanych instytucji prawa rzeczowego, jaką jest zasiedzenie służebności przesyłu. Autor analizuje problematykę zarówno z perspektywy przepisów prawa materialnego, jak i praktyki sądowej, uwzględniając najnowsze orzecznictwo oraz przełomowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16)
Publikacja nie ogranicza się do przedstawienia obowiązujących regulacji. Autor podejmuje pogłębioną analizę sporów interpretacyjnych dotyczących możliwości nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu oraz służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, wskazując konsekwencje najnowszych zmian dla właścicieli nieruchomości, przedsiębiorców przesyłowych oraz uczestników postępowań sądowych. Opracowanie zostało wzbogacone o nowy rozdział poświęcony ustanowieniu służebności przesyłu w drodze umowy i orzeczenia sądowego.
Dlaczego warto sięgnąć po tę książkę?
Książka pozwala zrozumieć aktualny stan prawny po wydaniu wyroku TK oraz odnaleźć się w skomplikowanych zagadnieniach związanych z zasiedzeniem służebności przesyłu. Autor nie tylko omawia przesłanki nabycia tego prawa, lecz także przedstawia argumenty występujące w doktrynie i orzecznictwie, analizuje przebieg terminów zasiedzenia, kwestie dobrej i złej wiary, problemy intertemporalne oraz możliwość wznowienia postępowań zakończonych prawomocnymi orzeczeniami.
Szczególną wartością publikacji jest jej praktyczny charakter. Czytelnik znajdzie szczegółowe omówienie procedury sądowej, zasad prowadzenia postępowania dowodowego, wymogów formalnych wniosków, środków zaskarżenia oraz elementów niezbędnych do prawidłowego formułowania rozstrzygnięć. Dodatkowym atutem są wzory, schematy i wskazanie najczęściej popełnianych błędów.
W czym publikacja pomoże czytelnikowi?
Książka pomoże:
prawidłowo ocenić, czy w konkretnej sprawie zostały spełnione przesłanki zasiedzenia służebności przesyłu,
ustalić sposób obliczania biegu terminów zasiedzenia i skutki ich przerwania lub zawieszenia,
przygotować i prowadzić postępowanie o stwierdzenie nabycia służebności przez zasiedzenie,
zrozumieć wpływ wyroku TK z 2.12.2025 r. na dotychczasowe i przyszłe postępowania,
rozwiązywać problemy związane z ustanowieniem służebności przesyłu oraz wynagrodzeniem za jej ustanowienie,
właściwie interpretować rozbieżności występujące w orzecznictwie i piśmiennictwie.
Dla kogo jest przeznaczona?
Publikacja została przygotowana przede wszystkim z myślą o sędziach, notariuszach, adwokatach, radcach prawnych i aplikantach zawodów prawniczych. Będzie również cennym źródłem wiedzy dla pełnomocników reprezentujących właścicieli nieruchomości lub przedsiębiorstwa przesyłowe, a także dla wszystkich osób zajmujących się problematyką prawa rzeczowego i postępowań nieprocesowych.
Dzięki połączeniu pogłębionej analizy teoretycznej z praktycznym doświadczeniem autora, wieloletniego sędziego rozpoznającego sprawy dotyczące służebności przesyłu, książka stanowi wartościowe narzędzie dla każdego prawnika poszukującego rzetelnego i aktualnego opracowania tej dynamicznie rozwijającej się tematyki.
Spis treści „Stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu. Ustanowienie służebności przesyłu”
Zawartość
Nr strony
Wykaz skrótów
9
Wstęp
13
Rozdział I
Uwagi wprowadzające
19
1. Istota nabycia prawa przez zasiedzenie
19
2. Zasiedzenie służebności w aspekcie historycznym
23
3. Nabycie służebności przesyłu – zagadnienia prawnoporównawcze
30
3.1. Uwagi ogólne
30
3.2. Niemcy
31
3.3. Austria
34
3.4. Francja
36
3.5. Włochy
39
3.6. Uwagi podsumowujące
41
4. Dopuszczalność zasiedzenia służebności gruntowej przesyłu
43
5. Dopuszczalność zasiedzenia służebności przesyłu
68
6. Uwagi podsumowujące
70
Rozdział II Przesłanki materialnoprawne zasiedzenia służebności przesyłu oraz służebności gruntowej przesyłu
73
1. Zagadnienia ogólne
73
2. Posiadanie służebności
74
2.1. Pojęcie posiadania
74
2.2. Posiadanie służebności przesyłowych
77
2.3. Przedmiot posiadania służebności przesyłowych
90
2.4. Uwagi podsumowujące
98
3. Korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia
99
3.1. Pojęcie urządzenia przesyłowego
99
3.2. Status prawny urządzenia przesyłowego
104
3.3. Korzystanie z urządzenia przesyłowego
114
3.4. Uwagi podsumowujące
123
4.1. Definicja dobrej lub złej wiary
126
4.2. Dobra wiara w Kodeksie cywilnym oraz w doktrynie i orzecznictwie
127
4.3. Stany faktyczne uzasadniające dobrą wiarę
130
4.4. Dobra wiara a tytuł prawny do nieruchomości
133
4.5. Dobra wiara a związanie decyzją administracyjną
140
4.6. Domniemanie dobrej wiary
145
4.7. Służebność gruntowa przesyłu powstająca z mocy prawa (ex lege) a dobra wiara
155
4.8. Uwagi podsumowujące
173
Rozdział III Bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłowych
177
1. Uwagi ogólne
177
2. Początek biegu terminu zasiedzenia
178
3. Zawieszenie biegu terminu zasiedzenia
187
4. Wstrzymanie zakończenia biegu terminu zasiedzenia
191
5. Przerwanie biegu terminu zasiedzenia
192
6. Uwagi podsumowujące
198
Rozdział IV Zagadnienia intertemporalne
201
1. Uwagi ogólne
201
2. Brak możliwości zaliczenia okresu posiadania przed dniem 3.08.2008 r.
203
3. Możliwość zaliczenia okresu posiadania przed dniem 3.08.2008 r.
207
4. Stanowisko judykatury i jego krytyka
210
5. Uwagi podsumowujące
217
Rozdział V Postępowanie o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłowych
219
1. Zagadnienia ogólne
219
2. Właściwość sądu
220
3. Wymogi formalne wniosku
221
4. Legitymacja do złożenia wniosku
225
5. Uczestnicy postępowania
228
6. Treść wniosku
232
7. Postępowanie dowodowe
238
8. Postanowienie kończące postępowanie w sprawie
255
9. Środki zaskarżenia
258
10. Zasiedzenie służebności przesyłowych jako przesłanka niwecząca
261
11. Dopuszczalność wznowienia postępowania w stanie prawnym po wyroku w sprawie P 10/16
264
12. Uwagi podsumowujące
266
Rozdział VI Ustanowienie służebności przesyłu
271
1. Ustanowienie służebności przesyłu – uwagi ogólne
271
2. Urządzenie przesyłowe i treść służebności przesyłu
275
3. Podmioty stosunku prawnego służebności przesyłu
279
4. Źródła ustanowienia służebności przesyłu
281
4.1. Umowa
281
4.2. Orzeczenie sądowe
283
4.2.1. Postępowanie sądowe
283
4.2.2. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu
287
4.2.3. Treść postanowienia o ustanowieniu służebności przesyłu
292
Podsumowanie końcowe
295
Wnioski de lege ferenda
307
Bibliografia
311
Orzecznictwo
319
Wzory, schematy, najczęstsze błędy
331