Prawo administracyjne. Część ogólna i ustrojowe prawo administracyjne

Książka w przystępny sposób przedstawia zagadnienia z zakresu teorii prawa administracyjnego oraz zawiera analizę przepisów ustrojowego prawa administracyjnego. Autorzy omówili m.in.: • zasady prawa administracyjnego; • pojęcie administracji w ujęciu historycznym i współczesnym; • prawne formy i metody działania administracji; • rodzaje organów administracji publicznej i ich cechy; • pojęcie naczelnych i terenowych organów administracji państwowej (rządowej); • zakres działania i zadania jednostek samorządu terytorialnego; • kontrolę zewnętrzną i wewnętrzną działania administracji publicznej. Prezentowane zagadnienia uzupełnili poglądami przedstawionymi w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie prawa administracyjnego. Publikacja przeznaczona jest dla studentów prawa i administracji oraz aplikantów zawodów prawniczych. Może być także przydatna nauczycielom akademickim w pracy naukowej i dydaktycznej oraz sędziom, adwokatom, radcom prawnym i urzędnikom w praktyce zawodowej.

Wykaz skrótów | str. 13 Wprowadzenie | str. 17 Rozdział I Aksjologiczne podstawy ładu publicznego (administracyjnego) | str. 21 Uwagi wstępne | str. 21 Poszukiwanie ładu prawnego w sferze prawa administracyjnego i jego aksjologicznych fundamentów | str. 22 Godność człowieka i dobro wspólne jako podstawy ładu aksjologicznego w sferze prawa administracyjnego | str. 29 Wybrane zagadnienia realizacji aksjologicznych problemów prawa administracyjnego. Sygnalizacja kwestii podstawowych | str. 33 Bibliografia | str. 37 Rozdział II Administracja i prawo administracyjne – zagadnienia kluczowe | str. 39 Pojęcie administracji w ujęciu historycznym i współczesnym | str. 39 Cechy administracji | str. 44 Postacie i funkcje administracji | str. 45 Sfery (płaszczyzny) działania administracji | str. 47 Definicje prawa administracyjnego | str. 48 Cechy prawa administracyjnego | str. 51 Podziały prawa administracyjnego | str. 52 Stosunek administracyjnoprawny | str. 54 8.1. Pojęcie, własności i komponenty stosunku administracyjnoprawnego | str. 54 8.2. Zaistnienie i zakończenie stosunków administracyjnoprawnych oraz typy tych stosunków | str. 59 Bibliografia | str. 62 Rozdział III Źródła prawa administracyjnego | str. 65 Pojęcie i cechy źródeł prawa administracyjnego | str. 65 Klasyfikacja źródeł prawa | str. 68 Źródła powszechnie obowiązującego prawa | str. 71 3.1. Konstytucja RP | str. 71 3.2. Ustawy | str. 73 3.3. Umowy międzynarodowe | str. 74 3.4. Rozporządzenia z mocą ustawy | str. 79 3.5. Rozporządzenia (wykonawcze do ustaw) | str. 80 3.6. Prawo Unii Europejskiej w systemie źródeł prawa administracyjnego | str. 81 3.6.1. Źródła prawa pierwotnego Unii Europejskiej | str. 87 3.6.2. Źródła prawa wtórnego (pochodnego) Unii Europejskiej | str. 88 Źródła prawa wewnętrznego | str. 93 4.1. Uchwały | str. 94 4.2. Zarządzenia | str. 95 Normy techniczne, normy planowe, zwyczaj, orzecznictwo sądowe, orzecznictwo administracyjne oraz poglądy doktryny i ich rola w systemie źródeł prawa administracyjnego | str. 96 Promulgacja (ogłaszanie) źródeł prawa | str. 97 Bibliografia | str. 102 Rozdział IV Publiczne prawa podmiotowe | str. 105 Publiczne prawa podmiotowe | str. 105 1.1. Uwagi ogólne | str. 105 1.2. Podmioty publicznych praw podmiotowych | str. 109 1.3. Treść publicznych praw podmiotowych | str. 110 Pojęcie interesu publicznego (społecznego) | str. 111 Władztwo administracyjne | str. 112 Uznanie administracyjne | str. 114 Pozostałe postacie luzu decyzyjnego | str. 117 5.1. Koncepcje luzu decyzyjnego stosowania prawa | str. 117 Bibliografia | str. 121 Rozdział V Zasady w systemie prawa administracyjnego | str. 125 Pojęcie zasad prawa administracyjnego | str. 125 Typologia zasad prawa administracyjnego | str. 126 Zasady ogólne ustrojowego prawa administracyjnego | str. 127 3.1. Zasada pomocniczości | str. 128 3.2. Zasada jednolitości (unitarności) państwa | str. 130 3.3. Zasada kompetencyjności | str. 131 3.4. Zasada zespolenia administracyjnego | str. 134 3.5. Zasada sprawności (efektywności) działań administracji | str. 136 3.6. Zasada kierownictwa | str. 137 3.7. Zasada planowania | str. 139 3.8. Zasada kontroli i nadzoru | str. 140 3.9. Zasady wariantowe resortowości – terytorialności | str. 142 3.10. Zasady wariantowe kolegialności – jednoosobowości (monokratyczności) | str. 145 3.11. Zasady wariantowe centralizacji – decentralizacji | str. 146 3.12. Zasady wariantowe koncentracji – dekoncentracji | str. 149 Zasady ogólne materialnego prawa administracyjnego | str. 151 4.1. Zasada demokratycznego państwa prawnego | str. 152 4.2. Wybrane zasady wywodzone przez doktrynę i judykaturę z zasady demokratycznego państwa prawnego | str. 154 4.3. Zasady wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego określone w Konstytucji RP jako zasady samoistne | str. 155 4.4. Zasady wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego wywodzone z pozakonstytucyjnych źródeł prawa | str. 156 Zasady ogólne postępowania administracyjnego | str. 157 Bibliografia | str. 159 Rozdział VI Prawne formy i metody działania administracji | str. 165 Pojęcie i podział prawnych form działania administracji | str. 165 Generalne akty zewnętrzne i wewnętrzne administracji publicznej | str. 173 Akt administracyjny | str. 177 3.1. Deklaratoryjne i konstytutywne akty administracyjne | str. 180 3.2. Formalne i nieformalne akty administracyjne | str. 181 3.3. Wewnętrzne i zewnętrzne akty administracyjne | str. 181 3.4. Jednostronne i dwustronne akty administracyjne | str. 182 3.5. Negatywne i pozytywne akty administracyjne | str. 182 3.6. Nakazujące, kształtujące i ustalające akty administracyjne | str. 183 3.7. Osobiste, rzeczowe i osobisto-rzeczowe akty administracyjne | str. 183 3.8. Charakterystyka aktów administracyjnych | str. 184 Ugoda administracyjna | str. 187 Porozumienia administracyjne | str. 193 Umowy administracyjne i cywilnoprawne | str. 195 Promesy | str. 199 Partnerstwo publiczno-prywatne | str. 201 Działania faktyczne administracji | str. 202 9.1. Czynności materialno-techniczne | str. 204 9.2. Działalność społeczno-organizatorska | str. 205 Bibliografia | str. 205 Rozdział VII Organ administracji publicznej i inne podmioty administrujące | str. 209 Podmioty administrujące a aparat administracyjny | str. 209 Organy administracji publicznej – pojęcie, cechy i rodzaje | str. 211 Właściwość a kompetencja | str. 213 Pojęcie urzędu administracji publicznej | str. 216 Zakład publiczny (administracyjny) | str. 219 Osoby prawne typu korporacyjnego i zakładowego | str. 220 Formy relacji pomiędzy podmiotami administrującymi | str. 222 7.1. Kierownictwo | str. 222 7.2. Kontrola | str. 222 7.3. Nadzór | str. 225 7.4. Współdziałanie | str. 227 7.5. Koordynacja | str. 228 Bibliografia | str. 229 Rozdział VIII Naczelne i inne centralne organy administracji państwowej (rządowej) | str. 231 Uwagi ogólne | str. 231 Prezydent RP | str. 233 Rada Ministrów | str. 235 3.1. Pozycja ustrojowa, struktura i powoływanie Rady Ministrów | str. 235 3.2. Tryb pracy Rady Ministrów | str. 237 3.3. Organy wewnętrzne i pomocnicze Rady Ministrów oraz Prezesa Rady Ministrów | str. 238 3.4. Pełnomocnicy rządu oraz reprezentowanie Rady Ministrów | str. 239 3.5. Zadania i kompetencje Rady Ministrów | str. 240 3.6. Prezes Rady Ministrów, ministrowie i inni członkowie Rady Ministrów | str. 241 3.6.1. Prezes Rady Ministrów i Kancelaria Prezesa Rady Ministrów | str. 242 3.6.2. Wiceprezes Rady Ministrów | str. 246 3.6.3. Ministrowie i przewodniczący określonych w ustawach komitetów | str. 247 Organy centralne (urzędy centralne) | str. 253 4.1. Ogólna charakterystyka organów centralnych (urzędów centralnych) | str. 253 4.2. Przykładowe organy centralne (urzędy centralne) nadzorowane przez Prezesa Rady Ministrów | str. 255 4.3. Organy centralne w wybranych działach administracji rządowej | str. 257 4.4. Wybrane agencje w układzie administracji centralnej | str. 259 Bibliografia | str. 263 Rozdział IX Terenowe organy administracji rządowej | str. 265 Wojewoda i inne organy | str. 265 1.1. Funkcje i zadania wojewody | str. 266 1.2. Struktura urzędu wojewódzkiego | str. 269 Wojewoda jako przedstawiciel Rady Ministrów | str. 270 2.1. Kontrola realizowana przez wojewodę | str. 273 Akty prawa miejscowego stanowione przez wojewodę | str. 274 Administracja zespolona | str. 275 4.1. Wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego | str. 275 4.2. Wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej | str. 277 4.2.1. Organizacja Inspekcji Handlowej | str. 279 4.3. Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej | str. 280 4.3.1. Organizacja Państwowej Straży Pożarnej | str. 281 4.4. Wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa | str. 285 4.4.1. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa | str. 286 4.4.2. Wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa | str. 287 4.5. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny | str. 288 4.5.1. Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna | str. 288 4.6. Wojewódzki inspektor transportu drogowego | str. 291 4.6.1. Inspekcja Transportu Drogowego | str. 292 4.7. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska | str. 296 4.7.1. Organy Inspekcji Ochrony Środowiska | str. 296 4.7.2. Wykonywanie zadań kontrolnych przez Inspekcję Ochrony Środowiska | str. 297 4.8. Komendant wojewódzki Policji | str. 298 4.8.1. Organizacja Policji | str. 299 4.9. Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego | str. 302 4.9.1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego | str. 302 4.10. Wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych | str. 308 4.10.1. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych | str. 308 4.11. Kurator oświaty | str. 311 4.12. Wojewódzki konserwator zabytków | str. 313 4.12.1. Nadzór konserwatorski | str. 314 4.12.2. Organizacja organów ochrony zabytków | str. 315 4.13. Państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, państwowy powiatowy inspektor sanitarny i państwowy graniczny inspektor sanitarny | str. 316 4.13.1. Organizacja Państwowej Inspekcji Sanitarnej | str. 317 4.13.2. Uprawnienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej | str. 318 Administracja niezespolona | str. 319 5.1. Terenowe organy administracji wojskowej | str. 319 5.2. Dyrektor izby administracji skarbowej, naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego | str. 322 5.3. Organy administracji geologicznej i organy nadzoru górniczego | str. 327 5.3.1. Administracja geologiczna | str. 327 5.3.2. Organy nadzoru górniczego | str. 329 5.4. Dyrektor okręgowego urzędu miar | str. 331 5.4.1. Nadzór nad wykonywaniem przepisów ustawy o miarach | str. 332 5.5. Dyrektor okręgowego urzędu probierczego | str. 333 5.6. Terenowe organy administracji rządowej w sprawach gospodarowania wodami | str. 334 5.7. Dyrektor urzędu morskiego | str. 335 5.8. Dyrektor urzędu statystycznego | str. 335 5.9. Dyrektor urzędu żeglugi śródlądowej | str. 336 5.10. Graniczny i powiatowy lekarz weterynarii | str. 338 5.11. Komendant oddziału Straży Granicznej, komendant placówki dywizjonu Straży Granicznej | str. 340 5.12. Regionalny dyrektor ochrony środowiska | str. 341 Bibliografia | str. 342 Rozdział X Samorząd terytorialny | str. 343 Wprowadzenie | str. 343 Samorząd gminny | str. 344 2.1. Zakres działania i zadania gminy | str. 346 2.2. Władze gminy | str. 347 2.2.1. Rada gminy | str. 348 2.2.2. Komisje rady gminy | str. 352 2.2.3. Kluby radnych | str. 353 2.2.4. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) | str. 353 2.2.5. Jednostki pomocnicze gminy | str. 359 2.3. Akty prawa miejscowego stanowionego przez gminę | str. 360 2.4. Mienie i finanse komunalne | str. 364 2.5. Związki i porozumienia międzygminne | str. 366 Stowarzyszenia gmin | str. 368 2.7. Związek metropolitalny | str. 369 2.8. Nadzór nad działalnością gminną | str. 371 2.9. Ustrój miasta stołecznego Warszawy | str. 374 Samorząd powiatowy | str. 375 3.1. Zakres działania i zadania powiatu | str. 375 3.2. Władze powiatu | str. 377 3.2.1. Rada powiatu | str. 378 3.2.2. Zarząd powiatu | str. 380 3.2.3. Prawa i obowiązki radnych powiatu – wybrane zagadnienia | str. 381 3.2.4. Starosta powiatu i skarbnik powiatu | str. 383 3.3. Akty prawa miejscowego stanowione przez powiat | str. 385 3.4. Mienie i finanse powiatu | str. 386 3.5. Związki powiatów i związki powiatowo-gminne oraz stowarzyszenia i porozumienia powiatów | str. 389 3.6. Nadzór nad działalnością powiatu | str. 391 3.7. Miasta na prawach powiatu | str. 395 Samorząd województwa | str. 395 4.1. Zakres działania i zadania samorządu województwa | str. 395 4.2. Władze samorządu województwa | str. 399 4.2.1. Sejmik województwa | str. 400 4.2.2. Zarząd województwa | str. 402 4.2.3. Marszałek województwa i skarbnik województwa | str. 403 4.3. Mienie i finanse samorządu województwa | str. 404 4.4. Współpraca zagraniczna samorządu województwa | str. 406 4.5. Nadzór nad działalnością samorządu województwa | str. 406 4.6. Akty prawa miejscowego stanowionego przez samorząd województwa oraz przez wojewodę i organy niezespolonej administracji rządowej | str. 409 Bibliografia | str. 412 Rozdział XI Pozasądowa kontrola administracji publicznej | str. 415 Pojęcie, cechy, funkcje i rodzaje kontroli | str. 415 Kontrola zewnętrzna działania administracji publicznej | str. 420 2.1. Najwyższa Izba Kontroli | str. 420 2.2. Rzecznik Praw Obywatelskich | str. 426 2.3. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych | str. 431 2.4. Państwowa Inspekcja Pracy | str. 436 2.5. Kontrola społeczna | str. 441 Kontrola wewnętrzna działania administracji publicznej | str. 450 3.1. Kontrola instancyjna | str. 450 3.2. Kontrola resortowa | str. 451 3.3. Kontrola zarządcza | str. 452 Bibliografia | str. 454 Skorowidz | str. 457 O Autorach | str. 469