Turcja

Turcja kojarzy się przede wszystkim z rajem dla turystów. Nieza­wodna pogoda, piękne krajobrazy i wspaniała architektura od lat dostarczają niezapomnianych wrażeń podróżnikom z całego świata. Jednak, żeby naprawdę zrozumieć ten kraj, nie wystarczy go od­wiedzić. Trzeba zanurzyć się w jego porywającej historii.

Przez ponad dziewięć wieków Turcja była tyglem kulturowym, roz­ciągającym się między Azją a Europą, a także państwem narodo­wym dążącym do jedności etnicznej. Była najeżdżana i podbijana, niszczona i odbudowywana na nowo, wielokrotnie reformowana i modernizowana.

Benjamin C. Fortna opisuje dzieje Turcji od powstania i upadku Imperium Osmańskiego – najtrwalszego i być może najważniej­szego imperium islamskiego w historii – po powstanie nowocze­snej Republiki Tureckiej na początku XX wieku i obecne autory­tarne rządy prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana. Ukazuje także, w jaki sposób ciągłe rozdarcie między dwoma światami ukształto­wało i nadal kształtuje kraj i jego mieszkańców.

Wstęp. Rywalizujące wizje Turcji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9

CZĘŚĆ I. IMPERIUM OSMAŃSKIE

1. Osmańskie korzenie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .17

2. Od księstwa do imperium. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

3. Imperialna konsolidacja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37

4. Szczyt imperium. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47

5. Decentralizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52

CZĘŚĆ II. OD IMPERIUM DO REPUBLIKI

6. Wyzwania wewnętrzne i zewnętrzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63

7. Reformy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .71

8. Imperialny opór. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .81

9. Opozycja i rewolucja: młodoturcy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88

10. Wielka wojna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104

11. Ruch „narodowy”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .117

CZĘŚĆ III. REPUBLIKA TURCJI

12. Wczesna republika. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .137

13. Epoka demokratyczna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164

14. Powrót „państwa-strażnika”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .174

15. Ku turecko-islamskiej syntezie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .191

16. Epoka partii sprawiedliwości i rozwoju. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207

Podsumowanie. Stulecie republiki i imperialne duchy. . . . . . . . . . . 224

Podziękowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230

Źródła ilustracji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .232

Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234

Indeks. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .237