Czynności sprawdzające

Jest to pierwsza na rynku kompleksowa publikacja, która została poświęcona czynnościom sprawdzającym – procedurze realnie kształtującej praktykę podatkową. Dyskusja o granicach między czynnościami sprawdzającymi a kontrolą podatkową trwa od lat. Zgłaszane w tej sprawie postulaty były związane z rozszerzeniem zakresu omawianej procedury, stworzeniem pewnych gwarancji dla podmiotu sprawdzanego czy też formułowaniem konkretnych regulacji dotyczących uprawnień organów podatkowych. Autor odpowiada m.in. na następujące pytania: co wolno organom podatkowym w ramach czynności sprawdzających, kiedy działania administracji skarbowej naruszają prawo i jakie powoduje to skutki, dlaczego ta procedura stała się tak popularna i w jakich sytuacjach bywa nadużywana, czy w obecnym kształcie może stać się podstawowym narzędziem kontroli podatników, jak powinien wyglądać docelowy model regulacji i na czym polega dziś największa luka prawna. Publikacja dostarcza jasnych wskazówek interpretacyjnych, przedstawia najważniejsze problemy praktyczne oraz zawiera propozycje ich rozwiązania. Książka przeznaczona jest dla doradców podatkowych, adwokatów, radców prawnych, sędziów sądów administracyjnych oraz pracowników administracji skarbowej. Zainteresuje również studentów prawa i administracji, a także osoby przygotowujące się do egzaminów zawodowych. „Takiej pracy, jak ta, która jest przedmiotem recenzji, nie ma na rynku wydawniczym. Opracowanie Dariusza Strzelca stanowi zatem konieczne uzupełnienie luki, która w tym zakresie pojawiła się na rynku. Ta praca przyciągnie uwagę bardzo wielu czytelników. Na pewno znajdzie się w kręgu zainteresowań krajowej administracji skarbowej, doradców podatkowych, adwokatów. Ale to nie wszystko. Jej walory naukowe sprawią, że zainteresuje ona również to środowisko naukowe, które zajmuje się myślą podatkową, koncepcjami podatkowymi – znaczeniem podatków w systemie państwa” Prof. dr hab. Andrzej Gomułowicz

Spis treści „Czynności sprawdzające: Aspekty prawne, doktrynalne i orzecznicze” Zawartość Nr strony     Wykaz skrótów 9     Wstęp 13     Rozdział I. Czynności sprawdzające – istota, funkcje i miejsce w systemie procedur kontrolnych 17 1. Procedury służące ustaleniu stanu faktycznego. Rola przepisów proceduralnych w sprawach podatkowych 17 2. Czynności sprawdzające a pozostałe procedury podatkowe 23 3. Wykorzystanie procedur kontrolnych w sprawach podatkowych 28 4. Istota czynności sprawdzających jako procedury o małym stopniu formalizmu 38 5. Funkcje czynności sprawdzających 41 6. Organy podatkowe właściwe do przeprowadzania czynności sprawdzających 45 7. Czynności sprawdzające w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa 47 8. Czynności sprawdzające w przypadku zobowiązań powstających z mocy decyzji 48 Rozdział II. Czynności sprawdzające – cel i przedmiot 51 1. Ewolucja zakresu przedmiotowego czynności sprawdzających 51 2. Sprawdzenie terminowości składania deklaracji oraz wpłacania podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów 53 3. Sprawdzenie formalnej poprawności deklaracji 54 4. Ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami 55 5. Weryfikacja poniesionych przez podatnika wydatków i uzyskanych przychodów (dochodów) w zakresie niezbędnym do ujawnienia podstawy opodatkowania z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych 61 6. Weryfikacja danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej 66 7. Weryfikacja danych i dokumentów przedstawionych przez podmioty dokonujące zgłoszenia rejestracyjnego oraz uproszczonego zgłoszenia rejestracyjnego w podatku akcyzowym 69 8. Weryfikacja warunków uprawniających do stosowania ryczałtu oraz terminowości i prawdziwości informacji w oświadczeniach składanych przez wspólników spółek opodatkowanych ryczałtem 71 9. Sprawdzenie terminowości składania informacji o wysokości kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych oraz ich weryfikacja, w tym pod kątem formalnej poprawności 76 Rozdział III. Czynności sprawdzające – uprawnienia organów podatkowych 81 1. Cel czynności sprawdzających a przysługujące w ich trakcie uprawnienia 81 2. Numerus clausus uprawnień organów podatkowych w ramach czynności sprawdzających 84 3. Korekty deklaracji w przypadku stwierdzenia w niej błędów 85 4. Wezwanie do skorygowania deklaracji z powodu błędów rachunkowych oraz złożenia wyjaśnień (tzw. korekta pod nadzorem) 87 5. Czynności związane z niezłożeniem deklaracji lub sprawozdania finansowego 88 6. Czynności związane z weryfikacją rzetelności deklaracji 91 7. Czynności dotyczące kontrahentów podmiotu kontrolowanego (tzw. kontrola krzyżowa) 96 8. Weryfikowanie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług 103 9. Weryfikowanie dokumentów potwierdzających skorzystanie z ulg podatkowych 106 10. Oględziny lokalu mieszkalnego 111 11. Współdziałanie organów administracji w gromadzeniu informacji w sprawach indywidualnych 112 Rozdział IV. Czynności sprawdzające – wybrane problemy 117 1. Odpowiednie stosowanie przepisów proceduralnych 117 2. Gromadzenie dowodów w toku czynności sprawdzających 122 3. Stosowanie przepisów o karze porządkowej w toku czynności sprawdzających 125 4. Środki prawne przysługujące podmiotom sprawdzanym 129 5. Nieprawidłowości w stosowaniu przepisów o czynnościach sprawdzających. Kontrola instancyjna oraz sądowoadministracyjna 133 6. Rozszerzenie uprawnień w ramach czynności sprawdzających 136 7. Korekta deklaracji w toku czynności sprawdzających a odpowiedzialność karna 143 8. Czynności sprawdzające w praktyce organów samorządowych 152 9. Pełnomocnik przy czynnościach sprawdzających 154 Rozdział V. Czynności sprawdzające – analiza przypadków 159 1. Przypadki z praktyki organów podatkowych 159 2. Analiza wybranych orzeczeń sądowych 165 3. Przykłady nieprawidłowości i ich konsekwencje 172 4. Wnioski z analizy przypadków 179 Rozdział VI. Czynności sprawdzające – przyszłość i rekomendacje 185 1. Kierunki rozwoju procedur kontrolnych 185 2. Rekomendacje dla ustawodawcy 192 3. Rekomendacje dla organów podatkowych 198 4. Rekomendacje dla podatników 204 Bibliografia 211 Aneksy 219 1. Wzory dokumentów 219 2. Przykładowe formularze 225 3. Wytyczne i zalecenia 231 Indeks rzeczowy 237