Podatki a etyka

Monografia jest pierwszym na polskim rynku wydawniczym opracowaniem, w którym ujęto zagadnienia etyki prawodawcy, podatnika i organu podatkowego. Autor omawia przedmiotowa problematykę uwzględniając zarówno jej aspekty teoretyczne, jak i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i orzecznictwo sądów administracyjnych. W pracy przybliżono m.in. zasadę sprawiedliwości w opodatkowaniu, reguły legislacji podatkowej, a także tematykę prawnej ochrony podatnika w postępowaniu podatkowym. Adresaci: Książka adresowana jest do szerokiego kręgu odbiorców, tak teoretyków, jak i praktyków prawa podatkowego, a zwłaszcza do doradców podatkowych, sędziów oraz pracowników organów podatkowych. "Publikacja poświęcona jest najistotniejszemu, wręcz fundamentalnemu, problemowi związanemu zarówno z tworzeniem, jak i stosowaniem prawa podatkowego. Wprowadzanie i stosowanie podatków wywołuje nie tylko skutki gospodarcze i społeczne, którymi najczęściej zajmują się rządzący oraz rządzeni, ale również wpływa na kształtowanie różnych postaw i relacji pomiędzy wyżej wymienionymi". Prof. dr hab. Zbigniew Ofiarski

Wykaz skrótów str. 11 Wstęp str. 13 Rozdział I O roztropności w opodatkowaniu - aspekt biblijny str. 15 1. Wstęp str. 15 2. O umiarze w ustanawianiu podatków str. 17 2.1. Dziesięcina str. 17 2.2. Król państwo umacnia sprawiedliwością str. 19 2.3. Od naiwnej zasady równości do taryfy podatkowej str. 21 3. O spełnianiu obowiązków podatkowych str. 22 3.1. Sprawa podatku - danina dla Cezara str. 22 3.2. Podatek świątynny str. 26 3.3. Wdowi grosz - szczodrobliwość i rzetelność w zapłacie podatku str. 28 4. O celnikach - przebudzone sumienie str. 29 5. Wnioski str. 33 Rozdział II Postulat sprawiedliwości opodatkowania str. 36 1. Wprowadzenie str. 36 2. Podatnik a obowiązek podatkowy str. 39 2.1. Subiektywne odczucia obciążenia podatkowego str. 43 3. Sprawiedliwość podatkowa a akceptacja systemu podatkowego - zagadnienia ogólne str. 47 3.1. Zasada zdolności płatniczej str. 49 3.1.1. Sporna miara zdolności płatniczej str. 51 3.1.2. Taryfa podatkowa str. 54 3.2. Aspekty równości opodatkowania str. 55 3.3. Powszechność podatku str. 57 4. Etyczny aspekt granic opodatkowania str. 58 5. Wnioski str. 62 Rozdział III Zasada poprawnej legislacji a treść obowiązku podatkowego str. 67 1. Wprowadzenie str. 67 2. Legislacja podatkowa - zasadnicze dylematy str. 69 3. Ingerencyjność prawa podatkowego str. 80 4. Wartość moralna obowiązków podatkowych str. 84 5. Prawodawstwo podatkowe a moralność podatnika str. 88 6. Wnioski str. 91 Rozdział IV Prawo własności a granice władztwa podatkowego str. 93 1. Wstęp str. 93 2. Prawo własności a obowiązek podatkowy str. 95 2.1. Ustawowa forma opodatkowania a zakres ingerencji w prawo własności str. 102 2.2. Rozporządzenie w sprawach podatkowych a zakres ingerencji w prawo własności str. 104 3. Zasada lojalności a obowiązek podatkowy str. 107 4. Demokratyczne państwo prawne a obowiązek podatkowy str. 110 4.1. Zasada określoności przepisów a obowiązek podatkowy str. 111 4.2. Lex retro non agit a obowiązek podatkowy str. 115 5. Prawa nabyte a obowiązek podatkowy str. 116 6. Zakaz nadmiernej ingerencji a obowiązek podatkowy str. 118 7. Ucieczka od podatku a następstwa społeczne i gospodarcze str. 121 8. Wnioski str. 123 Rozdział V Organ podatkowy a podatnik str. 126 1. Wprowadzenie str. 126 2. Uznanie a treść obowiązku podatkowego str. 128 3. Poczucie pewności prawa podatnika - zasady i kontrowersje str. 134 4. Fiskalizm w działaniu organów podatkowych str. 138 4.1. Bezpieczeństwo prawne podatnika a ochrona interesu finansowego państwa str. 139 4.2. Bezpieczeństwo prawne podatnika a wady systemowe ordynacji podatkowej str. 142 5. Wnioski str. 146 Rozdział VI Prawna ochrona podatnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym str. 147 1. Wprowadzenie - sędzia a idea sprawiedliwości str. 147 2. Sądowa kontrola działalności organów podatkowych str. 151 3. Zakres kontroli decyzji uznaniowych przez sąd administracyjny str. 157 3.1. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych - aspekt orzeczniczy str. 157 3.2. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych - postulaty zmian str. 162 4. Sędzia sądu administracyjnego a maksyma dura lex sed lex str. 164 4.1. Sędzia a prawo str. 164 4.2. Sędziowskie dylematy - stosowanie prawa str. 167 5. Przesłanki sądowego rozstrzygnięcia - charakter dylematów str. 172 5.1. Przyczyny nieporozumień interpretacyjnych str. 175 6. Wnioski str. 178 Podsumowanie str. 183 Bibliografia (wybrane pozycje) str. 187 Wykaz orzeczeń str. 209