Ochrona ludności i obrona cywilna. Komentarz

Komentarz zawiera wyczerpujące omówienie przepisów ustawy z 5.12.2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, która ma na celu podniesienie poziomu ochrony ludności w Polsce oraz przygotowanie do realizacji zadań obrony cywilnej podczas trwania stanu wojennego i w czasie wojny. Autorzy skupiają się w szczególności na analizie takich obszarów, jak: • zadania ochrony ludności i obrony cywilnej, • funkcjonowanie systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach, • użytkowanie, ewidencjonowanie i warunki techniczne obiektów zbiorowej ochrony, • funkcjonowanie i organizacja obrony cywilnej, • powoływanie personelu do obrony cywilnej, • finansowanie ochrony ludności i obrony cywilnej. Autorami publikacji są osoby specjalizujące się w prawie administracyjnym, w tym w zagadnieniach dotyczących: bezpieczeństwa publicznego, zarządzania kryzysowego, ochrony ludności i obrony cywilnej, prawie samorządu terytorialnego oraz prawie energetycznym. Książka jest przeznaczona dla adwokatów, radców prawnych, sędziów, pracowników administracji publicznej, a także przedsiębiorców oraz pracowników naukowych.

Spis treści „Ochrona ludności i obrona cywilna. Komentarz” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 17 Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej 23 Rozdział 1. Przepisy ogólne 25 Art. 1. [Przedmiot regulacji] 25 Art. 2. [Ochrona ludności i obrona cywilna – pojęcia; ochrona ludności i obrona cywilna w sytuacjach kryzysowych – odesłanie] 38 Art. 3. [Definicje] 50 Art. 4. [Zadania ochrony ludności i obrony cywilnej] 63 Art. 5. [Podmioty wykonujące zadania ochrony ludności i obrony cywilnej] 72 Art. 6. [Zadania Rady Ministrów w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej] 80 Art. 7. [Podstawa finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej] 82 Art. 8. [Infrastruktura niezbędna do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej] 84 Rozdział 2. Organy ochrony ludności i Rządowy Zespół Ochrony Ludności 88 Art. 9. [Organy ochrony ludności] 88 Art. 10. [Zadania wójta oraz rady gminy] 95 Art. 11. [Zadania starosty, rady powiatu oraz komendanta powiatowego Państwowej straży Pożarnej] 107 Art. 12. [Zadania marszałka województwa oraz sejmiku województwa] 119 Art. 13. [Zadania wojewody oraz komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej] 124 Art. 14. [Zadania ministrów] 138 Art. 15. [Zadania ministra właściwego do spraw wewnętrznych] 142 Art. 16. [Rządowy Zespół Ochrony Ludności] 151 Rozdział 3. Podmioty ochrony ludności 155 Art. 17. [Podmioty ochrony ludności] 155 Art. 18. [Wyznaczenie jednostki organizacyjnej lub spółki jako podmiotu ochrony ludności] 172 Art. 19. [Porozumienie o wykonywaniu zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej] 176 Art. 20. [Uznanie za podmiot ochrony ludności] 185 Art. 21. [Właściwość podmiotowa w zakresie wyznaczania jako podmiot ochrony ludności, zawierania porozumień albo wydawania decyzji o uznaniu za podmiot ochrony ludności] 188 Art. 22. [Zadania Rządowego Centrum Bezpieczeństwa w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej] 191 Rozdział 4. Zasoby ochrony ludności 194 Art. 23. [Ewidencjonowanie zasobów ochrony ludności i obrony cywilnej] 194 Art. 24. [Podmioty prowadzące Centralną Ewidencję Zasobów i wojewódzkie ewidencje zasobów; prowadzenie ewidencji w systemie teleinformatycznym] 196 Art. 25. [Współadministratorzy danych przetwarzanych w Centralnej Ewidencji Zasobów] 198 Art. 26. [Zapewnienie utrzymania Centralnej Ewidencji Zasobów i wojewódzkich ewidencji zasobów] 200 Art. 27. [Dane gromadzone w Centralnej Ewidencji Zasobów] 202 Art. 28. [Dane w Centralnej Ewidencji Zasobów i w wojewódzkich ewidencjach zasobów a informacja publiczna] 204 Art. 29. [Wprowadzanie i aktualizacja danych zawartych w Centralnej Ewidencji Zasobów oraz wojewódzkich ewidencjach zasobów; dostęp do Centralnej Ewidencji Zasobów] 206 Art. 30. [Podmioty wprowadzające i aktualizujące dane w Centralnej Ewidencji Zasobów; przekazywanie danych do Centralnej Ewidencji Zasobów] 207 Art. 31. [Udostępnianie danych z Centralnej Ewidencji Zasobów] 213 Art. 32. [Delegacja ustawowa] 216 Art. 33. [Obowiązek utworzenia i utrzymania zasobów ochrony ludności] 217 Art. 34. [Udzielanie gminom i powiatom pomocy w realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej; porozumienia o współdziałaniu w zakresie realizacji zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej] 222 Art. 35. [Przekazywanie przez wojewodę środków rzeczowych lub finansowych na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej] 225 Art. 36. [Zadysponowanie zasobów ochrony ludności w przypadku niewystarczających zasobów na określonym terenie] 227 Art. 37. [Opiniowanie projektu Rządowego Programu Rezerw Strategicznych przez Rządowy Zespół Ochrony Ludności] 229 Rozdział 5. Planowanie w ochronie ludności i obronie cywilnej 231 Art. 38. [Dokumenty i informacje uwzględniane w planach zarządzania kryzysowego] 231 Art. 39. [Plany ewakuacji ludności] 234 Art. 40. [Krajowy plan ewakuacji] 238 Art. 41. [Wytyczne dla wojewódzkich planów ewakuacji ludności; koordynowanie przygotowania wojewódzkich planów ewakuacji ludności] 239 Art. 42. [Opracowanie wojewódzkiego planu ewakuacji] 240 Art. 43. [Wkłady do wojewódzkiego planu ewakuacji ludności] 242 Art. 44. [Wojewódzki plan ewakuacji lub wkład jako załącznik do planu zarządzania kryzysowego] 243 Art. 45. [Plany ochrony dóbr kultury na czas wojny] 244 Art. 46. [Instrukcja postępowania na potrzeby realizacji zadań w razie wystąpienia sytuacji kryzysowych] 254 Art. 47. [Wyselekcjonowanie dóbr kultury przeznaczonych do zabezpieczenia lub ewakuacji] 255 Art. 48. [Rozśrodkowanie i ewakuacja dóbr kultury] 259 Rozdział 6. Szkolenia, ćwiczenia i edukacja z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej 263 Art. 49. [Przeprowadzanie szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej] 263 Art. 50. [Podmioty prowadzące szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej] 269 Art. 51. [Delegacja ustawowa] 272 Art. 52. [Prowadzenie szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przez organy ochrony ludności] 273 Art. 53. [Ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej] 275 Art. 54. [Delegacja ustawowa] 281 Art. 55. [Zakres edukacji z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej] 282 Art. 56. [Edukacja z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej w systemie oświaty] 283 Art. 57. [Zajęcia pozaszkolne oraz inne formy edukacji z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej] 292 Rozdział 7. Realizacja zadań ochrony ludności 294 Art. 58. [Podmioty realizujące i koordynujące realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności] 294 Art. 59. [Zalecenia wydawane w celu koordynacji realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej] 298 Art. 60. [Organizowanie współpracy pomiędzy podmiotami ochrony ludności] 301 Art. 61. [Nadzór nad wykonywaniem zadań ochrony ludności i obrony cywilnej] 302 Art. 62. [Kontrola wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w ramach porozumienia] 308 Art. 63. [Zakres kontroli wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej] 309 Art. 64. [Czynności kontrolne] 312 Art. 65. [Obowiązki informacyjne organów lub podmiotów ochrony ludności] 314 Art. 66. [Realizacja zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przy pomocy zespołów zarządzania kryzysowego] 315 Rozdział 8. Wykrywanie zagrożeń, powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie o zagrożeniach oraz System Bezpiecznej Łączności Państwowej 316 Art. 67. [Podmioty zobowiązane do podjęcia działań w zakresie powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności] 316 Art. 68. [Powszechny obowiązek reagowania w przypadku zdarzenia lub zjawiska mogącego stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia] 325 Art. 69. [Obowiązki osób zaalarmowanych lub powiadomionych o zagrożeniu] 329 Art. 70. [System wykrywania zagrożeń] 331 Art. 71. [System powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach] 333 Art. 72. [Delegacja do wydania rozporządzenia] 346 Art. 73. [Obowiązki nadawców programów radiowych i telewizyjnych oraz operatorów ruchomej publicznej sieci telekomunikacyjnej] 347 Art. 74. [Istota i cel Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej] 349 Art. 75. [Zadania operatora SBŁP] 357 Art. 76. [Usługi świadczone przez operatora SBŁP] 358 Art. 77. [Ogłaszanie i odwoływanie jako zadanie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej] 362 Art. 78. [Poziom bezpieczeństwa zapewniany przez SBŁP] 362 Art. 79. [Zlecanie zadań związanych z organizacją, budową, utrzymaniem i modernizacją Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej] 363 Art. 80. [Udostępnianie nieruchomości na potrzeby Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej] 367 Art. 81. [Pełnomocnik Rządu do spraw Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej] 368 Rozdział 9. Obiekty zbiorowej ochrony 370 Art. 82. [Cele wykorzystywania obiektów zbiorowej ochrony] 370 Art. 83. [Uznanie obiektu budowlanego za budowlę ochronną; definicja schronu i ukrycia] 376 Art. 84. [Miejsca doraźnego schronienia] 379 Art. 85. [Właściciel – pojęcie] 381 Art. 86. [Zarządzenie o uznaniu za budowlę ochronną] 382 Art. 87. [Porozumienie o uznaniu obiektu budowlanego za budowlę ochronną] 384 Art. 88. [Decyzja o uznaniu obiektu budowlanego za budowlę ochronną] 390 Art. 89. [Przesłanki uznania obiektu budowlanego za budowlę ochronną] 394 Art. 90. [Liczba i pojemność obiektów zbiorowej ochrony] 397 Art. 91. [Bieżący przegląd obiektów budowlanych; sprawdzenie obiektu budowlanego] 399 Art. 92. [Projektowanie i budowa obiektów zbiorowej ochrony] 405 Art. 93. [Zapewnienie budowli ochronnych w budynkach użyteczności publicznej] 410 Art. 94. [Wykorzystanie kondygnacji podziemnych i garaży podziemnych na miejsca doraźnego schronienia] 413 Art. 95. [Projektowanie i wykonanie budowli podziemnych wykorzystywanych do celów transportu] 414 Art. 96. [Obowiązki właściciela i zarządcy budowli ochronnej] 416 Art. 97. [Polecenie udostępnienia budowli ochronnej] 417 Art. 98. [Przygotowanie budowli ochronnej do użycia] 420 Art. 99. [Wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za udostępnienie budowli ochronnej] 422 Art. 100. [Kierownik budowli ochronnej] 423 Art. 101. [Odwołanie polecenia udostępnienia budowli ochronnej] 427 Art. 102. [Zorganizowanie miejsc doraźnego schronienia] 428 Art. 103. [Obowiązki właściciela lub zarządcy miejsca doraźnego schronienia] 432 Art. 104. [Osoby uprawnione w pierwszej kolejności do korzystania z obiektów zbiorowej ochrony w obiektach niepublicznych] 433 Art. 105. [Oznakowanie budowli ochronnych i miejsc doraźnego schronienia] 435 Art. 106. [Środki finansowe na budowę, przebudowę i utrzymanie budowli ochronnych i miejsc doraźnego schronienia] 436 Art. 107. [Kontrola spełniania wymaganych warunków przez obiekty zbiorowej ochrony] 440 Art. 108. [Prowadzenie Centralnej Ewidencji OZO; dane gromadzone w Centralnej Ewidencji OZO] 442 Art. 109. [Dostęp do Centralnej Ewidencji OZO] 449 Art. 110. [Administrator danych przetwarzanych w Centralnej Ewidencji OZO] 455 Art. 111. [Udostępnianie danych z Centralnej Ewidencji OZO] 458 Art. 112. [Zadania Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w zakresie funkcjonowania Centralnej Ewidencji OZO] 463 Art. 113. [Dane zawarte w Centralnej Ewidencji OZO a informacja publiczna] 467 Art. 114. [Informowanie ludności o obiektach zbiorowej ochrony] 472 Art. 115. [Delegacja ustawowa] 478 Art. 116. [Wyłączenie stosowania przepisów do budynków na terenach zamkniętych] 480 Rozdział 10. Obrona cywilna 482 Art. 117. [Zadania ochrony ludności jako zadania obrony cywilnej] 482 Art. 118. [Organy kierujące obroną cywilną] 484 Art. 119. [Zadania Szefa Obrony Cywilnej] 486 Art. 120. [Zapewnienie funkcjonowania urzędów obsługujących organy obrony cywilnej] 488 Art. 121. [Obowiązek zabezpieczenia mieszkania, mienia osobistego i zapasów] 489 Art. 122. [Zarządzenie ewakuacji ludności] 491 Art. 123. [Delegacja ustawowa] 494 Art. 124. [Zadania obrony cywilnej] 495 Art. 125. [Korpus obrony cywilnej] 497 Art. 126. [Prowadzenie i elementy Ewidencji Obrony Cywilnej] 500 Art. 127. [Administrator danych przetwarzanych w Ewidencji Obrony Cywilnej] 503 Art. 128. [Dane gromadzone w Ewidencji Obrony Cywilnej] 509 Art. 129. [Objęcie ochroną danych zawartych w Ewidencji Obrony Cywilnej] 510 Art. 130. [Wprowadzanie danych do Ewidencji Obrony Cywilnej i ich aktualizacja] 512 Art. 131. [Udostępnianie danych z Ewidencji Obrony Cywilnej] 513 Art. 132. [Przekazywanie danych przez szefów służb] 515 Art. 133. [Realizacja przez Szefa Obrony Cywilnej zadań związanych z zarządzaniem korpusem obrony cywilnej oraz funkcjonowaniem Ewidencji Obrony Cywilnej] 516 Art. 134. [Podmiotowe przesłanki nadania przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej] 517 Art. 135. [Procedura nadania przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej] 521 Art. 136. [Uchylenie przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej] 525 Art. 137. [Negatywne przesłanki nadawania przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej] 528 Art. 138. [Mobilizacja personelu obrony cywilnej] 531 Art. 139. [Wezwanie do służby w obronie cywilnej] 532 Art. 140. [Delegacja ustawowa] 535 Art. 141. [Powołanie do służby w obronie cywilnej w drodze naboru ochotniczego] 536 Art. 142. [Powołanie do służby w obronie cywilnej członka krajowej rezerwy obrony cywilnej] 540 Art. 143. [Miejsce pełnienia służby przez osoby powołane do służby w obronie cywilnej] 542 Art. 144. [Zwolnienie ze służby w obronie cywilnej] 543 Art. 145. [Karta tożsamości; tabliczka tożsamości] 544 Art. 146. [Wykorzystanie zasobów obrony cywilnej] 546 Art. 147. [Obowiązki osób pełniących służbę w obronie cywilnej] 548 Art. 148. [Ochrona prawna osoby pełniącej służbę w obronie cywilnej] 552 Art. 149. [Ochrona stosunku pracy osoby powołanej do służby w obronie cywilnej] 555 Art. 150. [Świadczenia zdrowotne przysługujące osobie pełniącej służbę w obronie cywilnej] 558 Art. 151. [Świadczenie dla personelu obrony cywilnej] 559 Rozdział 11. Finansowanie ochrony ludności i obrony cywilnej 561 Art. 152. [Źródła pokrywania kosztów realizacji zadań określonych w ustawie] 561 Art. 153. [Dotacje celowe] 566 Art. 154. [Finansowanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie j.s.t.] 568 Art. 155. [Wysokość środków na finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej] 574 Art. 156. [Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej] 578 Art. 157. [Wpłaty spółek z udziałem Skarbu Państwa lub j.s.t. na Fundusz Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności] 582 Rozdział 12. Odszkodowanie za szkody poniesione w związku z wykonywaniem zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz świadczenie odszkodowawcze dla członków personelu obrony cywilnej 584 Art. 158. [Odszkodowanie za szkodę na osobie lub na mieniu] 584 Art. 159. [Odszkodowanie za szkody poniesione w związku z ćwiczeniami z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej] 589 Art. 160. [Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego] 590 Art. 161. [Wniosek o odszkodowanie] 591 Art. 162. [Decyzja w sprawie o odszkodowanie; ustalenie wysokości odszkodowania] 592 Art. 163. [Sprzeciw] 595 Art. 164. [Przedawnienie roszczenia o odszkodowanie] 596 Art. 165. [Świadczenia odszkodowawcze przysługujące osobom powołanym do służby w obronie cywilnej lub członkom ich rodzin] 597 Rozdział 13. Zmiany w przepisach 602 Art. 166. [Zmiany w Kodeksie wykroczeń] 602 Art. 167. [Zmiany w ustawie o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych] 605 Art. 168. [Zmiany w ustawie o samorządzie gminnym] 605 Art. 169. [Zmiany w ustawie o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw] 611 Art. 170. [Zmiany w ustawie o ochronie przeciwpożarowej] 612 Art. 171. [Zmiany w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej] 616 Art. 172. [Zmiany w ustawie o lasach] 621 Art. 173. [Zmiany w Prawie łowieckim] 623 Art. 174. [Zmiany w ustawie o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych] 624 Art. 175. [Zmiany w Kodeksie karnym] 624 Art. 176. [Zmiany w Kodeksie karnym wykonawczym] 626 Art. 177. [Zmiany w ustawie o ochronie osób i mienia] 627 Art. 178. [Zmiany w ustawie o działach administracji rządowej] 628 Art. 179. [Zmiany w ustawie o samorządzie województwa] 629 Art. 180. [Zmiany w ustawie o samorządzie powiatowym] 630 Art. 181. [Zmiany w ustawie o referendum lokalnym] 631 Art. 182. [Zmiany w Prawie atomowym] 632 Art. 183. [Zmiany w Prawie o ustroju sądów powszechnych] 632 Art. 184. [Zmiany w ustawie o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej] 633 Art. 185. [Zmiany w ustawie o referendum ogólnokrajowym] 635 Art. 186. [Zmiany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym] 637 Art. 187. [Zmiany w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami] 638 Art. 188. [Zmiany w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy] 639 Art. 189. [Zmiany w ustawie o zarządzaniu kryzysowym] 641 Art. 190. [Zmiany w ustawie o wojewodzie i administracji rządowej w województwie] 642 Art. 191. [Zmiany w ustawie o finansach publicznych] 642 Art. 192. [Zmiany w ustawie o infrastrukturze informacji przestrzennej] 643 Art. 193. [Zmiany w Kodeksie wyborczym] 644 Art. 194. [Zmiany w ustawie o Agencji Mienia Wojskowego] 646 Art. 195. [Zmiany w ustawie o rezerwach strategicznych] 650 Art. 196. [Zmiany w ustawie o ochotniczych strażach pożarnych] 652 Art. 197. [Zmiany w ustawie o obronie Ojczyzny] 656 Rozdział 14. Przepisy dostosowujące, przejściowe i końcowe 659 Art. 198. [Ustanowienie Rządowego Zespołu Ochrony Ludności] 659 Art. 199. [Opracowanie i finansowanie pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej] 659 Art. 200. [Utworzenie Centralnej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej] 661 Art. 201. [Utworzenie Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony] 662 Art. 202. [Utworzenie Ewidencji Obrony Cywilnej] 662 Art. 203. [Przekształcenie Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego w Fundusz Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności] 663 Art. 204. [Dokumenty i informacje uwzględniane w innych planach z zakresu ochrony ludności cywilnej] 665 Art. 205. [Pierwsze szkolenia dla osób kwalifikujących się do szkolenia w dniu wejścia w życie ustawy] 667 Art. 206. [Obowiązek uwzględnienia miejsc schronienia w projektach budowlanych] 669 Art. 207. [Uznanie obiektów budowlanych za budowle ochronne; obowiązki właścicieli i organów administracji] 671 Art. 208. [Termin przyjęcia pierwszej strategii rozwoju jednostek ochrony przeciwpożarowej] 675 Art. 209. [Przepis przejściowy] 676 Art. 210. [Termin przedstawienia pierwszego sprawozdania z wykonania ustawy] 678 Art. 211. [Termin sporządzenia pierwszych planów ochrony dóbr kultury na czas wojny] 678 Art. 212. [Wejście w życie] 679 Bibliografia 681 Autorzy 697