Książka zawiera analizę roli interesu prawnego ‒ jego dopuszczalności oraz zasadności jako przesłanki powództwa. Pomimo braku wyraźnych przepisów wskazujących na konieczność posiadania interesu prawnego w powództwie, jego obecność jest niezbędna dla możliwości osiągnięcia celów procesu cywilnego. Autor opowiada się za uznaniem interesu prawnego w powództwie za przesłankę procesową dopuszczalności wniesienia powództwa oraz rozstrzygnięcia sprawy, co korzystnie wpłynęłoby na ekonomikę procesową zarówno w zakresie czasu postępowania jak i ograniczeniu jego kosztów. W opracowaniu szczegółowo omówiono m.in. takie kwestie, jak: - pojęcie interesu prawego, - relacja interesu prawnego w odniesieniu do innych instytucji tworzących prawo do rzetelnego procesu cywilnego, - rozróżnienie przesłanek merytorycznych uwzględnienia powództwa oraz przesłanek procesowych jego dopuszczalności w kontekście interesu prawnego, - przypadki, w których powód posiada interes prawny (lub go nie posiada) w wytaczanym powództwie ‒ w zależności od jego rodzaju. W książce przedstawiono również propozycje zmian w przepisach, w tym możliwość wprowadzenia ustawowej definicji interesu prawnego oraz modyfikacji przepisów, umożliwiających szybsze rozstrzyganie spraw związanych z brakiem interesu prawnego. Publikacja jest przeznaczona zarówno dla prawników praktyków ‒ sędziów, adwokatów, radców prawnych i prokuratorów, jak i dla pracowników naukowych zajmujących się procesem cywilnym.

Spis treści „Interes prawny jako przesłanka powództwa” Zawartość Nr strony     Wykaz skrótów 9     Wstęp 13     Rozdział 1 Pojęcie i ogólna charakterystyka interesu prawnego 19 1.1. Wprowadzenie 19 1.2. Znaczenie pojęcia interesu 20 1.3. Interes w prawie 22 1.4. Próba definicji pojęcia interesu prawnego 25 1.5. Interes prawny a inne kategorie interesów w języku prawnym 30 1.6. Interes prawny w obcych procedurach cywilnych 33 1.7. Interes prawny w instytucjach Kodeksu postępowania cywilnego 42 1.7.1. Interes prawny jako merytoryczna przesłanka skuteczności lub zasadności czynności procesowej 47 1.7.2. Interes prawny jako przesłanka wszczęcia postępowania oraz stania się stroną lub innym uczestnikiem postępowania 52 1.7.3. Interes prawny jako przesłanka dopuszczalności czynności procesowej 58 1.8. Podsumowanie 63     Rozdział 2 Znaczenie interesu prawnego w wytaczanym powództwie w kontekście prawa do rzetelnego procesu 65 2.1. Wprowadzenie 65 2.2. Znaczenie interesu prawnego w powództwie 66 2.3. Interes prawny a prawo do sądu 70 2.4. Interes prawny a cele i funkcje postępowania cywilnego 78 2.5. Interes prawny a przedmiot procesu cywilnego 84 2.6. Interes prawny a nadużycie prawa procesowego i sprzeczność z dobrymi obyczajami 90 2.7. Interes prawny a powództwo oczywiście bezzasadne (art. 1911 k.p.c.) 97 2.8. Interes prawny a legitymacja procesowa 100 2.9. Podsumowanie 104     Rozdział 3 Miejsce interesu prawnego wśród przesłanek powództwa 107 3.1. Wprowadzenie 107 3.2. Dotychczasowe poglądy na temat interesu prawnego jako ogólnej przesłanki uzyskania ochrony prawnej 109 3.3. Interes prawny w powództwie a przesłanki procesowe 120 3.3.1. Brak interesu prawnego w powództwie a odrzucenie pozwu 127 3.3.2. Brak interesu prawnego w powództwie a umorzenie postępowania 142 3.3.2.1. Brak interesu prawnego w powództwie a niedopuszczalność wydania wyroku 151 3.3.2.2. Brak interesu prawnego w powództwie a zbędność wydania wyroku 156 3.4. Interes prawny a przesłanki zasadności powództwa 166 3.5. Konsekwencje kwalifikacji interesu prawnego jako warunku uwzględnienia powództwa lub przesłanki procesowej 175 3.5.1. Konsekwencje kwalifikacji interesu prawnego jako warunku uwzględnienia powództwa 175 3.5.2. Konsekwencje kwalifikacji interesu prawnego jako przesłanki procesowej 181 3.6. Podsumowanie 184     Rozdział 4 Interes prawny w poszczególnych rodzajach powództwa 187 4.1. Wprowadzenie 187 4.2. Interes prawny w powództwie o ustalenie 189 4.2.1. Uwagi wstępne 189 4.2.2. Przypadki posiadania interesu prawnego w powództwie o ustalenie 191 4.2.3. Rola interesu prawnego w powództwie o ustalenie 196 4.3. Interes prawny w powództwie o świadczenie 205 4.3.1. Uwagi wstępne 205 4.3.2. Przypadki posiadania interesu prawnego w powództwie o świadczenie 206 4.3.2.1. Niewymagalność roszczenia 210 4.3.2.2. Niezaskarżalność roszczenia 213 4.3.2.3. Spełnienie świadczenia i inne przyczyny wygaśnięcia roszczenia materialnego 215 4.3.2.4. Niezgodność dochodzonego prawa z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego 219 4.3.2.5. Posiadanie tytułu egzekucyjnego obejmującego dochodzone świadczenie 220 4.3.2.6. Możliwość prowadzenia egzekucji przeciwko osobie niewskazanej w tytule egzekucyjnym 234 4.3.3. Rola interesu prawnego w powództwie o świadczenie 240 4.4. Interes prawny w powództwie o ukształtowanie 250 4.4.1. Uwagi wstępne 250 4.4.2. Przypadki posiadania interesu prawnego w powództwach o ukształtowanie 252 4.4.3. Rola interesu prawnego w powództwie o ukształtowanie 255 4.5. Podsumowanie 257     Wnioski 261     Bibliografia 269