Cyfryzacja współpracy sądowej i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych, handlowych i karnych o charakterze transgranicznym. Komentarz

Komentarz szczegółowo omawia rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2844 z 13.12.2023 r. w sprawie cyfryzacji współpracy sądowej i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych i handlowych o charakterze transgranicznym oraz współpracy wymiarów sprawiedliwości i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych o charakterze transgranicznym, które jest kluczowym dokumentem dotyczącym nowoczesnego i efektywnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Unii Europejskiej. Stanowi ono krok w kierunku pełnej cyfryzacji i modernizacji europejskiego systemu wymiaru sprawiedliwości, przyczyniając się do jego większej przejrzystości, dostępności i skuteczności. Komentowane przepisy ustanawiają jednolite ramy prawne dla wykorzystania elektronicznych środków komunikacji w celu umożliwienia efektywnej współpracy między organami sądowymi w sprawach cywilnych, handlowych i karnych. Dają również możliwość korzystania z elektronicznych środków komunikacji przez osoby fizyczne i prawne w postępowaniach sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Od 1.05.2025 r. rozporządzenie będzie obowiązywać we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, wprowadzając normy dotyczące wykorzystywania wideokonferencji i innych technologii zdalnej komunikacji w celach innych niż przeprowadzanie dowodów. Reguluje ono również stosowanie podpisów elektronicznych, pieczęci elektronicznych, elektronicznego uiszczania opłat oraz skutki prawne dokumentów elektronicznych. W komentarzu uwzględniono ponadto bogaty wybór orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i sądów krajowych. Publikacja jest przeznaczona przede wszystkim dla prawników praktyków – sędziów, adwokatów, radców prawnych, prokuratorów, a także pracowników naukowych.

Spis treści Wykaz skrótów   9 Wprowadzenie   13 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2844 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie cyfryzacji współpracy sądowej i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych i handlowych o charakterze transgranicznym oraz współpracy wymiarów sprawiedliwości i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych o charakterze transgranicznym oraz zmieniające niektóre akty w tych dziedzinach Preambuła   51 Rozdział I. Przepisy ogólne   64 Artykuł 1. Przedmiot i zakres stosowania   64 Artykuł 2. Definicje   97 Rozdział II. Komunikacja między właściwymi organami   118 Artykuł 3. Środki komunikacji między właściwymi organami   118 Rozdział III. Komunikacja między osobami fizycznymi lub prawnymi a właściwymi organami w sprawach cywilnych i handlowych   131 Artykuł 4. Europejski elektroniczny punkt dostępu   131 Rozdział IV. Przesłuchanie za pośrednictwem wideokonferencji lub z wykorzystaniem innej technologii zdalnej komunikacji   138 Artykuł 5. Uczestnictwo w przesłuchaniu w sprawach cywilnych i handlowych za pośrednictwem wideokonferencji lub z wykorzystaniem innej technologii zdalnej komunikacji   138 Artykuł 6. Przesłuchanie w sprawach karnych za pośrednictwem wideokonferencji lub z wykorzystaniem innej technologii zdalnej komunikacji   144 Rozdział V. Usługi zaufania, skutki prawne dokumentów elektronicznych oraz elektroniczne uiszczanie opłat   156 Artykuł 7. Podpisy elektroniczne i pieczęcie elektroniczne   156 Artykuł 8. Skutki prawne dokumentów elektronicznych   169 Artykuł 9. Elektroniczne uiszczanie opłat   174 Rozdział VI. Przepisy proceduralne i ocena   176 Artykuł 10. Przyjęcie aktów wykonawczych przez Komisję   176 Artykuł 11. Szkolenia   180 Artykuł 12. Oprogramowanie wzorcowe   182 Artykuł 13. Koszty związane ze zdecentralizowanym systemem informatycznym, europejskim elektronicznym punktem dostępu oraz krajowymi systemami informatycznymi   184 Artykuł 14. Ochrona przekazywanych informacji   186 Artykuł 15. Procedura komitetowa   188 Artykuł 16. Monitorowanie i ocena   188 Artykuł 17. Informacje przekazywane Komisji   192 Rozdział VII. Zmiany w aktach prawnych w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych   194 Artykuł 18. Zmiana w rozporządzeniu (WE) nr 805/2004   199 Artykuł 19. Zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 1896/2006   214 Artykuł 20. Zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 861/2007   237 Artykuł 21. Zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 606/2013   246 Artykuł 22. Zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 655/2014   258 Artykuł 23. Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2015/848   276 Artykuł 24. Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2020/1784   282 Rozdział VIII. Zmiany w aktach prawnych w dziedzinie współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych   288 Artykuł 25. Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2018/1805   288 Rozdział IX. Przepisy końcowe   314 Artykuł 26. Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania   314 Załączniki   318 Załącznik I. Akty prawne w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych   318 Załącznik II. Akty prawne w dziedzinie współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych   319 Podsumowanie   320 Bibliografia   323 Inne źródła   330 Akty prawne   333 Autorzy   341