Meritum Postępowanie karne

„MERITUM Postępowanie karne”, podobnie jak wszystkie publikacje tej serii wydawniczej, ma charakter ściśle praktyczny. Konstrukcja opracowania odzwierciedla układ materii w Kodeksie postępowania karnego. Sposób jej prezentacji umożliwia czytelnikowi wygodne korzystanie, zawiera bowiem liczne przykłady, schematy, tabele, a materiał jest podzielony na stosunkowo niewielkie fragmenty opisujące poszczególne instytucje. System numerów bocznych, do którego odwołują się hasła szczegółowego indeksu rzeczowego, pomaga w szybkim odnajdywaniu interesujących zagadnień.Wprawdzie publikacja nie koncentruje się na dyskusjach doktrynalnych, to jednak w sytuacjach szczególnych przedstawiane są stanowiska doktryny i judykatury w danej kwestii. Całość jest bogato ilustrowana orzecznictwem.Książka jest dziełem wybitnych prawników praktyków, stąd też pragmatyczne ujęcie tematyki, uwzględniające doświadczenia autorów na sali sądowej.Adresatami publikacji są prawnicy praktycy, aplikanci, studenci wydziałów prawa. Drugie wydanie uwzględnia nowelizację Kodeksu postępowania karnego wprowadzoną ustawą z 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2600), która co do większości przepisów wchodzi w życie 1 października 2023 r. Wprowadza ona do ustawy istotne zmiany dotyczące: • trybu ścigania na wniosek groźby karalnej z art. 190 k.k.;• przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu, co będzie mogło nastąpić także na wniosek prokuratora (art. 37 k.p.k.);• uproszczenia drogi do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia (art. 55 i 330 k.p.k.);• zasad zgłaszania zdania odrębnego od orzeczenia i uzasadnienia;• badania źródła pochodzenia przedmiotu poręczenia majątkowego;• zaskarżalności postanowienia sądu odwoławczego wydanego na skutek rozpoznania zażalenia;• dobrowolnego poddania się karze (art. 387 k.p.k.) poprzez wprowadzenie w miejsce „sprzeciwu” warunku „zgody” prokuratora. Uwzględniono także nowelizację Kodeksu postępowania karnego dokonaną ustawą z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 289) odnoszącą się m.in. do art. 185a § 1 k.p.k. Zmiana w tym zakresie obowiązuje od 15 sierpnia 2023 r. i odnosi się do nowych zasad rozpoznania wniosku oskarżonego o ponowne przesłuchanie małoletniego świadka, gdy podczas pierwszego przesłuchania oskarżony nie miał obrońcy. Omówiono również zmiany dotyczące reprezentacji procesowej oskarżonego, które wejdą w życie 15 lutego 2024 r. na mocy ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 818).Ponadto uwzględniono planowaną nowelizację zawartą w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 3216, Sejm IX kadencji), w którym proponuje się m.in. wprowadzenie do procedury karnej nowych instytucji w postaci narady wstępnej i wyroku częściowego.

Spis treści Strona                                                                                                             Numer boczny 11              Słowo wstępne 13              Wykaz skrótów 17               CZĘŚĆ OGÓLNA 19               Rozdział I. Zagadnienia ogólne 21          1.    Pojęcia podstawowe     1 24          2.    Wykładnia prawa          6 32          3.    Temporalne oraz terytorialne obowiązywanie i stosowanie przepisów prawa karnego procesowego34 42          4.    Tryby ścigania karnego      59 55          5.    Umorzenie absorpcyjne      78 62          6.    Zawieszenie postępowania karnego  88 70          7.    Mediacja        102 79               Rozdział II. Naczelne zasady procesowe 81          1.    Zagadnienia ogólne      112 83          2.    Zasada prawdy materialnej   116 93          3.    Zasada swobodnej oceny dowodów    124 98          4.    Zasada obiektywizmu      140 103        5.    Zasada bezpośredniości    147 108        6.    Zasada skargowości          154 114        7.    Zasada kontradyktoryjności i zasada śledcza        163 119        8.    Zasada równości stron        167 121        9.    Zasada legalizmu      172 123        10.  Zasada domniemania niewinności   177 126        11.  Zasada in dubio pro reo    181 128        12.  Zasada ciężaru dowodu     183 130        13.  Zasada prawa do obrony    184 138        14.  Zasada jawności       197 143        15.  Zasada ustności procesu    211 152        16.  Zasada koncentracji     219 163        17.  Zasada instancyjności     234 167             Rozdział III. Przesłanki dopuszczalności procesu 168        1.    Uwagi ogólne     238 168        2.    Podział przesłanek procesowych    239 170        3.    Przesłanki materialne   245 173        4.    Przesłanka mieszana   252 175        5.    Przesłanki procesowe    256 191             Rozdział IV. Organy procesowe 192        1.    Sąd i referendarz sądowy     270 242        2.    Prokuratura i organy nieprokuratorskie w ramach organów procesowych    356 250        3.    Pomocnicy procesowi   370 259             Rozdział V. Strony postępowania 264        1.    Pokrzywdzony       388 271        2.    Oskarżyciel posiłkowy      397 273        3.    Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny      402 282        4.    Oskarżyciel prywatny      415 290        5.    Oskarżony a podejrzany     433 291        6.    Podejrzany        435 292        7.    Oskarżony       439 293        8.    Osoba podejrzana       441 294        9.    Prawa i obowiązki oskarżonego     442 327        10.  Strony szczególne      498 330        11.  Quasi-strony     504 339             Rozdział VI. Przedstawiciele procesowi stron 340        1.    Uwagi ogólne       514 342        2.    Nieprofesjonalni przedstawiciele procesowi   516 346        3.    Profesjonalni przedstawiciele procesowi stron  521 360        4.    Rzecznicy interesu społecznego   538 375             Rozdział VII. Czynności procesowe 377        1.    Zagadnienia ogólne związane z czynnościami procesowymi     568 387        2.    Orzeczenia, zarządzenia i polecenia   590 403        3.    Udział stron i publiczności w rozprawie oraz posiedzeniu sądu  628 408        4.    Prawomocność decyzji procesowej     637 410        5.    Sprostowanie orzeczeń i zarządzeń    640 414        6.    Narada i głosowanie      651 425        7.    Porządek czynności procesowych    665 438        8.    Terminy procesowe      676 450        9.    Doręczenia     692 460        10.  Protokoły   704 469        11.  Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów  721 471        12.  Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt      725 473             Rozdział VIII. Dowody i postępowanie dowodowe 476        1.    Zagadnienia ogólne    728 489        2.    Zakazy dowodowe    757 534        3.    Wyjaśnienia oskarżonego   826 551        4.    Zeznania świadka      864 584        5.    Dowód z opinii biegłego    932 599        6.    Oględziny. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy   973 602        7.    Wywiad środowiskowy   981 604        8.    Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie     982 610        9.    Kontrola i utrwalanie rozmów      988 617        10.  Wykorzystanie dowodów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej (art. 168b k.p.k.)  996 621             Rozdział IX. Środki przymusu 622        1.    Definicja. Podział środków przymusu    997 622        2.    Zatrzymanie    998 628        3.    Środki zapobiegawcze    1019 655        4.    Poszukiwania oskarżonego i list gończy     1120 657        5.    List żelazny     1126 660        6.    Kary porządkowe      1136 663        7.    Zabezpieczenie majątkowe    1149 669             CZĘŚĆ SZCZEGÓLNA 671             Rozdział X. Postępowanie przygotowawcze 674        1.    Zagadnienia ogólne    1163 676        2.    Strony postępowania i ich uprawnienia    1167 681        3.    Ochrona pokrzywdzonego i świadka w postępowaniu przygotowawczym  1175 682        4.    Dostęp do akt postępowania przygotowawczego   1179 685        5.    Rodzaje postępowania przygotowawczego   1186 696        6.    Przebieg postępowania     1208 699        7.    Wszczęcie postępowania przygotowawczego   1214 706        8.    Instytucja przedstawienia i zmiany zarzutów      1230 711        9.    Czynności końcowe postępowania przygotowawczego   1244 714        10.  Zawieszenie postępowania    1255 717        11.  Czynności procesowe (dowodowe)   1265 722        12.  Czynności sądu w postępowaniu przygotowawczym   1275 753        13.  Zaskarżalność czynności w postępowaniu przygotowawczym    1296 757        14.  Nadzór nad postępowaniem przygotowawczym – zagadnienia ogólne  1304 763        15.  Sposoby zakończenia postępowania przygotowawczego   1318 774        16.  Akt oskarżenia    1345 777        17.  Wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 1 i 2 k.p.k.)  1355 778        18.  Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania   1357 779        19.  Wniosek o umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających   1361 783             Rozdział XI. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji 785        1.    Wszczęcie postępowania sądowego    1365 786        2.    Forum rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym   1369 789        3.    Posiedzenie     1372 804        4.    Posiedzenia w przedmiocie umorzenia postępowania i wydania innych rozstrzygnięć (art. 339 § 3 k.p.k.)  1395 810        5.    Umorzenie postępowania i zastosowanie środka zabezpieczającego   1405 817        6.    Orzekanie na rozprawie    1421 835        7.    Przebieg rozprawy głównej    1449 899             Rozdział XII. Postępowanie odwoławcze 901        1.    Uwagi wprowadzające    1533 903        2.    Zwyczajne środki zaskarżenia    1538 911        3.    Nadzwyczajne środki zaskarżenia    1561 913        4.    Wniesienie środka odwoławczego    1569 932        5.    Kontrola odwoławcza      1602 943        6.    Zażalenie      1622 944        7.    Apelacja       1623 954        8.    Zaskarżenie uzasadnienia orzeczenia    1638 957             Rozdział XIII. Postępowania szczególne 958        1.    Istota postępowań szczególnych oraz ich rodzaje   1639 959        2.    Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego    1643 968        3.    Postępowanie nakazowe         1669 971        4.    Postępowanie przyspieszone       1681 977             Rozdział XIV. Nadzwyczajne środki zaskarżenia 979        1.    Kasacja      1694 1011      2.    Skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania     1749 1025      3.    Wznowienie postępowania     1774 1047           Rozdział XV. Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia 1048      1.    Uwagi ogólne    1801 1048      2.    Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego     1802 1052      3.    Postępowanie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie   1810 1056      4.    Ułaskawienie     1818 1059      5.    Orzekanie kary łącznej    1823 1065           Rozdział XVI. Postępowanie w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych 1066      1.    Uwagi wprowadzające     1831 1068      2.    Immunitet dyplomatyczny i konsularny   1836 1072      3.    Pomoc prawna i doręczenia w sprawach karnych    1846 1082      4.    Wystąpienie o wykonanie orzeczenia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia (rozdział 62a i 62b k.p.k.)  1859 1094      5.    Europejski nakaz dochodzeniowy (rozdział 62c i 62d k.p.k.)   1885 1118      6.    Przejęcie i przekazanie ścigania karnego (rozdział 63 k.p.k.)  1911 1123      7.    Ekstradycja     1925 1137      8.    Europejski nakaz aresztowania     1946 1163      9.    Wykonywanie nieizolacyjnych środków zapobiegawczych    1975 1174      10.  Przejęcie i przekazanie orzeczeń do wykonania   1984 1178      11.  Wykonywanie orzeczeń o karach o charakterze pieniężnym w relacjach pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej (rozdział 66a i 66b k.p.k.)  1994 1193      12.  Wykonywanie orzeczeń przepadku w relacjach pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej (rozdział 66c i 66d k.p.k.)  2006 1210      13.  Współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym (rozdział 66e k.p.k.)  2012 1213      14.  Wystąpienie o wykonanie i wykonywanie kary pozbawienia wolności w relacjach pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej (rozdział 66f i 66g k.p.k.)   2015 1229      15.  Występowanie i wykonywanie w relacjach pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej orzeczeń karnych związanych z poddaniem sprawcy próbie (rozdział 66h i 66i k.p.k.)  2035 1245      16.  Europejski nakaz ochrony (rozdział 66j i 66k k.p.k.)    2050 1257           Rozdział XVII. Postępowanie w sprawach wojskowych 1261           Rozdział XVIII. Koszty procesu 1262      1.    Podział kosztów procesu    2073 1267      2.    Zwrot kosztów należnych świadkowi    2090 1268      3.    Wynagrodzenie biegłego i specjalisty    2094 1269      4.    Wnioskowy charakter zwrotu należności świadkowi oraz biegłemu   2099 1269      5.    Zryczałtowana równowartość wydatków w postępowaniu prywatnoskargowym    2103 1270      6.    Zwolnienie od kosztów sądowych   2105 1271      7.    Orzeczenie o kosztach. Orzeczenie uzupełniające    2110 1273      8.    Ponoszenie kosztów procesu w sprawach z oskarżenia publicznego    2118 1275      9.    Ponoszenie kosztów procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego     2130 1276      10.  Koszty postępowania odwoławczego    2134 1279          Indeks rzeczowy