Wykaz skrótów Słowo wstępne redaktora serii Słowo wstępne redaktor wydania Część I ISTOTA I STRUKTURA SAMORZĄDU ZAWODOWEGO Rozdział I. Pozycja ustrojowa adwokatury w wymiarze sprawiedliwości (Mariusz Godlewski, Mikołaj Pietrzak) 1. Podstawy ustrojowe pozycji adwokatury w wymiarze sprawiedliwości 2. Adwokatura jako niepaństwowa instytucja publiczna 3. Adwokat jako zawód zaufania publicznego 4. Samorząd adwokatury i jego ustrojowe cele 5. Niezależność adwokatury 6. Ustrojowe cechy zawodu adwokata jako zawodu zaufania publicznego Bibliografia Rozdział II. Podstawy niezależnego samorządu zawodowego jako warunku wykonywania zawodu adwokata (Radosław Baszuk, Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, Jakub Jacyna, Mikołaj Pietrzak) 1. Ochrona tajemnicy adwokackiej jako podstawowe zadanie samorządu zawodowego (Mikołaj Pietrzak) 2. Autonomia postępowania dyscyplinarnego jako gwarancja pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata (Radosław Baszuk) A. Adwokatura jako zawód zaufania publicznego B. Piecza nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony C. Sprawowanie władztwa dyscyplinarnego jako ustawowe zadanie adwokatury D. Sposób wyboru i status prawny rzeczników dyscyplinarnych, prezesów i sędziów sądów dyscyplinarnych E. Prawny charakter odpowiedzialności i model postępowania dyscyplinarnego F. Niezawisłość i samodzielność jurysdykcyjna sądów dyscyplinarnych G. Postępowanie dyscyplinarne a postępowanie karne H. Kontrola sądowa orzeczeń sądów dyscyplinarnych I. Uprawnienia nadzorcze Ministra Sprawiedliwości J. Podsumowanie 3. Szkolenie aplikantów adwokackich i doskonalenie zawodowe adwokatów jako zadanie samorządu zawodowego (Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska) A. Szkolenie aplikantów adwokackich B. Doskonalenie zawodowe adwokatów 4. Dlaczego obowiązkowa składka samorządowa i ubezpieczenie OC adwokata mają znaczenie dla funkcjonowania zawodowego adwokata? (Jakub Jacyna) A. Składka samorządowa B. Obowiązkowe ubezpieczenie z tytułu odpowiedzialności cywilnej C. Podsumowanie: dlaczego jest to tak ważne zagadnienie? Bibliografia Rozdział III. Ustrój samorządu adwokackiego (Mariusz Godlewski, Kamil Szmid, Andrzej Tomaszek) 1. Uwagi ogólne (Mariusz Godlewski) 2. Zadania samorządu adwokackiego (Mariusz Godlewski) A. Tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury B. Reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw C. Sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata D. Doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich E. Ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbanie o ich przestrzeganie F. Współdziałanie z jednostkami samorządu terytorialnego w zapewnianiu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej G. Sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim 3. Organy samorządu adwokackiego A. Krajowy Zjazd Adwokatury (Andrzej Tomaszek) a. Zadania KZA b. Tryb obrad KZA c. Zwołanie KZA d. Przebieg Zjazdu. Dyskusja e. Podejmowanie uchwał f. Wybory g. Zamknięcie i protokół KZA B. Naczelna Rada Adwokacka (Andrzej Tomaszek) C. Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury (Mariusz Godlewski) a. Uwagi ogólne b. Zadania Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury c. Wybór Rzecznika, instytucja zastępcy Rzecznika i wygaśnięcie mandatu Rzecznika d. Sprawozdawczość Rzecznika e. Sposób realizacji zadań i działalność Rzecznika f. Inne zasady i aktywność Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury D. Wyższy Sąd Dyscyplinarny (Mariusz Godlewski) a. Uwagi ogólne b. Zadania Wyższego Sądu Dyscyplinarnego c. Wybór i skład Wyższego Sądu Dyscyplinarnego d. Pozycja prawna Wyższego Sądu Dyscyplinarnego E. Wyższa Komisja Rewizyjna (Mariusz Godlewski) a. Wybór i skład Wyższej Komisji Rewizyjnej b. Charakter i formy kontroli realizowanej przez Komisję c. Tryb postępowania F. Komisje i zespoły (Mariusz Godlewski) a. Rodzaje komisji i zespołów działających w Naczelnej Radzie Adwokackiej b. Centralny Zespół Wizytatorów c. Ośrodek Badawczy Adwokatury d. Instytuty na prawach komisji 4. Organy izby adwokackiej (Kamil Szmid) A. Zgromadzenie izby B. Okręgowa rada adwokacka a. Skład rady b. Prezydium rady c. Regulamin organizacji i funkcjonowania okręgowych rad adwokackich d. Posiedzenia e. Plan prac rady i podział czynności f. Zakres czynności stale urzędujących członków rady. Dziekan g. Szczególne uprawnienie dziekana do udzielenia ostrzeżenia dziekańskiego h. Wicedziekan i. Sekretarz. Zastępca sekretarza j. Skarbnik k. Kompetencje okręgowej rady adwokackiej l. Tryb podejmowania uchwał okręgowej rady adwokackiej m. Postanowienia i stanowiska okręgowej rady adwokackiej C. Rzecznik dyscyplinarny a. Uwagi ogólne b. Kompetencje rzecznika dyscyplinarnego c. Sprawozdawczość d. Wybór rzecznika, instytucja zastępcy rzecznika i wygaśnięcie mandatu rzecznika e. Kwestia relacji pionu rzecznika dyscyplinarnego do referatu skargowego D. Sąd dyscyplinarny a. Uwagi ogólne b. Skład i wybór sądu dyscyplinarnego E. Komisja rewizyjna F. Komisje, sekcje praktyków prawa, koła a. Komisje b. Działalność działów i referatów c. Sekcje praktyków prawa d. Koła Bibliografia Rozdział IV. Dylematy deontologiczne w adwokaturze (Grzegorz Kukowka, Dagmara Miler, Andrzej Tomaszek) 1. Ustawowy zakaz zatrudniania adwokata na umowie o pracę (Dagmara Miler) A. Aktualny stan prawny B. Przyczyny aktualnego stanu prawnego C. Niezależność adwokata a regulacje Kodeksu pracy D. Tajemnica adwokacka a umowa o pracę adwokata E. Konsekwencje praktyczne zakazu zatrudniania adwokata na podstawie umowy o pracę F. Sytuacja adwokatów współpracujących na stałe z jedną kancelarią G. Sytuacja adwokatek w okresie ciąży i wczesnego macierzyństwa H. Porównanie sytuacji adwokatów i radców prawnych w kontekście zatrudnienia I. Adwokacka umowa o współpracę J. Porównanie regulacji zatrudnienia adwokatów w Polsce z regulacjami niemieckimi K. Porównanie regulacji zatrudnienia adwokatów w Polsce z regulacjami włoskimi L. Podsumowanie 2. Zagadnienie reklamy i działalności marketingowej w praktyce zawodowej (Grzegorz Kukowka) A. Zakaz reklamy – rys historyczny B. Prawo Unii Europejskiej C. Postępowanie przeciwnaruszeniowe D. Kontekst międzynarodowy E. Nowy stan prawny F. Informacja handlowa a reklama G. Ograniczenia H. Dodatkowe obowiązki I. Podsumowanie. Jak adwokat może się reklamować? 3. Adwokat a radca prawny – razem czy osobno? (Dagmara Miler) A. Zagadnienia wstępne B. Aspekt historyczny a. Konstytucyjność połączenia zawodów adwokata i radcy prawnego b. Perspektywa połączenia samorządu adwokackiego i radcowskiego 4. Przemiany w polskiej adwokaturze i wyzwania przyszłości (Andrzej Tomaszek) Bibliografia Część II WYKONYWANIE ZAWODU ADWOKATA/ADWOKATKI Rozdział V. Ścieżki dostępu do zawodu (Maria Kozłowska, Joanna Tkaczyk-Lipnicka) 1. Aplikacja adwokacka A. Egzamin wstępny na aplikację adwokacką B. Status aplikanta adwokackiego C. Patronat D. Przebieg aplikacji przez trzy lata E. Zatrudnienie aplikanta adwokackiego F. Warunki ukończenia aplikacji adwokackiej G. Przygotowanie do egzaminu adwokackiego 2. Państwowy egzamin adwokacki A. Wymogi przystąpienia do egzaminu adwokackiego B. Przebieg egzaminu adwokackiego C. Odwołanie od negatywnego wyniku egzaminacyjnego 3. Wpis na listę adwokatów A. Podstawy i procedura wpisu B. Ślubowanie adwokackie C. Ponowny wpis na listę adwokatów po wcześniejszym skreśleniu z listy D. Rozpoczęcie wykonywania zawodu a adwokat niewykonujący zawodu Rozdział VI. Formy wykonywania zawodu (Maria Kozłowska, Joanna Tkaczyk-Lipnicka) 1. Uwagi ogólne 2. Zespoły adwokackie 3. Działalność w ramach kancelarii adwokackiej 4. Kancelaria butikowa 5. Spółki Bibliografia Rozdział VII. Prowadzenie kancelarii adwokackiej (Maria Kozłowska, Joanna Tkaczyk-Lipnicka) 1. Siedziba kancelarii oraz jej oznaczenie jako miejsca wykonywania praktyki zawodowej 2. Biuro i sekretariat kancelarii 3. Kryterium wyboru księgowości i informatyka 4. Opodatkowanie, kasy fiskalne A. Kasy fiskalne B. Opodatkowanie 5. System ustalania wynagrodzenia z klientami A. Stawka godzinowa B. Ryczałt (budżet) C. System ryczałtowo-godzinowy D. Stała opłata za sprawę E. Success fee F. Prowadzenie sprawy za darmo (pro bono) G. Świadczenie pomocy prawnej z urzędu 6. RODO, AML i bezpieczeństwo w sieci 7. Tajemnica zawodowa 8. Pracownicy kancelarii 9. Relacje ze wspólnikami i pomoc koleżeńska Rozdział VIII. Etyka i deontologia zawodu w praktyce zawodowej adwokata (Łukasz Chojniak) 1. Uwagi ogólne 2. Prawo o adwokaturze A. Podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej a. Postępowanie sprzeczne z prawem b. Postępowanie sprzeczne z zasadami etyki bądź godnością zawodu c. Naruszenie obowiązków zawodowych B. Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej a. Rozwiązania materialnoprawne zawarte w Prawie o adwokaturze b. Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej wynikające z rozdziałów I–III k.k. 3. Kodeks etyki adwokackiej A. Moc obowiązująca Kodeksu etyki adwokackiej B. Zasady zachowań wynikające z Kodeksu etyki adwokackiej a. Zasada integralności etycznej adwokatów w życiu zawodowym i prywatnym b. Zasada autonomii działania adwokata c. Zasada ochrony interesów klienta d. Zasada przynależności korporacyjnej 4. Zwyczaje, orzeczenia sądów dyscyplinarnych i Sądu Najwyższego Bibliografia Rozdział IX. Adwokackie postępowanie dyscyplinarne (Agnieszka Helsztyńska) 1. Jurysdykcja sądów dyscyplinarnych i Wyższego Sądu Dyscyplinarnego A. Podstawy prawne odpowiedzialności dyscyplinarnej, hierarchia źródeł prawa, rola wykładnicza sądu dyscyplinarnego 2. Niezależność horyzontalna (zewnętrzna) adwokackiego postępowania dyscyplinarnego 3. Ograniczona kontrola sądowa w postępowaniu dyscyplinarnym, brak nadzoru judykacyjnego Sądu Najwyższego A. Zagadnienia prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy B. Kasacja w adwokackim postępowaniu dyscyplinarnym a. Niedopuszczalność kasacji nadzwyczajnej z art. 521 k.p.k. C. Wznowienie w adwokackim postępowaniu dyscyplinarnym D. Dyskusyjna dopuszczalność skargi kasatoryjnej w adwokackim postępowaniu dyscyplinarnym E. Dopuszczalność występowania z wnioskiem o rozstrzygnięcie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej 4. Niezależność wertykalna (wewnętrzna) sądów dyscyplinarnych od organów izby i organów adwokatury 5. Władcze atrybuty adwokackiego postępowania dyscyplinarnego 6. Model adwokackiego postępowania dyscyplinarnego A. Tymczasowe zawieszenie w czynnościach zawodowych B. Dochodzenie dyscyplinarne a. Upomnienie dziekańskie b. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów c. Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego C. Postępowania dyscyplinarne przed izbowym sądem dyscyplinarnym jako sądem pierwszej instancji a. Prawa i obowiązki obwinionego adwokata, aplikanta adwokackiego lub prawnika zagranicznego w adwokackim postępowaniu dyscyplinarnym b. Prawa i obowiązki pokrzywdzonego w adwokackim postępowaniu dyscyplinarnym c. Wniosek o wyłączenie sędziego dyscyplinarnego d. Skierowanie sprawy dyscyplinarnej na posiedzenie e. Rozprawa przed sądem dyscyplinarnym f. Zryczałtowane koszty postępowania dyscyplinarnego ponoszone przez skazanego obwinionego g. Postępowanie międzyinstancyjne h. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia D. Postępowania odwoławcze przed izbowym sądem dyscyplinarnym jako sądem drugiej instancji E. Postępowanie odwoławcze przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym 7. Podsumowanie Bibliografia Rozdział X. Reprezentacja klientów wyznaczonych z urzędu (Mariusz Godlewski, Marta Tomkiewicz-Januszewska) 1. Uwagi ogólne 2. Charakter świadczenia pomocy prawnej z urzędu 3. Kategorie spraw wyznaczanych z urzędu 4. Aktualne problemy związane ze świadczeniem pomocy prawnej z urzędu A. Problem z wynagrodzeniami adwokatów świadczących pomoc prawną z urzędu B. Nadużywanie pomocy prawnej przez klientów, w tym etyczne aspekty wykonywania zawodu adwokata, o których należy pamiętać w związku z udzielaniem tej pomocy Bibliografia Rozdział XI. Sprawy karne z urzędu (Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, Marta Tomkiewicz-Januszewska) 1. Uwagi ogólne 2. Tryb wyznaczania i zwalniania obrońcy i pełnomocnika z urzędu na różnych etapach postępowania karnego 3. Rutynowe czynności obrońcy lub pełnomocnika z urzędu na etapie postępowania przygotowawczego 4. Niezbędne czynności świadczenia pomocy prawnej w sprawach karnych z urzędu na etapie sądowym i wykroczeniowym 5. Wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną w sprawie karnej z urzędu Bibliografia Rozdział XII. Sprawy cywilne prowadzone z urzędu (Jakub Jacyna, Ewa Stawicka) 1. Podstawowe reguły; miejsce regulacji zamieszczonej w Kodeksie postępowania cywilnego w systemie pomocy prawnej 2. Wyznaczanie pełnomocników z urzędu w sprawach cywilnych 3. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu a pełnomocnictwo procesowe 4. Zaskarżanie odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu w sprawie cywilnej, cofnięcie ustanowienia pełnomocnika 5. Tryb i podstawy zmiany osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu 6. Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu ustanowionego w sprawie cywilnej Bibliografia Rozdział XIII. Sprawy przed sądem administracyjnym z urzędu (Mariusz Godlewski) 1. Uwagi ogólne 2. Formy pomocy prawnej 3. Zagadnienia procesowe związane z ustanawianiem pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy 4. Zasady ustanawiania pełnomocnika w ramach prawa pomocy 5. Wymagania formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy 6. Etapy ustanowienia pełnomocnika z urzędu A. Etap pierwszy – postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie przyznania prawa pomocy B. Etap drugi – wskazanie pełnomocnika przez okręgową radę adwokacką 7. Aktualne problemy praktyczne związane z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym A. Wskazanie konkretnego adwokata B. Brak zgody strony na wyznaczonego pełnomocnika i zmiana pełnomocnika C. Cofnięcie przyznanego prawa pomocy i wypowiedzenie pełnomocnictwa 8. Niezbędne czynności świadczenia pomocy prawnej w sprawach administracyjnych z urzędu 9. Wygaśnięcie stosunku pełnomocnictwa 10. Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Bibliografia Rozdział XIV. Adwokat jako reprezentant dziecka oraz kurator dla osoby nieznanej z miejsca pobytu (Joanna Repeć) 1. Uwagi ogólne 2. Reprezentant dziecka A. Geneza B. Przesłanki ustanowienia reprezentanta dziecka C. Ustanowienie reprezentanta dziecka D. Reprezentant dziecka – zadania i wyzwania E. Konsekwencje braku ustanowienia reprezentanta dziecka 3. Kurator dla osoby nieznanej z miejsca pobytu A. Przesłanki ustanowienia kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu B. Ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu C. Kurator dla osoby nieznanej z miejsca pobytu – zadania i wyzwania 4. Podsumowanie Bibliografia Rozdział XV. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej (Aleksander Krysztofowicz) 1. Uwagi ogólne 2. Praktyczne aspekty świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej 3. Podsumowanie Rozdział XVI. Zakończenie praktyki zawodowej adwokata(Aleksander Krysztofowicz) 1. Uwagi ogólne 2. Instytucja zastępcy adwokata A. Adwokat niewykonujący zawodu B. Choroba C. Instytucja przewidziana w art. 4c pr. adw. D. Instytucje prawa karnego 3. Skreślenie z listy adwokatów Część III ADWOKAT I ADWOKATKA ŚWIADCZĄCY POMOC PRAWNĄ W OKREŚLONEJ DZIEDZINIE PRAWA Rozdział XVII. Prowadzenie sprawy karnej (Mikołaj Pietrzak, Marta Tomkiewicz-Januszewska) 1. Uwagi ogólne 2. Zaufanie jako podstawa świadczonej pomocy prawnej w procesie karnym 3. Analiza akt sprawy i przygotowanie do jej prowadzenia 4. Budowanie strategii w prowadzonej sprawie karnej. Case theory oraz case story 5. Udział obrońcy i pełnomocnika na wszystkich etapach postępowania karnego 6. Konstrukcja pism procesowych w sprawach karnych 7. Przemówienia Bibliografia Rozdział XVIII. Praktyka adwokata w sprawach karnych gospodarczych oraz postępowań zgodnościowych (Marcin Ciemiński, Michał Magdziak) 1. Uwagi ogólne 2. Doradztwo prewencyjne – specyfika doradztwa w zakresie compliance A. Pojęcie compliance B. Doradztwo w zakresie tworzenia polityk i wewnętrznych procedur C. Prowadzenie dochodzeń wewnętrznych (internal investigations) a. Cele wewnętrznych dochodzeń b. Ramy prawne wewnętrznych dochodzeń c. Plan wewnętrznego dochodzenia i wykorzystywane środki dowodowe d. Raport z wewnętrznego dochodzenia i działania następcze 3. Praktyka prowadzenia spraw karnych gospodarczych A. Doradztwo na wczesnych etapach postępowania karnego B. Doradztwo w ramach komunikacji z organami ścigania, niezapowiedzianych kontroli i przeszukań (dawn raids) C. Reprezentacja świadków w postępowaniu karnym D. Prowadzenie sprawy karnej gospodarczej z perspektywy obrońcy i pełnomocnika pokrzywdzonego a. Prowadzenie sprawy karnej gospodarczej z perspektywy pełnomocnika pokrzywdzonego b. Prowadzenie sprawy karnej gospodarczej z perspektywy obrońcy 4. Podsumowanie Bibliografia Rozdział XIX. Prowadzenie sprawy cywilnej, sprawy z zakresu prawa rodzinnego, sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych (Joanna Dominowska, Bartłomiej Raczkowski, Ewa Stawicka) 1. Uwagi ogólne 2. Charakterystyka sprawy cywilnej 3. Kontakt z klientem, czynności wstępne, gromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do prowadzenia sprawy 4. Zapoznawanie się z dokumentacją sprawy, analiza przepisów prawa, orzecznictwa i literatury 5. Występowanie adwokata przed sądem a reguły procesu cywilnego 6. Rozprawa i wyrokowanie poza rozprawą – pisemność przed ustnością 7. Praktyczne aspekty prowadzenia sporu przed sądem 8. Konstrukcja i wymogi formalne pism procesowych 9. Konstrukcja i wymogi formalne środków odwoławczych 10. Nadzwyczajne środki prawne zmierzające do usunięcia wad prawomocnego orzeczenia 11. Wybrane zagadnienia różnicujące prowadzenie spraw cywilnych w trybie procesowym i nieprocesowym 12. Niektóre zagadnienia praktyczne: opłaty, korespondencja, korzystanie z Portalu Sądów Apelacyjnych Bibliografia Rozdział XX. Prowadzenie sprawy z zakresu prawa administracyjnego (Mariusz Godlewski) 1. Udział adwokata/adwokatki w sprawie administracyjnej przed organem administracji A. Uwagi ogólne B. Rodzaje postępowań C. Fazy postępowania administracyjnego a. Czynności adwokatki/adwokata we wstępnej fazie postępowania administracyjnego b. Czynności adwokatki/adwokata w postępowaniu wyjaśniającym c. Czynności adwokatki/adwokata w postępowaniu odwoławczym D. Digitalizacja postępowania administracyjnego E. Analiza akt sprawy administracyjnej F. Metryka – źródło wiedzy o czynnościach organu G. Terminy załatwiania spraw H. Decyzja administracyjna (postanowienie), akt lub czynność jako przedmiot zaskarżenia I. Środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym – Konkurencyjność środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym – Odwołanie (zażalenie) i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy J. Postępowanie przed organem drugiej instancji K. Kontrola decyzji pod kątem zaistnienia przesłanek wznowieniowych lub nieważnościowych – Przesłanki wznowienia postępowania – Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji 2. Prowadzenie sprawy sądowoadministracyjnej A. Specyfika postępowania sądowoadministracyjnego a. Pełnomocnik w postępowaniu sądowoadministracyjnym b. Zasady postępowania sądowoadministracyjnego B. Analiza akt sprawy sądowoadministracyjnej C. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym D. Konstrukcja pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym a. Zdolność postulacyjna b. Pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym c. Załączenie dokumentu pełnomocnictwa d. Odpisy i załączniki e. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych E. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego a. Przedmiot skargi b. Wymagania formalne skargi do sądu administracyjnego c. Konstrukcja zarzutów skargi d. Wnioski skargi e. Wnioski dodatkowe f. Elementy procesowe związane z wnoszeniem skargi F. Sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego G. Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego a. Wymagania formalne skargi kasacyjnej b. Podstawy kasacyjne c. Wnioski skargi kasacyjnej H. Udział adwokata/adwokatki w rozprawie sądowoadministracyjnej I. Mowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym Bibliografia Rozdział XXI. Prowadzenie sprawy z zakresu prawa gospodarczego (Rafał Morek) 1. Obsługa prawna przedsiębiorców – zagadnienia ogólne A. Wolność gospodarcza, podstawowe zasady prawa przedsiębiorców i rola adwokata B. Zakładanie działalności gospodarczej C. Podstawowe obowiązki przedsiębiorców D. Kontrola przedsiębiorców E. Zasady pewności prawa i ochrony zaufania 2. Adwokat jako prawnik korporacyjny A. Przedsiębiorcy B. Spółka cywilna i spółki prawa handlowego C. Fundusze inwestycyjne, fundusze private equity i venture capital D. Mali i średni przedsiębiorcy (MŚP) E. Fundacje rodzinne i sukcesja biznesu F. Przedsiębiorcy not for profit (non profit) G. Powiązania spółek, spółki dominujące i zależne, holding, koncern, joint-venture i inne formy współpracy spółek H. Łączenie, podział i przekształcanie spółek I. Spory korporacyjne 3. Adwokat jako prawnik transakcyjny A. Fuzje i przejęcia B. Wrogie przejęcie C. Transakcje typu distressed asset sale D. Oświadczenia i zapewnienia (representations and warranties) E. Klauzule typu earn-out i clawback F. Kontrola koncentracji przedsiębiorców 4. Wybrane obszary specjalizacji praktyki adwokackiej związane z obrotem gospodarczym A. Sprawy dotyczące stosowania niedozwolonych postanowień umownych B. Ochrona przed praktykami naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów C. Usługi cyfrowe D. FinTech i nowoczesne technologie w usługach finansowych E. Przeciwdziałanie praniu pieniędzy (AML) i finansowaniu terroryzmu F. Taksonomia, standardy raportowania zrównoważonego rozwoju i ESG G. Compliance Bibliografia Rozdział XXII. Pełnomocnik przed ETPC i TSUE (Małgorzata Mączka-Pacholak, Maciej Taborowski, Michał Wawrykiewicz) 1. Uwagi wstępne (Małgorzata Mączka-Pacholak, Maciej Taborowski, Michał Wawrykiewicz) 2. Pełnomocnik przed ETPC (Małgorzata Mączka-Pacholak) A. Wprowadzenie B. Postępowanie krajowe a. Wyczerpanie drogi krajowej w aspekcie formalnym b. Wyczerpanie drogi krajowej w aspekcie materialnym C. Postępowanie przed ETPC a. Sporządzenie i wniesienie skargi do ETPC b. Reprezentacja w postępowaniu przed ETPC D. Działania po zakończeniu postępowania przed ETPC a. Odbiór słusznego zadośćuczynienia b. Działania w postępowaniu przed sądami krajowymi c. Nadzór nad wykonywaniem wyroku ETPC przez Radę Europy 3. Pełnomocnik przed TSUE (Maciej Taborowski, Michał Wawrykiewicz) A. Wprowadzenie B. Sprawa z elementem unijnym C. Wybór ścieżki postępowania przed TSUE D. Postępowanie prejudycjalne przed TSUE a. Rola pełnomocnika procesowego b. Zasady reprezentacji w postępowaniu prejudycjalnym c. Język postępowania E. Podstawy prawne procedury prejudycjalnej a. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej b. Statut Trybunału Sprawiedliwości c. Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości d. Inne akty i dokumenty pomocne dla uczestników postępowania Rozdział XXIII. Adwokat w arbitrażu (Rafał Morek) 1. Sądownictwo arbitrażowe (polubowne) – uwagi wprowadzające 2. Adwokat jako pełnomocnik w sprawie arbitrażowej A. Specyfika postępowania arbitrażowego B. Pełnomocnictwo i doręczenia C. Postępowanie dowodowe przed sądem arbitrażowym D. Wymogi formalne pism składanych przez adwokata w arbitrażu E. Udział adwokata w rozprawie arbitrażowej F. Zabezpieczenie roszczeń dochodzonych w arbitrażu 3. Adwokat jako arbiter A. Ogólne wymogi dotyczące arbitrów B. Niezależność i bezstronność arbitrów C. Tryb powoływania arbitrów D. Wyrok arbitrażowy 4. Inne role adwokatów związane z sądownictwem arbitrażowym A. Adwokaci jako biegli i uczestnicy pełniący inne funkcje w arbitrażu B. Adwokaci jako członkowie organów stałych sądów polubownych C. Sądy polubowne w ramach działalności adwokatury D. Odpowiednie stosowanie przepisów o arbitrażu – wzmianka Bibliografia Rozdział XXIV. Adwokat mediator (Katarzyna Przyłuska-Ciszewska) 1. Uwagi ogólne 2. Adwokat jako mediator 3. Czym jest mediacja 4. Zasady mediacji 5. Sprawy nadające się do mediacji 6. Jak być dobrym mediatorem? 7. Rys historyczny 8. Wymogi szkoleniowe uzyskania tytułu mediatora A. Rodzaje mediacji B. Rola adwokatów w mediacji C. Cechy adwokata mediatora D. Adwokat w mediacji jako pełnomocnik strony i negocjator E. Etyka pracy mediatora F. Mediacja w praktyce G. Praktyka refleksyjna, superwizja a doskonalenie zawodowe adwokatów mediatorów 9. Podsumowanie Bibliografia Rozdział XXV. Inna działalność adwokacka (Sylwia Gregorczyk-Abram, Ryszard Roman Kalisz, Kamila Kurkowska, Marek Malecha, Dagmara Miler) 1. Adwokat jako doradca restrukturyzacyjny (Marek Malecha) A. Uwagi ogólne B. Jak zostać doradcą restrukturyzacyjnym C. Przedmiot działalności doradcy restrukturyzacyjnego D. Doradca restrukturyzacyjny jako syndyk E. Doradca restrukturyzacyjny jako nadzorca układu, nadzorca sądowy lub zarządca F. Doradca restrukturyzacyjny jako doradca dłużnika lub wierzyciela G. Obowiązek doskonalenia zawodowego H. Odpowiedzialność odszkodowawcza I. Nadzór nad działalnością doradcy restrukturyzacyjnego J. Podsumowanie 2. Adwokat jako rzecznik patentowy (Dagmara Miler) A. Uwagi ogólne B. Rewolucja w podejściu do świadczenia usług prawnych w biznesie C. Zawód rzecznika patentowego D. Kompetencje rzecznika patentowego E. Warunki formalne uzyskania tytułu zawodowego „rzecznik patentowy” przez adwokata F. Praktyczne aspekty łączenia zawodu rzecznika patentowego i adwokata a. Zwolnienie od wymogu odbycia aplikacji rzecznikowskiej b. Korzystanie z dwóch tytułów zawodowych a stawki za czynności przed sądem i Urzędem Patentowym c. Korzystanie z dwóch tytułów zawodowych a strój urzędowy d. Członkostwo w dwóch samorządach zawodowych e. Kwestie wizerunkowe i budowanie marki osobistej G. Podsumowanie 3. Rola adwokatury w budowaniu i umacnianiu społeczeństwa obywatelskiego (Sylwia Gregorczyk-Abram) 4. Adwokat jako polityk (Ryszard Roman Kalisz) 5. Marketing prawniczy i adwokat w mediach społecznościowych (Kamila Kurkowska) A. Polscy prawnicy na europejskim podium B. Klienci z polecenia a. Klienci z polecenia – zagrożenia b. Klienci z polecenia a specjalizacja C. Specjalizacja a dobrostan D. Branża prawnicza jest inna E. Polki i Polacy w mediach społecznościowych F. Kiedy klienci kancelarii kupują G. Jak znaleźć czas na marketing, będąc czynnym adwokatem H. Przeszkody w realizacji celów biznesowych w kancelarii I. Jakie konkretne działania można podjąć? J. Małe kancelarie w starciu z dużymi podmiotami K. Przeszkody w korzystaniu z usług adwokata a wyróżnienie się wśród konkurencji L. Co przeszkadza kancelarii rosnąć M. Podsumowanie Bibliografia Rozdział XXVI. Umiejętność przeprowadzenia researchu prawnego na przykładzie wyszukiwania przepisów prawa (Barbara Szczepańska) 1. Uwagi ogólne 2. Umiejętność wyszukiwania informacji jako realizacja zasady należytej staranności zawodowej 3. Terminologia (research prawny), wyszukiwanie informacji, kwerendy 4. Źródła informacji o prawie A. Publiczne systemy dostępu do informacji o prawie a. Dziennik Ustaw b. Dzienniki urzędowe c. Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP) B. Komercyjne systemy informacji prawnej a. Metodologia bazy 5. Narzędzia wspomagające pracę z aktami prawnymi A. Wersje czasowe aktów prawnych B. Zmiana daty obowiązywania 6. Wyszukiwanie aktów prawnych i relewantnych przepisów A. Wyszukiwanie z użyciem skrótów B. Wyszukiwanie wzbogacone (o synonimy) C. Wyszukiwanie z użyciem potocznych nazw aktów prawnych (również w projektach aktów prawnych) D. Wyszukiwanie przez hasła z indeksu E. Wyszukiwanie z użyciem operatorów logicznych i znaków specjalnych 7. Organizacja warsztatu pracy A. Pulpity B. Aktówka SIP LEX C. Alerty 8. Podsumowanie A. Wąski kadr B. Złudzenie trafności C. Myślenie tunelowe Bibliografia Autorzy

Koszyk

Meritum adwokata i adwokatki