Prawo jako projekt przyszłości

Książka porusza bardzo istotną tematykę przyszłości prawa. Rozumienie prawa pozwala przeciwdziałać negatywnym skutkom ludzkiej działalności i zagrożeniom, jakie ona niesie. Gdy świat przeżywa wiele kryzysów i konfliktów o różnych podłożach, spojrzenie w przyszłość nabiera nowego znaczenia. Wśród zagadnień poruszonych przez autorów są m.in.: • prawo dnia jutrzejszego z perspektywy antropologii filozoficznej oraz ewolucyjnej teorii prawa; • pojęcie sankcji w prawie przyszłości; • prawne aspekty przeciwdziałania dezinformacji w dobie konfliktów i kryzysów; • ewolucja praw zwierząt domowych – oczekiwania społeczne i wyzwania dla prawodawstwa; • standardy prawno-medyczne udzielania teleporad a dobro pacjenta; • prawo pracy wobec zagrożeń współczesnego świata. Artykuły zawarte w monografii powstały na podstawie referatów wygłoszonych podczas konferencji naukowej, zorganizowanej na Uczelni Łazarskiego przez Stowarzyszenie Badań nad Źródłami i Funkcjami Prawa „FONTES”. Publikacja jest przeznaczona zarówno dla pracowników naukowych oraz studentów kierunków prawniczych, jak i legislatorów.

Wykaz skrótów | str. 11 Słowo wstępne | str. 13 Wprowadzenie | str. 17 Część I Przyszłość prawa jako podsystemu porządku instytucjonalnego Dobrochna Minich Prawo dnia jutrzejszego z perspektywy antropologii filozoficznej oraz ewolucyjnej teorii prawa – preliminaria | str. 25 Uwagi wstępne: społeczeństwo – państwo – prawo | str. 25 Ewolucyjna koncepcja prawa | str. 30 Wnioski końcowe | str. 34 Ryszard Grupiński Prawo erozji prawa | str. 39 Nomadyczny paradygmat prawa | str. 41 Prawo jako opis związku zjawisk | str. 43 Prawo a norma – różnica znaczeń | str. 45 Prawo erozji prawa | str. 51 Piotr Woźniakiewicz Pojęcie sankcji w prawie przyszłości | str. 61 Damian Brodacki Prawne aspekty przeciwdziałania dezinformacji w dobie konfliktów i kryzysów | str. 86 Wprowadzenie | str. 86 Pojęcie dezinformacji i poszukiwanie jego legalnej definicji | str. 87 Narzędzia prawne służące przeciwdziałaniu dezinformacji | str. 89 Specjalne środki przeciwdziałania dezinformacji | str. 94 Podsumowanie | str. 97 Grzegorz Maroń Weryfikacja faktów (fact-checking) – ochrona czy zagrożenie wolności wypowiedzi? Studium przypadku infodemii | str. 100 Wprowadzenie | str. 100 Dwa sposoby pojmowania wolności słowa | str. 102 Standardy weryfikacji faktów a realia fact-checkingu | str. 105 Weryfikacja faktów u podstaw reglamentowania wolności wypowiedzi | str. 108 Fact-checking wobec „infodemii” | str. 111 Podsumowanie | str. 116 Magdalena Malinowska­‑Wójcicka Ograniczenie udziału społeczeństwa w tworzeniu prawa | str. 121 Wprowadzenie | str. 121 Gwarancje prawne konsultacji publicznych w tworzeniu prawa | str. 123 Przestrzeganie wymogu konsultacji publicznych | str. 129 Analiza konsultacji publicznych w rządowych projektach ustaw | str. 131 Wnioski | str. 140 Część II Przyszłe determinanty realizacji praw podmiotowych Przemysław Buczkowski, Ewelina Gee­‑Milan, Julia Kujda Ewolucja praw zwierząt domowych – oczekiwania społeczne i wyzwania dla prawodawstwa | str. 149 Ewolucja postaw wobec zwierząt | str. 149 1.1. Historia praw zwierząt w Polsce | str. 151 Badania dotyczące postaw wobec zwierząt | str. 155 2.1. Uwagi wprowadzające | str. 155 2.2. Badanie autorskie | str. 156 2.3. Metoda badawcza i badana grupa | str. 157 2.4. Skala postaw wobec podmiotowości zwierząt domowych | str. 161 2.5. Współwłasność a dobro zwierzęcia | str. 162 2.6. Wyłączna własność a dobro zwierzęcia | str. 163 2.7. Dzieci a zwierzęta domowe | str. 164 2.8. Podsumowanie | str. 165 Izabela Jankowska­‑Prochot Odpowiedzialność karna a działalność autonomicznych robotów. Wyzwania prawne i etyczne w polskim i światowym dyskursie naukowym | str. 170 Wstęp | str. 170 Roboty w codziennym życiu | str. 172 Odpowiedzialność karna robotów | str. 177 Podsumowanie | str. 186 Bartosz Kotowicz, Bartłomiej Opaliński Wzmacnianie funkcji redystrybucyjnej państwa jako instrument walki o władzę. Teraźniejszość i perspektywy | str. 191 Wprowadzenie | str. 191 Zagadnienia badawcze | str. 194 Sytuacja polityczna w badanym okresie | str. 195 Wnioski z badań polskiego ustawodawstwa        w latach 2012–2021 | str. 198 Podsumowanie | str. 203 Paweł Chmielnicki Walka z patologiami czy „dokręcanie śruby”? Przyszłość prawnych form zwalczania tzw. efektu gapowicza | str. 211 Aneta Łazarska, Stanisław Niemczyk Standardy prawno-medyczne udzielania teleporad a dobro pacjenta – wyzwania i zagrożenia | str. 227 Wstęp | str. 227 Podstawy normatywne | str. 229 Definicja teleporady | str. 231 System łączności | str. 233 Teleporada: konieczność czy możliwość? | str. 234 Wyłączenia teleporady | str. 237 Zakres przedmiotowy teleporady | str. 239 Zagrożenia związane z teleporadami | str. 243 Wizja przyszłości | str. 246 Wnioski de lege ferenda | str. 248 Podsumowanie | str. 249 Część III W cieniu „bomby D” – prawo wobec deficytu popytu na pracę Marian Andrzej Liwo Prawo pracy wobec zagrożeń współczesnego świata. Bezczynność zawodowa i koniec pracy | str. 257 Charakter prawny prawa pracy | str. 257 Zagrożenia współczesnego świata na tle pojęcia bezpieczeństwa | str. 259 Realia bezczynności zawodowej i końca pracy w wyniku rewolucji technologicznej | str. 263 Podsumowanie i wnioski | str. 267 Olgierd Kucharski Przyszłość prawa pracy. Przyczynek do dyskusji | str. 273 Wstęp | str. 273 Filozoficzne uwarunkowania życia społecznego | str. 275 Konstytucyjne podstawy prawa pracy | str. 278 Podstawy prawne wykonywania pracy, źródła prawa pracy | str. 280 Czas pracy, wynagrodzenia, urlopy | str. 283 Podsumowanie | str. 285 Jarosław Czerw Praca zdalna w uregulowaniach Kodeksu pracy – wnioski de lege ferenda | str. 288