Prawo i postępowanie restrukturyzacyjne

Książka stanowi kompleksowe opracowanie problematyki restrukturyzacji przedsiębiorstw w postępowaniach restrukturyzacyjnych prowadzonych na podstawie ustawy z 15.05.2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne. W publikacji przedstawiono podstawy otwarcia postępowań restrukturyzacyjnych, ich skutki oraz przebieg. Autorka przybliża m.in.: istotę układu zawieranego przez dłużnika z wierzycielami, zakres obowiązywania układu oraz przesłanki jego uchylenia lub zmiany. W przystępny sposób przekazuje wiedzę dotyczącą omawianej problematyki, wzbogacając ją praktycznymi wskazówkami. Prezentowane zagadnienia są zilustrowane przykładami oraz orzeczeniami sądów restrukturyzacyjnych. Adresaci:Opracowanie będzie pomocą dla doradców restrukturyzacyjnych oraz osób, które zajmują się obsługą prawną przedsiębiorstwa w kryzysie.

WYKAZ SKRÓTÓW 13 ROZDZIAŁ 1 POJĘCIA OGÓLNE 15 1. Uwagi ogólne o prawie restrukturyzacyjnym 15 1.1. Pojęcie prawa restrukturyzacyjnego 15 1.2. Przedmiot i cel prawa restrukturyzacyjnego 16 1.3. Nazwa prawa restrukturyzacyjnego 16 1.4. Funkcje prawa restrukturyzacyjnego 17 1.5. Zasady prawa restrukturyzacyjnego 18 1.5.1. Zasada równowagi i ochrony słusznych praw dłużnika i wierzycieli 19 1.5.2. Zasada dominacji grupowego (zbiorowego) interesu wierzycieli 20 1.5.3. Zasada mediacyjnego rozwiązywania konfliktu interesów 20 1.5.4. Zasada poszanowania zgodnej woli dłużnika i wierzycieli 20 1.6. Charakter norm i przepisów prawa restrukturyzacyjnego 21 1.7. Źródła prawa restrukturyzacyjnego 21 2. Uwagi ogólne o postępowaniu restrukturyzacyjnym 22 2.1. Pojęcie postępowania restrukturyzacyjnego 22 2.2. Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych 23 2.2.1. Uwagi ogólne o przebiegu postępowań restrukturyzacyjnych – etapy, elementy wspólne, różnice 23 2.2.2. Podział postępowań restrukturyzacyjnych na postępowania sensu stricto oraz sensu largo 26 2.2.3. Podział postępowań restrukturyzacyjnych na postępowania prowadzone wyłącznie w sądzie i prowadzone częściowo poza sądem 26 2.2.4. Podział postępowań restrukturyzacyjnych z uwagi na osobę dłużnika 28 2.2.5. Podział postępowań restrukturyzacyjnych z uwagi na zakres środków zmierzających do restrukturyzacji przedsiębiorstwa dłużnika 30 2.3. Cel postępowania restrukturyzacyjnego 31 2.4. Zasady postępowania restrukturyzacyjnego 32 Materiały źródłowe do rozdziału 1 32 1. Uzasadnienie rządowego projektu ustawy – Prawo restrukturyzacyjne (VII kadencja, druk sejm. 2824) – fragment 32 2. Statystyki postępowań restrukturyzacyjnych 35 3. Wybór właściwego rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego 36 ROZDZIAŁ 2 PODMIOTOWY ZAKRES PRAWA RESTRUKTURYZACYJNEGO (ZDOLNOŚĆ RESTRUKTURYZACYJNA) 37 Materiały źródłowe do rozdziału 2 39 Informacja internetowa o restrukturyzacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością „Szpital Giżycki” 39 ROZDZIAŁ 3 PODSTAWY OTWARCIA POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNEGO 40 1. Przesłanki pozytywne – niewypłacalność, zagrożenie niewypłacalnością 40 1.1. Niewypłacalność 40 1.2. Zagrożenie niewypłacalnością 41 2. Przesłanki negatywne 42 2.1. Pokrzywdzenie wierzycieli 42 2.2. Brak uprawdopodobnienia zdolności dłużnika do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego 44 ROZDZIAŁ 4 WNIOSEK RESTRUKTURYZACYJNY I POSTĘPOWANIE W PRZEDMIOCIE ROZPOZNANIA WNIOSKU 46 1. Pojęcie wniosku restrukturyzacyjnego 46 2. Podmioty legitymowane do złożenia wniosku restrukturyzacyjnego 46 3. Treść wniosku 47 3.1. Wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego 47 3.2. Wniosek o zatwierdzenie układu 50 3.3. Wniosek o otwarcie postępowania układowego 50 3.4. Wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego 51 3.5. Uproszczony wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego 52 4. Zbieg wniosku restrukturyzacyjnego i wniosku o ogłoszenie upadłości 52 5. Postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku restrukturyzacyjnego 54 6. Postępowanie zabezpieczające 56 6.1. Środki zabezpieczenia majątku dłużnika w postępowaniu o otwarcie postępowania układowego 56 6.2. Środki zabezpieczenia majątku dłużnika w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego 58 7. Postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego 58 Materiały źródłowe do rozdziału 3 i 4 60 1. Wzór sentencji postanowienia o otwarciu postępowania układowego 60 2. Zbieg wniosku restrukturyzacyjnego i wniosku o ogłoszenie upadłości; pokrzywdzenie wierzycieli; oddalenie wniosku o otwarcie postępowania układowego w przypadku braku wierzytelności spornych 61 ROZDZIAŁ 5 MATERIALNOPRAWNE SKUTKI OTWARCIA POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNEGO 65 1. Uwagi ogólne 65 2. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego co do osoby upadłego 65 3. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego co do majątku dłużnika 66 3.1. Zarząd majątkiem dłużnika po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego 66 3.2. Masa układowa i masa sanacyjna 67 3.3. Zakaz obciążania majątku dłużnika po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego 70 4. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego co do zobowiązań dłużnika 71 4.1. Skutki ogólne otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dla zobowiązań dłużnika 71 4.1.1. Nieważność albo bezskuteczność niektórych postanowień umów, których stroną jest dłużnik 71 4.1.2. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dla umów przeniesienia własności rzeczy, wierzytelności lub innego prawa zawartych w celu zabezpieczenia wierzytelności oraz z zastrzeżeniem własności rzeczy sprzedanej na rzecz sprzedającego 72 4.1.3. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dla umów ramowych 72 4.1.4. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dla wykonywania zobowiązań dłużnika 73 4.1.5. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dla możliwości potrącania wzajemnych wierzytelności 74 4.1.6. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dla zlecenia rozrachunku 75 4.1.7. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dla umowy najmu i dzierżawy 76 4.1.8. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dla umowy kredytu, leasingu, ubezpieczeń majątkowych, umów rachunku bankowego, umów poręczeń, umów obejmujących licencje udzielone dłużnikowi oraz gwarancji lub akredytyw 77 5. Szczególne skutki otwarcia postępowania sanacyjnego 78 5.1. Szczególne skutki otwarcia postępowania sanacyjnego wobec majątku dłużnika 78 5.1.1. Możliwość sprzedaży składników majątku dłużnika ze skutkiem egzekucyjnym 78 5.1.2. Szczególne skutki otwarcia postępowania sanacyjnego dla spadków, do których powołany jest dłużnik 79 5.2. Bezskuteczność i zaskarżanie czynności dłużnika 79 5.2.1. Uwagi wprowadzające 79 5.2.2. Uwagi ogólne o bezskuteczności czynności prawnych dłużnika względem masy sanacyjnej 81 5.2.3. Czynności prawne dłużnika bezskuteczne wobec masy sanacyjnej z mocy samego prawa 82 5.2.4. Czynności prawne dłużnika bezskuteczne wobec masy sanacyjnej na podstawie postanowienia sędziego-komisarza 82 5.2.5. Skutki czynności prawnej bezskutecznej względem masy sanacyjnej 83 5.3. Szczególne skutki otwarcia postępowania sanacyjnego dla zobowiązań dłużnika 85 5.3.1. Odstąpienie od umowy wzajemnej 85 5.3.2. Szczególne skutki otwarcia postępowania sanacyjnego dla stosunków pracy 86 Materiały źródłowe do rozdziału 5 87 1. Skuteczność cesji wierzytelności przyszłej a otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego 87 2. Wypowiedzenie umów najmu 90 ROZDZIAŁ 6 WPŁYW POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNEGO NA POSTĘPOWANIA CYWILNE, ADMINISTRACYJNE, PRZED SĄDAMI POLUBOWNYMI ORAZ POSTĘPOWANIA EGZEKUCYJNE (PROCESOWE SKUTKI OTWARCIA POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNEGO) 92 1. Sprawy dotyczące masy układowej oraz masy sanacyjnej 92 2. Skutki prowadzenia postępowania o zatwierdzenie układu, w tym zawarcia umowy z nadzorcą układu dla prowadzonych postępowań 92 3. Skutki otwarcia przyspieszonego postępowania układowego dla toczących się postępowań 93 4. Skutki otwarcia postępowania układowego dla prowadzonych postępowań sądowych 94 5. Skutki otwarcia postępowania sanacyjnego dla prowadzonych postępowań 95 5.1. Wszczynanie postępowań przez zarządcę 98 5.2. Wszczynanie postępowań przez dłużnika 99 5.3. Wszczynanie postępowań przez wierzyciela 100 6. Skutki postępowań restrukturyzacyjnych dla postępowań egzekucyjnych 101 Materiały źródłowe do rozdziału 6 106 Pozycja prawna zarządcy w postępowaniu sanacyjnym w procesach z jego udziałem oraz koszty procesu 106 ROZDZIAŁ 7 PODMIOTY POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNEGO 109 1. Organy postępowania 109 1.1. Organy sądowe – sąd i sędzia-komisarz 109 1.1.1. Sąd 109 1.1.2. Sędzia-komisarz 111 1.2. Organy pozasądowe – nadzorca i zarządca 113 1.2.1. Uwagi ogólne, powołanie i czas pełnienia funkcji nadzorcy sądowego i zarządcy 113 1.2.1.1. Uwagi ogólne 113 1.2.1.2. Uprawnienie do pełnienia funkcji nadzorcy i zarządcy 114 1.2.1.3. Ustanowienie i skutki ustanowienia nadzorcy układu 115 1.2.1.4. Powołanie i skutki powołania nadzorcy sądowego i zarządcy 115 1.2.1.5. Czas pełnienia funkcji 116 1.2.1.6. Zmiana i wygaśnięcie funkcji nadzorcy albo zarządcy 116 1.2.2. Odpowiedzialność nadzorcy i zarządcy 117 1.2.2.1. Odpowiedzialność odszkodowawcza 117 1.2.2.2. Odpowiedzialność dyscyplinarna 117 1.2.3. Obowiązki nadzorcy i zarządcy 118 1.2.3.1. Wspólne obowiązki nadzorcy i zarządcy 118 1.2.3.2. Obowiązki nadzorcy układu 119 1.2.3.3. Obowiązki nadzorcy sądowego 119 1.2.3.4. Obowiązki zarządcy 119 1.2.4. Wynagrodzenie nadzorcy i zarządcy 121 1.2.4.1. Uwagi ogólne 121 1.2.4.2. Wynagrodzenie nadzorcy sądowego 121 1.2.4.3. Wynagrodzenie zarządcy 124 2. Uczestnicy postępowania 128 2.1. Uwagi ogólne 128 2.2. Dłużnik 128 2.3. Wierzyciele 129 2.1.1. Zgromadzenie wierzycieli 132 2.3.2. Rada wierzycieli 134 Materiały źródłowe do rozdziału 8 138 1. Sprawozdanie z czynności nadzorcy sądowego (załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17.12.2015 r. w sprawie określenia wzoru sprawozdania z czynności nadzorcy sądowego i zarządcy, wzoru sprawozdania rachunkowego i wzoru sprawozdania końcowego zarządcy, Dz.U. poz. 2214) 138 2. Sprawozdanie z czynności zarządcy (załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru sprawozdania z czynności nadzorcy sądowego i zarządcy, wzoru sprawozdania rachunkowego i wzoru sprawozdania końcowego zarządcy) 140 3. Sprawozdanie rachunkowe zarządcy (załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru sprawozdania z czynności nadzorcy sądowego i zarządcy, wzoru sprawozdania rachunkowego i wzoru sprawozdania końcowego zarządcy) 143 ROZDZIAŁ 8 SPIS WIERZYTELNOŚCI I SPIS WIERZYTELNOŚCI SPORNYCH 145 1. Spis wierzytelności 145 1.1. Uwagi ogólne 145 1.2. Wierzytelności ujmowane w spisie wierzytelności 146 1.3. Sporządzenie spisu wierzytelności 148 1.4. Zaskarżanie spisu wierzytelności 150 1.4.1. Zaskarżanie spisu wierzytelności w postępowaniu o zatwierdzenie układu 150 1.4.2. Zaskarżanie spisu wierzytelności w przyspieszonym postępowaniu układowym 150 1.4.3. Zaskarżanie spisu wierzytelności w postępowaniu układowym oraz postępowaniu sanacyjnym 150 1.5. Zatwierdzenie spisu wierzytelności 153 1.6. Wyciąg ze spisu wierzytelności jako tytuł egzekucyjny 154 2. Spis wierzytelności spornych 155 Materiały źródłowe do rozdziału 8 156 1. Spis wierzytelności (załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17.12.2015 r. w sprawie określenia wzoru spisu wierzytelności oraz wzoru spisu wierzytelności spornych, Dz.U. poz. 2206) 156 2. Spis wierzytelności spornych (załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru spisu wierzytelności oraz wzoru spisu wierzytelności spornych) 158 ROZDZIAŁ 9 RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA W POSTĘPOWANIU RESTRUKTURYZACYJNYM I POMOC PUBLICZNA NA RESTRUKTURYZACJĘ 160 1. Zagadnienia ogólne 160 2. Wstępny plan restrukturyzacyjny 161 3. Plan restrukturyzacyjny 162 3.1. Treść planu restrukturyzacyjnego 162 3.1.1. Opis przedsiębiorstwa dłużnika wraz z informacją o aktualnym oraz przyszłym stanie podaży i popytu w sektorze rynku, na którym przedsiębiorstwo działa 162 3.1.2. Analiza przyczyn trudnej sytuacji ekonomicznej dłużnika 163 3.1.3. Prezentacja proponowanej przyszłej strategii prowadzenia przedsiębiorstwa dłużnika oraz informacja na temat poziomu i rodzaju ryzyka 164 3.1.4. Pełny opis i przegląd planowanych środków restrukturyzacyjnych i związanych z nimi kosztów 164 3.1.5. Harmonogram wdrożenia środków restrukturyzacyjnych oraz ostateczny termin wdrożenia planu restrukturyzacyjnego 165 3.1.6. Informacja o zdolnościach produkcyjnych przedsiębiorstwa dłużnika, w szczególności o ich wykorzystaniu i redukcji 166 3.1.7. Opis metod i źródeł finansowania, w tym wykorzystania dostępnego kapitału, sprzedaży aktywów w celu finansowania restrukturyzacji, finansowych zobowiązań udziałowców i osób trzecich, w szczególności banków lub innych kredytodawców, wielkości udzielonej i wnioskowanej pomocy publicznej oraz pomocy de minimis lub pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie i wykazania zapotrzebowania na nią 166 3.1.8. Projektowane zyski i straty na kolejne pięć lat oparte na co najmniej dwóch prognozach 167 3.2. Sporządzenie planu restrukturyzacyjnego w postępowaniu restrukturyzacyjnym i jego znaczenie w toku postępowania 167 3.2.1. Postępowanie o zatwierdzenie układu 167 3.2.2. Przyspieszone postępowanie układowe 168 3.2.3. Postępowanie układowe 169 3.2.4. Postępowanie sanacyjne 169 3.3. Wykonywanie planu restrukturyzacyjnego 170 4. Pomoc publiczna na restrukturyzację 170 ROZDZIAŁ 10 PRZYJĘCIE UKŁADU I JEGO SKUTKI 173 1. Istota i charakter prawny układu 173 2. Wierzytelności objęte układem 173 2.1. Wierzytelności objęte układem z mocy prawa 173 2.2. Wierzytelności nieobjęte układem 174 2.3. Wierzytelności objęte układem za zgodą wierzyciela 174 3. Propozycje układowe 175 3.1. Uwagi ogólne 175 3.2. Restrukturyzacja zobowiązań dłużnika wobec pracowników 177 3.3. Restrukturyzacja zobowiązań dłużnika stanowiących pomoc publiczną 177 3.4. Restrukturyzacja zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 177 3.5. Restrukturyzacja zobowiązań wobec Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 178 3.6. Restrukturyzacja zobowiązań niepieniężnych 178 4. Przyjęcie układu 178 4.1. Przyjęcie układu w postępowaniu o zatwierdzeniu układu 179 4.2. Przyjęcie układu w drodze głosowania na zgromadzeniu wierzycieli 179 5. Rozpoznanie układu 181 5.1. Zatwierdzenie układu 182 5.2. Odmowa zatwierdzenia układu 182 5.3. Umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego w razie stwierdzenia, że układ nie został przyjęty 183 6. Skutki układu 183 6.1. Skutki materialne układu 183 6.2. Skutki procesowe układu 184 6.3. Nadzór nad wykonaniem układu i wykonanie układu 184 7. Zmiana układu 184 8. Uchylenie i wygaśnięcie układu 185 9. Układ częściowy 186 9.1. Przebieg postępowania w celu zawarcia układu częściowego 187 9.2. Układ częściowy w postępowaniu o zatwierdzeniu układu 187 9.3. Układ częściowy w przyspieszonym postępowaniu układowym 188 9.4. Przyjęcie i skutki układu częściowego 188 Materiały źródłowe do rozdziału 10 189 Przykład propozycji układowych w układzie częściowym 189 ROZDZIAŁ 11 ZAKOŃCZENIE I UMORZENIE POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNEGO 193 1. Zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego 193 2. Umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego 193 2.1. Obligatoryjne przesłanki umorzenia postępowania 193 2.2. Fakultatywne przesłanki umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 194 3. Skutki zakończenia i umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 194 ROZDZIAŁ 12 POJĘCIE I RODZAJE ODRĘBNYCH POSTĘPOWAŃ RESTRUKTURYZACYJNYCH 196 1. Postępowanie restrukturyzacyjne wobec deweloperów 196 2. Postępowanie restrukturyzacyjne wobec emitentów obligacji 197 ROZDZIAŁ 13 MIĘDZYNARODOWE POSTĘPOWANIE RESTRUKTURYZACYJNE 199 ROZDZIAŁ 14 KRAJOWY REJESTR ZADŁUŻONYCH I..INFORMATYZACJA POSTĘPOWAŃ RESTRUKTURYZACYJNYCH 201 ROZDZIAŁ 15 PRZEBIEG POSTĘPOWAŃ RESTRUKTURYZACYJNYCH 204 1. Uwagi ogólne o przebiegu postępowań restrukturyzacyjnych 204 1.1. Dzień otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego 204 1.2. Połączenie do wspólnego rozpoznania spraw restrukturyzacyjnych 205 1.3. Posiedzenia sądowe 206 1.4. Postępowanie dowodowe 207 1.5. Orzeczenia 208 1.6. Środki zaskarżenia 209 1.7. Koszty postępowania 211 2. Przebieg postępowania o zatwierdzenie układu 213 3. Przebieg przyspieszonego postępowania układowego 218 4. Przebieg postępowania układowego 220 5. Przebieg postępowania sanacyjnego 221 BIBLIOGRAFIA 223