Publikacja jest jedyną pozycją na rynku, w której kompleksowo omówiono instytucję kumulatywnego przystąpienia do długu, a obecnie odnotowuje się wzrost zainteresowania tą formą zabezpieczania wierzytelności. Przystąpienie do długu stosowane jest w celu restrukturyzacji zadłużenia, jako sposób wyjścia z trudnej sytuacji finansowej, a w związku z tym umowa zawierana jest po zaciągnięciu zobowiązania przez dłużnika głównego. Jednak najczęstsze przypadki przystąpienia do długu wiążą się z zaciągnięciem zobowiązania i udzieleniem kredytu, przystąpienie więc następuje z chwilą zaciągnięcia pierwotnego zobowiązania przez dłużnika głównego i nierzadko dotyczy przystąpienia do długu przyszłego.
W książce przedstawiono m.in. kryteria rozróżnienia pomiędzy poręczeniem a przystąpieniem do długu, sposób i formę zawarcia umowy, kształt podmiotowy umowy, jej przedmiot (rodzaj długu, który może zostać zabezpieczony w danej formie), dopuszczalność zabezpieczenia kompleksu długów lub długu globalnego, w tym przyszłego, a także rozróżnienie między ustawowym a umownym przystąpieniem do długu.
Adresaci:
Publikacja skierowana jest przede wszystkim do pracowników instytucji finansowych zajmujących się zagadnieniem zabezpieczenia wierzytelności, banków, SKOK-ów, zainteresuje również prawników praktyków: sędziów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy, a także aplikantów zawodów prawniczych.
Wykaz skrótów | str. 11
Wprowadzenie | str. 15
Rozdział I
Zabezpieczenie wierzytelności w historii prawa - zagadnienia ogólne | str. 19
1. Zabezpieczenie wierzytelności w prawie antycznym | str. 19
2. Zabezpieczenie wierzytelności w Polsce do czasu rozbiorów | str. 27
3. Zabezpieczenie wierzytelności w Polsce od czasu rozbiorów do II Rzeczypospolitej | str. 28
3.1. Zabezpieczenie wierzytelności w Kodeksie Napoleona | str. 28
3.2. Zabezpieczenie wierzytelności w systemach germańskich | str. 33
3.3. Zabezpieczenie wierzytelności pod zaborem rosyjskim | str. 36
4. Zmiana dłużnika pod rządami kodeksu zobowiązań | str. 37
4.1. Translatywna zmiana dłużnika w kodeksie zobowiązań | str. 37
4.2. Umowne kumulatywne przystąpienie do długu | str. 42
4.3. Ustawowe kumulatywne przystąpienie do długu | str. 44
4.4. Zasady wspólne dotyczące przejęcia długu | str. 46
5. Przystąpienie do długu w okresie powojennym | str. 48
6. Kierunki rozwoju zabezpieczeń wierzytelności w ujęciu historycznym | str. 50
Rozdział II
Konstrukcja umowy o kumulatywne przystąpienie do długu | str. 53
1. Pojęcie i funkcja kumulatywnego przystąpienia do długu | str. 53
2. Treść (elementy) umowy o kumulatywne przystąpienie do długu | str. 55
3. Strony umowy | str. 58
4. Forma umowy | str. 61
5. Przedmiot umowy | str. 66
5.1. Powinność świadczenia (dług) jako przedmiot zobowiązania | str. 66
5.2. Dług osobisty | str. 69
5.3. Dług z wadliwej czynności prawnej | str. 71
5.4. Dług zaskarżalny i niezaskarżalny | str. 73
5.5. Dług przyszły | str. 75
5.6. Kompleks długów i dług o charakterze globalnym | str. 84
5.7. Dług publicznoprawny | str. 88
5.8. Dług solidarny | str. 95
6. Charakter prawny umowy o kumulatywne przystąpienie do długu | str. 97
6.1. Umowa zobowiązująca | str. 97
6.2. Umowa gwarancyjna | str. 99
6.3. Umowa kauzalna | str. 102
Rozdział III
Konfiguracje podmiotowe umowy o kumulatywne przystąpienie do długu | str. 111
1. Umowa pomiędzy wierzycielem i przystępującym do długu a umowa z udziałem trzech podmiotów | str. 111
2. Przystąpienie do długu w formie pactum in favorem tertii (art. 393 k.c.) | str. 116
2.1. Warunki zawarcia umowy przystąpienia w formie pactum in favorem tertii | str. 116
2.2. Pozycja prawna wierzyciela w razie zawarcia umowy przystąpienia w formie umowy na rzecz trzeciego | str. 121
2.3. Pozycja prawna dłużnika łącznego i relacje między współdłużnikami | str. 124
2.4. Uwagi dotyczące zastosowania konstrukcji pactum in favorem tertii (art. 393 k.c.) do umowy o przystąpienie do długu | str. 125
3. Umowa o zwolnienie dłużnika przez osobę trzecią z obowiązku świadczenia (art. 392 k.c.) oraz niewłaściwe przejęcie długu (art. 521 § 2 k.c.) | str. 127
4. Skuteczność umowy w świetle zgody na przystąpienie do długu podmiotów niebiorących udziału w umowie | str. 132
4.1. Zgoda wierzyciela | str. 132
4.2. Zgoda dłużnika | str. 138
4.3. Zgoda na przystąpienie do długu a uznanie długu | str. 140
Rozdział IV
Charakter prawny i zakres odpowiedzialności dłużników | str. 144
1. Solidarny charakter odpowiedzialności przystępującego | str. 144
1.1. Podstawy ukształtowania odpowiedzialności dłużników w oparciu o zasadę solidarności | str. 144
1.2. Solidarność długu i odpowiedzialności | str. 155
1.3. Tożsamość i odmienność zobowiązań współdłużników w świetle zasady solidarnej odpowiedzialności dłużników łącznych | str. 157
1.4. Zasada niezależności zobowiązań współdłużników | str. 162
2. Dopuszczalność ukształtowania odpowiedzialności współdłużnika na zasadzie odpowiedzialności akcesoryjnej | str. 165
3. Dopuszczalność ukształtowania odpowiedzialności współdłużnika na zasadzie odpowiedzialności subsydiarnej | str. 169
4. Przedmiotowy zakres odpowiedzialności dłużników | str. 171
Rozdział V
Pozycja prawna podmiotów uczestniczących w umowie o kumulatywne przystąpienie do długu | str. 174
1. Pozycja prawna podmiotów w ramach umowy o kumulatywne przystąpienie do długu | str. 174
1.1. Pozycja prawna dłużników wobec wierzyciela | str. 174
1.2. Pozycja prawna wierzyciela wobec dłużników | str. 181
1.3. Pozycja prawna współdłużników solidarnych we wzajemnych relacjach | str. 185
Rozdział VI
Przystąpienie do długu a poręczenie | str. 192
1. Uwagi wstępne | str. 192
2. Charakter odpowiedzialności podmiotu zabezpieczającego dług | str. 195
3. Zakres odpowiedzialności podmiotu zabezpieczającego dług | str. 201
4. Prawo regresu | str. 204
5. Kryteria rozróżnienia umowy poręczenia i umowy o kumulatywne przystąpienie do długu | str. 209
6. Kumulatywne przystąpienie do długu i poręczenie w świetle prawa podatkowego | str. 216
Rozdział VII
Ustawowe przystąpienie do długu - przykłady, cechy charakterystyczne | str. 218
1. Odpowiedzialność zbywcy i nabywcy przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego za zobowiązania związane z jego prowadzeniem - art. 554 k.c. | str. 218
2. Przystąpienie do długu państwowych osób prawnych (art. 40 § 2 k.c.) | str. 229
3. Przystąpienie do długu w przypadku spółki cywilnej (art. 874 k.c.) | str. 231
4. Odpowiedzialność nabywcy ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej (art. 10 k.s.h.) | str. 232
5. Odpowiedzialność osoby przystępującej do spółki osobowej (art. 32 i 114 k.s.h.) | str. 237
6. Odpowiedzialność osób zawierających umowę spółki osobowej z przedsiębiorcą jednoosobowym (art. 33 i 116 k.s.h.) | str. 239
7. Inne przykłady ustawowego przystąpienia do długu | str. 244
8. Umowne a ustawowe przystąpienie do długu | str. 247
Zakończenie | str. 255
Bibliografia | str. 267
Wykaz aktów prawnych | str. 279
Orzecznictwo | str. 281
