Publikacja stanowi pierwsze od ponad 80 lat opracowanie w języku polskim dotyczące wykładni przepisów prawa cywilnego zarówno materialnego, jak i procesowego. Przedstawione w przystępny sposób rozważania teoretyczne zostały zilustrowane praktycznymi kazusami. Autor omawia m.in. następujące zagadnienia: reguły wykładni przepisów prawa cywilnego, podstawowe rodzaje wykładni i kolejność ich zastosowania w przypadku zachodzących sprzeczności, metody badania prawa, rola Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego w wykładni prawa, specyfika wykładni przepisów materialnoprawnych oraz procesowych. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla szerokiego kręgu odbiorców – od adwokatów i radców prawnych dokonujących wykładni przepisów w celu dochodzenia roszczeń, poprzez sędziów przygotowujących uzasadnienia orzeczeń, których obligatoryjnym elementem jest wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, aż po studentów dokonujących wykładni podczas zajęć dydaktycznych.

Wykaz skrótów | str. 9 Wstęp | str. 11 Rozdział I Zagadnienia podstawowe dotyczące wykładni przepisów prawa cywilnego materialnego i procesowego | str. 17 1.1. Prawo cywilne materialne i formalne | str. 17 1.2. Systematyka prawa cywilnego | str. 22 1.3. Pojęcie wykładni przepisów | str. 23 1.4. Przepis a norma prawna | str. 25 1.5. Podmioty dokonujące wykładni | str. 28 1.6. Norma prawna a prawo podmiotowe | str. 34 1.7. Rodzaje przepisów | str. 35 1.8. Klauzule generalne | str. 41 1.9. Charakterystyka norm i przepisów prawa cywilnego materialnego | str. 42 1.10. Charakterystyka norm i przepisów prawa cywilnego formalnego | str. 43 1.12. Sposoby rozstrzygnięcia sporów cywilnoprawnych | str. 45 Rozdział II Reguły wykładni przepisów prawa cywilnego materialnego i formalnego | str. 50 2.1. Metody badawcze a wykładnia | str. 50 2.2. Rodzaje wykładni | str. 52 2.3. Wykładnia językowo-logiczna | str. 55 2.4. Język prawniczy i język prawny. Reguły dotyczące wykładni językowej | str. 68 2.5. Kolejność zastosowania reguł językowych | str. 74 2.6. Krytyka umieszczenia w ramach wykładni językowej reguł odwołujących się do języka prawniczego | str. 76 2.7. Wykładnia doktrynalno-sądowa | str. 78 2.8. Wykładnia systemowa | str. 80 2.9. Wykładnia funkcjonalna | str. 82 2.10. Kolejność zastosowania wykładni | str. 89 2.11. Fazy wykładni | str. 93 2.12. Wykładnia literalna, rozszerzająca i zwężająca | str. 95 2.13. Ocena prawidłowej wykładni | str. 96 2.14. Kolizja wykładni | str. 99 2.15. Analogia legis | str. 105 2.16. Analogia iuris | str. 114 Rozdział III Reguły wykładni wywodzące się z prawa rzymskiego | str. 116 Rozdział IV Zagadnienia szczegółowe dotyczące wykładni prawa cywilnego | str. 127 4.1. Wykładnia przepisów a wykładnia oświadczeń woli | str. 127 4.2. Wykładnia prawa cywilnego a jego tworzenie | str. 131 4.3. Wykładnia prawa a zbieg norm | str. 134 4.4. Wykładnia a odpowiednie stosowanie przepisów | str. 136 4.5. Wykładnia prawa cywilnego a moralność | str. 139 4.6. Wykładnia prawa obcego | str. 142 4.7. Wykładnia prawa a uzasadnienie wyroku | str. 144 4.8. Wykładnia przepisów a wykładnia wyroku | str. 149 4.9. Wykładnia prawa a materiały interpretacyjne | str. 150 4.10. Wykładnia autentyczna | str. 152 4.11. Wykładnia statyczna oraz dynamiczna | str. 153 4.12. Teoria wykładni obiektywnej i subiektywnej | str. 154 4.13. Zakaz wykładni prawotwórczej | str. 157 4.14. Wykładnia przepisów, na podstawie których może być wydany wyrok ex nunc lub ex tunc | str. 159 4.15. Wykładnia przepisów a wskazówki dotyczące ich stosowania | str. 160 4.16. Konieczność uwzględnienia prawa unijnego | str. 161 4.17. Wykładnia prawa polskiego a prawo międzynarodowe | str. 162 4.18. Wykładnia operatywna a wykładnia uniwersalna (derywacyjna) | str. 163 4.19. Brak dowolności i swobody w dokonywaniu wykładni | str. 174 4.20. Problem zgodności z prawem sprzecznych orzeczeń | str. 177 4.21. Wykładnia prawa a obowiązujące prawo | str. 185 4.22. Wykładnia przepisu a jego stosowanie | str. 188 Rozdział V Rola Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego w wykładni prawa | str. 190 5.1. Podstawy konstytucyjne i ustawowe kognicji Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego | str. 190 5.2. Pytania prawne kierowane do Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego | str. 194 5.3. Orzeczenia interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego | str. 196 Rozdział VI Metody badania prawa | str. 200 6.1. Metoda prawnodogmatyczna | str. 200 6.2. Metoda prawnohistoryczna | str. 201 6.3. Metoda prawnoporównawcza | str. 205 6.4. Metoda empiryczno-aktowa | str. 206 6.5. Metoda socjologiczna | str. 207 Rozdział VII Wykładnia przepisów prawa cywilnego materialnego | str. 209 7.1. Konieczność uwzględnienia zasad prawa cywilnego materialnego | str. 209 7.2. Przepisy, których wykładnia zakłada priorytet wykładni gramatycznej oraz konieczność uwzględnienia wykładni systemowej | str. 212 7.3. Wykładnia przepisów obejmujących poszczególne instytucje prawa cywilnego | str. 216 Rozdział VIII Wykładnia przepisów prawa cywilnego formalnego | str. 227 8.1. Normy prawa procesowego | str. 227 8.2. Konieczność rozróżnienia norm prawa materialnego oraz procesowego | str. 230 8.3. Wykładnia cywilnego prawa procesowego | str. 235 8.4. Zasady postępowania cywilnego | str. 240 8.5. Uwagi dotyczące wykładni przepisów regulujących poszczególne postępowania | str. 242 Wnioski | str. 246 Bibliografia | str. 253 Orzecznictwo | str. 259