Dobro prawne w strukturze przestępstwa. Analiza teoretyczna i dogmatyczna

Książka stanowi pierwsze monograficzne opracowanie, które w sposób kompleksowy odnosi się do ról i funkcji dobra prawnego w poszczególnych figurach karnistycznych, istotnych z punktu widzenia odpowiedzialności karnej jednostki. Autor, wykorzystując figurę dobra prawnego, próbuje rozwiązać liczne problemy dogmatyczne i teoretyczne, prezentując jednocześnie, w jaki sposób dobro prawne (przedmiot ochrony prawno karnej) może być użyteczne w codziennym stosowaniu prawa. Analizuje również sprawiające duże kłopoty praktyczne problemy związane ze sposobem wyznaczania kręgu osób pokrzywdzonych w postępowaniu karnym. W opracowaniu przedstawiono także nowatorskie ujęcie struktury przestępstwa, składającej się z czterech elementów: bezprawności, karalności, karygodności i winy. Wykazano, że dobro prawne ma istotne znaczenie we wszystkich etapach prawnokarnego wartościowania oraz że przedmiot ochrony jest niezwykle pomocnym narzędziem służącym do badania szeregu konstrukcji dogmatycznych. Za jego pomocą autor przeprowadził analizę istoty usiłowania udolnego oraz nieudolnego, podżegania i pomocnictwa. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla prokuratorów, sędziów, adwokatów, radców prawnych, a także aplikantów tych zawodów prawniczych. Zainteresuje również teoretyków oraz studentów prawa.

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 15 Rozdział I Dobro prawne w systemie polskiego prawa karnego. Zagadnienia podstawowe | str. 29 1. Dobro prawne a podstawowe modele kryminalizacji | str. 29 2. Dobro prawne w świetle podstawowych założeń konstytucyjnych | str. 35 2.1. Zagadnienia wstępne | str. 35 2.2. Konstytucyjny cel prawnokarnych zakazów lub nakazów | str. 39 2.2.1. Konstrukcja normatywna art. 31 ust. 3 Konstytucji RP | str. 39 2.2.1.1. Przesłanka ochrony bezpieczeństwa państwa | str. 47 2.2.1.2. Przesłanka ochrony porządku publicznego | str. 48 2.2.1.3. Przesłanka ochrony środowiska i zdrowia publicznego | str. 51 2.2.1.4. Przesłanka ochrony moralności publicznej | str. 52 2.2.1.5. Przesłanka ochrony wolności i praw innych osób | str. 53 2.2.1.6. Zamknięty czy otwarty katalog wartości wskazanych w przepisie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP? | str. 53 2.2.2. Konstytucyjne ograniczenia w zakresie kryminalizacji - standardy racjonalnego karania | str. 58 2.3. Podsumowanie | str. 65 3. W poszukiwaniu definicji dobra prawem chronionego | str. 68 3.1. Dobro prawne a przedmiot ochrony i przedmiot zamachu oraz ich analiza językowa | str. 68 3.2. Pozajęzykowe sposoby objaśniania sformułowania "dobro prawne" | str. 74 3.3. Kryteria operatywności pojęcia "dobro prawne" | str. 90 4. Podstawowe założenia dogmatyczne związane z figurą dobra prawnego | str. 99 4.1. Elementarne sposoby kwalifikowania dóbr prawem chronionych | str. 100 4.1.1. Dobra pierwsze i instrumentalne | str. 100 4.1.2. Dobra ogólne i szczególne | str. 108 4.1.3. Dobro grupowe | str. 114 4.1.4. Dobro rodzajowe | str. 114 4.1.5. Dobro główne i uboczne | str. 116 4.1.6. Dobra materialne, niematerialne indywidualne i zbiorowe | str. 118 4.1.7. Dobra bezwzględne i względne | str. 119 4.1.8. Dobra osobiste | str. 120 4.1.9. Dobro publiczne i prywatne | str. 121 4.2. Podsumowanie | str. 121 5. Dobro prawne w kontekście zasady nullum crimen sine lege oraz jego wykładnia | str. 122 6. Rola tytułu rozdziału kodeksu karnego w identyfikacji dobra prawem chronionego | str. 131 7. Podsumowanie | str. 138 Rozdział II Role i funkcje dobra prawnego w strukturze przestępstwa | str. 141 1. Wstępne informacje dotyczące struktury przestępstwa i poglądy prezentowane w tym zakresie w literaturze prawa karnego | str. 141 1.1. Pytanie o adekwatny model struktury przestępstwa | str. 169 2. Czyn w prawie karnym | str. 183 2.1. Zachowanie człowieka jako przednormatywna podstawa prawnokarnego wartościowania | str. 183 2.2. Czyn jako pierwsze kryterium wartościowania zawarte w strukturze przestępstwa | str. 185 2.2.1. Zagadnienia wstępne | str. 185 2.2.2. Cechy czynu oraz ich miejsce w strukturze przestępstwa | str. 188 2.2.3. Kilka uwag dotyczących sposobu wyznaczania tożsamości czynu w prawie karnym | str. 202 2.2.4. Rola dobra prawnego w procesie wyznaczania tożsamości czynu | str. 212 3. Podstawowe założenia związane z istniejącymi na gruncie prawa karnego strukturami normatywnymi | str. 224 3.1. Zagadnienia ogólne | str. 224 3.2. Norma sankcjonowana | str. 239 3.3. Norma sankcjonująca | str. 258 3.4. Norma kompetencyjna | str. 262 4. Płaszczyzna bezprawności jako główna sfera oddziaływania dobra prawnego | str. 265 4.1. Znamiona normy sankcjonowanej jako elementy decydujące o zakresie bezprawności zachowania sprawcy | str. 265 4.1.1. Zagadnienia ogólne | str. 265 4.1.2. Znamiona normy sankcjonowanej w skutkowych typach czynów zabronionych | str. 271 4.1.3. Znamiona normy sankcjonowanej w bezskutkowych typach czynów zabronionych | str. 320 4.1.3.1. Uwagi ogólne | str. 320 4.1.3.2. Znamiona normy sankcjonowanej leżącej u podstaw typu formalnego z naruszenia | str. 321 4.1.3.3. Znamiona normy sankcjonowanej leżącej u podstaw tzw. typów abstrakcyjnego narażenia z właściwości (Eignungsdelikte) | str. 326 4.1.3.4. Znamiona normy sankcjonowanej leżącej u podstaw klasycznego typu abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo | str. 330 4.2. Relacja pomiędzy normą sankcjonowaną a tzw. okolicznościami zezwalającymi na dokonanie ataku na dobro prawem chronione (kontratypami) | str. 343 4.2.1. Zagadnienia wstępne | str. 343 4.2.2. Charakter prawny okoliczności zezwalających na naruszenie dobra prawem chronionego (stanowisko własne) | str. 355 4.2.2.1. Usytuowanie (braku) kontratypów w strukturze przestępstwa | str. 355 4.2.2.2. Okoliczności zezwalające na naruszenie bądź narażenie dobra prawnego jako jeden z elementów służących do rozstrzygania kolizji wartości. Dogmatyczna specyfika tzw. kontratypów | str. 365 5. Dobro prawne w płaszczyźnie karalności | str. 396 5.1. Zagadnienia ogólne dotyczące płaszczyzny karalności | str. 396 5.2. Związki dobra prawnego i przedmiotu czynności wykonawczej | str. 401 5.3. Dobro prawne jako znamię normy sankcjonującej na przykładzie typu czynu zabronionego kwalifikowanego z art. 231 § 1 k.k. | str. 416 5.4. Wybrane zagadnienia związane z problematyką błędu co do dobra prawnego | str. 428 5.4.1. Informacje ogólne | str. 428 5.4.2. Dobro prawne w kontekście błędu co do faktu | str. 430 5.4.3. Dobro prawne w kontekście błędu co do prawa | str. 455 6. Dobro prawne w perspektywie karygodności in concreto | str. 462 6.1. Karygodność in concreto jako instrument umożliwiający racjonalizację karania | str. 462 6.2. Rola dobra w procesie wyznaczania stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu zabronionego | str. 465 7. Dobro prawne jako element wpływający na modelowanie pojęcia winy | str. 474 8. Podsumowanie | str. 490 Rozdział III Dobro prawne a wybrane zagadnienia szczegółowe | str. 492 1. O rolach i funkcji dobra prawnego w konstrukcji usiłowania | str. 492 1.1. Dobro prawne a przesłanki usiłowania udolnego - czyli o potrzebie weryfikacji pewnego stanowiska | str. 492 1.2. Ochrona dobra prawnego jako podstawa ustanawiania normy sankcjonowanej leżącej u podstaw usiłowania nieudolnego oraz kreowania przesłanek tej formy stadialnej | str. 512 2. Dobro prawem chronione a problem skutkowości bądź bezskutkowości podżegania oraz pomocnictwa | str. 534 3. Dobro prawne jako instrument służący do wyznaczania kręgu osób pokrzywdzonych w postępowaniu karnym | str. 557 Uwagi podsumowujące | str. 589 Bibliografia | str. 617 Wykaz orzeczeń | str. 635