Głównym celem książki jest przybliżenie w polskiej literaturze poglądów stosunkowo nieznanej rosyjskiej szkoły teoretycznoprawnej, określanej jako rosyjski realizm prawny. Był to jeden ze szczególnie interesujących nurtów występujących w nauce prawa w Rosji na przełomie XIX i XX w., charakteryzujący się oryginalnością i wieloaspektowością teorii głoszonych przez przedstawicieli tej psychologiczno-socjologicznej szkoły prawa. Choć niektóre ich koncepcje obecnie wydają się nieaktualne i mają jedynie wartość historyczną, to nadal ich prace imponują błyskotliwością i logiką argumentacji. Wiele idei głoszonych przez rosyjskich realistów prawnych warto dalej rozwijać i aktualizować. Kluczowymi postaciami, które ukształtowały rosyjski nurt realizmu prawnego, byli m.in.: Leon Petrażycki, Gieorgij Gurwicz, Gieorgij Gins, Michaił Rejsner.

Wstęp | str. 9 Wprowadzenie | str. 11 Rozdział I Geneza rosyjskiego realizmu prawnego | str. 29 1. Nowe płaszczyzny badań | str. 29 2. Perspektywa psychologiczna | str. 32 3. Perspektywa socjologiczna | str. 46 4. Metodologia badań w prawie | str. 58 5. Ewolucja prawa | str. 64 6. Uwagi podsumowujące | str. 74 Rozdział II Psychologia jako podstawa nauk społecznych | str. 75 1. Klasyfikacja elementów życia psychicznego | str. 77 2. Emocje etyczne | str. 79 3. Emocje prawne i moralne | str. 82 4. Psychologia społeczna | str. 83 5. Motywacje | str. 90 5.1. Rodzaje motywacji | str. 91 5.2. Interpretacje motywacji | str. 93 Rozdział III Założenia metodologii nauki prawa | str. 95 1. Metoda prawna - trudne poszukiwania | str. 96 2. Badanie rzeczywistości prawnej | str. 97 2.1. Bezpośrednie doświadczanie prawne | str. 98 2.2. Doświadczanie integralne | str. 100 2.3. Struktura doświadczania prawnego | str. 101 2.4. Koncepcja bezpośredniego doświadczania prawnego a teoria Petrażyckiego | str. 105 3. Psychologiczny pozytywizm | str. 106 4. Pluralizm metodologiczny | str. 107 5. Introspekcja | str. 108 6. Obserwacja | str. 109 7. Eksperyment | str. 110 Rozdział IV Narzędzia pojęciowe prawoznawstwa | str. 114 1. Pojęcie prawa | str. 117 2. Prawo i moralność | str. 127 3. Prawo pozytywne i prawo intuicyjne | str. 129 3.1. Prawo pozytywne | str. 129 3.2. Prawo intuicyjne | str. 132 3.3. Wady i zalety | str. 137 3.4. Wzajemny wpływ | str. 139 3.5. Kryzysy społeczne | str. 142 Rozdział V Społeczny wymiar prawa w ujęciu statycznym | str. 147 1. Prawo jako czynnik życia społeczno-psychicznego | str. 148 1.1. Funkcje prawa | str. 150 1.2. Wpływ prawa | str. 155 2. Polityka prawa | str. 159 2.1. Polityka prawa cywilnego | str. 161 2.2. Polityka prawa karnego | str. 163 2.3. Polityka prawa a prawo zwyczajowe | str. 169 Rozdział VI Społeczny wymiar prawa w ujęciu dynamicznym | str. 170 1. Prawo jako wytwór życia społeczno-psychicznego | str. 170 1.1. Zarażanie emocjonalne | str. 170 1.2. Przystosowanie społeczne (adaptacja) | str. 172 1.3. Dobór społeczno-psychologiczny | str. 174 2. Postęp społeczny a postęp prawa | str. 175 2.1. Kształt przyszłego prawa | str. 179 2.2. Moralno-prawny barometr | str. 181 2.3. Idea solidarności w prawie | str. 183 Rozdział VII Recepcja i krytyka rosyjskiego realizmu prawnego | str. 189 1. Normatywizm i dogmatyzm | str. 189 2. Rosyjski realizm prawny a marksizm | str. 192 3. Krytyka realizmu w rosyjskiej teorii i filozofii prawa | str. 197 3.1. Borys Cziczerin | str. 198 3.2. Bogdan Kistiakowskij | str. 200 3.3. Eugeniusz Trubieckoj | str. 205 Zakończenie | str. 209 Noty biograficzne | str. 217 Bibliografia | str. 225