Działalność gospodarcza w sektorze MŚP

"Niniejsza książka stanowi (...) próbę przedstawienia – w formie pytań i odpowiedzi – praktycznych aspektów tworzenia, funkcjonowania i likwidacji przedsiębiorstwa zaliczonego do sektora MŚP. Książka przygotowana została przez prawników i ekonomistów, praktyków wspólnie prowadzących kancelarię doradztwa prawno-podatkowego, uczestniczących aktywnie w tworzeniu i obsłudze finansowej tego typu firm. Mamy nadzieję, że niniejsza publikacja traktowana będzie jako rzetelne źródło wiedzy dla polskich małych i średnich przedsiębiorców już prowadzących działalność, ale także dla osób, które działalność taką zamierzają rozpocząć". Ze wstępu W publikacji omówiono m.in. zagadnienia związane z: zakładaniem działalności, zawieraniem umów, windykacją należności, rozliczeniami i obowiązkami podatkowymi, sprawozdaniami finansowymi, prawem pracy, pozyskiwaniem środków finansowych na rozpoczęcie działalności gospodarczej, ochroną danych osobowych, ochroną konkurencji i konsumentów, zawieszeniem i likwidacją działalności, przekształceniami i łączeniem spółek.

Wstęp 10 1. Definicja przedsiębiorcy 12 2. Co to jest sektor MŚP? 13 3. Jakie są źródła finansowania małych i średnich przedsiębiorstw? 14 4. Jakie są sposoby wspierania rozwoju MŚP ze strony państwa? 15 Część ustrojowa 17 I. Zakładanie działalności 17 5. Jak założyć profil zaufany ePUAP? 17 6. Jak założyć podpis kwalifikowany? 18 7. Czym jest system S24 ? 19 8. Jak założyć spółkę z o.o. za pomocą systemu S24 ? 21 9. Czym jest działalność regulowana ? 23 II. Odpowiedzialność przedsiębiorcy jako kierownika jednostki 25 10. Jaka jest odpowiedzialność przedsiębiorcy w przypadku prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej? 25 11. Jaka jest odpowiedzialność przedsiębiorcy w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółek prawa handlowego ? 27 Podatki 30 A. Zobowiązania podatkowe 30 12. Co to są daniny publiczne? 30 13. Co to jest podatek? 30 14. Co to jest opłata? 32 15. Co to jest cło? 33 16. Co to są niepodatkowe należności budżetowe? 34 17. Jakie podatki obciążają przedsiębiorcę? 37 18. Co to jest zobowiązanie podatkowe? 38 19. Jak powstają zobowiązania podatkowe? 39 20. Jaka jest różnica między podatnikiem a płatnikiem lub inkasentem? 40 21. Na czym polega zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych? 41 22. Jakie są sposoby wygaśnięcia zobowiązań podatkowych? 42 23. W jakiej formie przedsiębiorca powinien regulować podatki? 42 24. Kto może podpisywać deklaracje podatkowe? 43 25. Kto i kiedy może skorygować złożoną deklarację podatkową? 44 26. Kto ponosi odpowiedzialność za zobowiązania i zaległości podatkowe? 44 B. Podatki dochodowe 45 I. Ogólne informacje 45 27. Co jest istotą podatku dochodowego? 45 28. Co jest zakresem podmiotowym podatku dochodowego? 46 29. Za jaki okres płaci przedsiębiorca podatki? 46 30. Jakie są podstawowe formy opodatkowania przedsiębiorcy jako osoby fizycznej? 48 31. Kto może skorzystać z podatku liniowego? 49 32. Kiedy przedsiębiorca może korzystać ze zryczałtowanego podatku dochodowego? 50 33. Kiedy przedsiębiorca nie może skorzystać z ryczałtu? 52 34. Jakie są stawki podatku ryczałtowego? 52 35. Dla kogo karta podatkowa? 54 36. Jakie podatki dochodowe płaci przedsiębiorca prowadzący działalność w formie osoby prawnej? 55 37. Jakie są stawki podatku dochodowego od osób prawnych? 56 38. Kiedy można zastosować stawkę uprzywilejowaną w podatku dochodowym od osób prawnych? 56 39. Co jest podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym? 58 40. Jak podatkowo przedsiębiorca może wykorzystać stratę? 58 41. Kiedy przedsiębiorca płaci podatek dochodowy a kiedy zaliczki na podatek dochodowy? 60 42. Kiedy przedsiębiorca może płacić zaliczkę miesięczną, a kiedy kwartalną? 60 43. W jakiej wysokości i kiedy przedsiębiorca wpłaca zaliczki na podatek dochodowy? 61 44. Kiedy przedsiębiorca ma prawo do płacenia tzw. zaliczki uproszczonej ? 62 45. Kiedy przedsiębiorca rozlicza się z podatku? 63 II. Przychody 64 46. Jaka jest ogólna definicja przychodu? 64 47. Czym jest przychód z działalności gospodarczej? 66 48. Jak dokumentować przychody z działalności gospodarczej? 68 49. Co powinna zawierać faktura? 71 50. Czy środki otrzymane za wykonywanie kontraktu menadżerskiego stanowią przychód z działalności gospodarczej? 72 III. Koszty uzyskania przychodów 73 51. Co to jest koszt uzyskania przychodów? 73 52. Związek kosztu z osiągniętym przychodem 74 53. Jak dokumentować koszty? 75 54. Jakie są przykładowe koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów? 75 IV. Danina solidarnościowa 78 55. Co to jest danina solidarnościowa? 78 56. W jakiej wysokości i kiedy trzeba wpłacić daninę solidarnościową? 78 V. Podatek od dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax) 79 57. Czym jest exit tax? 79 58. Jakie zdarzenia będą opodatkowane exit tax? 80 59. Co jest podstawą opodatkowania exit tax? 81 60. Jaka jest stawka i termin zapłaty exit tax? 81 C. Podatek od towarów i usług (VAT) 81 I. Dostawa towarów i świadczenie usług 81 61. Jakie zdarzenia gospodarcze stanowią odpłatną dostawę towarów? 81 62. Czy nieodpłatne przekazanie towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? 83 63. Jakie są przesłanki uprawniające do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania prezentów o małej wartości i próbek? 84 64. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy przy dostawie towarów? 85 65. Jakie czynności stanowią świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT? 87 66. Czy tzw. refakturowanie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? 89 67. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy przy świadczeniu usług? 90 II. Podstawa opodatkowania i stawki podatku 91 68. Co stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług? 91 69. Jakie elementy składają się na podstawę opodatkowania? 92 70. O jakie kwoty obniża się podstawę opodatkowania? 93 71. Ile wynoszą stawki podatku od towarów i usług? 94 72. Jakie są przesłanki zastosowania stawki 0% do eksportu towarów? 96 III. System zwolnień w podatku VAT 97 73. Jaka wartość sprzedaży uprawnia do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego, określonego w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku VAT? 97 74. Jakie zdarzenia i czynności nie są wliczane do limitu zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku VAT? 97 75. W jakich przypadkach brak jest możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego? 98 76. Czy istnieje możliwość rezygnacji ze zwolnienia z art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT? 99 77. Jakie czynności związane z dostawą nieruchomości korzystają ze zwolnień przedmiotowych zawartych w art. 43 ustawy o VAT? 100 78. Czy tzw. najem mieszkaniowy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT? 101 79. Jakie usługi o charakterze finansowe i ubezpieczeniowe podlegają zwolnieniom przedmiotowym z podatku VAT? 102 IV. Odliczenie podatku 104 80. Na czym polega mechanizm odliczenia podatku? 104 81. Czym jest podatek naliczony? 104 82. Jakich pojazdów dotyczy ograniczenie w odliczeniu podatku? 105 83. Od jakich wydatków związanych z pojazdami samochodowymi przysługuje prawo odliczenia 50% kwoty podatku naliczonego? 106 84. Jakie są zasady prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu? 107 85. Kiedy nie przysługuje prawo odliczenia podatku naliczonego? 108 86. Kiedy podatnik może odliczyć podatek? 110 87. Co w przypadku wykazania nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym? 111 V. Reverse charge 113 88. Na czym polega mechanizm odwrotnego obciążenia? 113 89. Jakie są przesłanki zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia? 113 VI. Dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT 117 90. Jaka jest istota i charakter dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług? 117 91. W jakich przypadkach organ podatkowy jest uprawniony od nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego albo kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe? 117 92. W jakich przypadkach nie znajdzie zastosowania sankcja przewidziana w art. 112b ust. 1? 118 93. W jakich przypadkach wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego wyniesie 20%? 119 94. Jakie są przesłanki zastosowania przez organy podatkowe kwalifikowanej stawki dodatkowego zobowiązania podatkowego? 119 VII. Rejestracja do VAT 120 95. Czy podmioty korzystające ze zwolnień mają obowiązek złożenia zgłoszenia rejestracyjnego? 120 96. W jakich przypadkach organ rejestracyjny może odmówić rejestracji do podatku? 121 97. Kiedy naczelnik urzędu skarbowego może wykreślić podatnika z rejestru? 122 98. Jakie czynności należy podjąć w związku z zaprzestaniem działalności? 123 D. Inne podatki i pozostałe zagadnienia 124 I. Podatek akcyzowy 124 99. Jakie są cechy podatku akcyzowego? 124 100. Kto jest podatnikiem akcyzy? 125 101. Jakie czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym? 129 102. Jak wygląda rejestracja do celów podatku akcyzowego? 134 103. Jakie są najważniejsze zwolnienia w podatku akcyzowym ? 136 II. Podatek od czynności cywilnoprawnych 139 104. Jakie czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i kto jest jego podatnikiem? 139 105. Jak ustala się podstawę opodatkowania w pcc i jakie są stawki podatku? 142 106. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w pcc? 143 107. Jakie czynności nie podlegają opodatkowaniu pcc lub są zwolnione od podatku? 144 III. Podatki lokalne 145 108. Jak opodatkowane są nieruchomości przedsiębiorcy? 145 109. Co podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości? 146 110. Kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości i jakie są jego obowiązki informacyjne? 147 111. Jakie są stawki podatku od nieruchomości i kto je ustala? 149 112. Jakie są zwolnienia od podatku od nieruchomości? 149 113. Co podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym? 150 114. Kto jest podatnikiem podatku rolnego? 151 115. Jakie są zwolnienia od podatku rolnego? 152 116. Jakie są zasady opodatkowania gruntów podatkiem leśnym? 153 117. Kto jest podatnikiem podatku od środków transportowych? 155 118. Jakie środki transportowe podlegają opodatkowaniu? 156 119. Jakie są stawki podatku i terminy płatności? 156 120. Jakie są zwolnienia od podatku od środków transportowych? 157 IV. Opłaty 158 121. Co to jest opłata skarbowa i jakie czynności jej podlegają? 158 122. Kto i kiedy wnosi opłatę skarbową? 160 123. Co to jest opłata targowa i jaki ma charakter? 161 124. Co to jest opłata reklamowa oraz kto i za co ją ponosi? 162 125. Co to jest opłata recyklingowa? 164 126. Jakie są opłaty za korzystanie ze środowiska i kto je ponosi? 164 127. Kto i na jakich zasadach ponosi opłaty z tytułu wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz poboru wód? 165 128. Co to jest opłata adiacencka? 167 129. Co podlega opłacie paliwowej i kto ją ponosi? 168 130. Kto i kiedy ponosi opłatę za usunięcie z drogi i parkowanie pojazdów 169 V. Interpretacje podatkowe i decyzje zabezpieczające 170 131. Czym jest interpretacja indywidualna prawa podatkowego? 170 132. Jak uzyskać interpretację indywidualną? 171 133. Opinia zabezpieczająca – istota, charakter, procedura uzyskania. 172 VI. Schematy podatkowe 173 134. Co to jest schemat podatkowy? 173 135. Co to jest kryterium głównej korzyści? 174 136. Jakie są cechy rozpoznawcze? 175 137. Kto jest zobowiązany do raportowania i kiedy powinien to zrobić? 176 138. Kim jest promotor? 176 139. Kim jest korzystający? 177 140. Kim jest wspomagający? 177 141. Jakie są sankcje za brak zaraportowania schematu podatkowego? 178 VII. Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania 178 142. Czym jest klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania? 178 143. W jaki sposób organy podatkowe mogą zastosować przepisy dotyczące klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania ? 180 144. Jak podatnik może zapobiec zastosowaniu przez szefa KAS przepisów w zakresie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania? 180 VIII. Odsetki i ulgi podatkowe oraz pomoc de minimis 181 145. Czym są odsetki i od czego są naliczane? 181 146. Jak obliczyć wartość odsetek od zaległości? 182 147. Kiedy można stosować obniżoną stawkę odsetek? 183 148. Kiedy należy stosować podwyższoną stawkę odsetek? 183 149. Na jakie ulgi może liczyć przedsiębiorca? 184 150. Kiedy ulga podatkowa może zostać udzielona? 185 151. Jakie warunki należy spełnić żeby ulga podatkowa mogła zostać udzielona? 185 152. Co to jest pomoc de minimis? 187 153. W jakiej formie może być udzielona pomoc de minimis? 188 154. Kto nie może korzystać z pomocy de minimis? 188 Prawo 190 I. Firma przedsiębiorcy 190 155. Co jest firma? 190 156. Jakie są zasady i ograniczenia w tworzeniu firmy? 190 157. Jak powinna wyglądać firma osoby fizycznej? 192 158. Jak powinna wyglądać firma osoby prawnej? 192 159. Jak powinna wyglądać firma spółki osobowej? 193 160. Jak powinna wyglądać firma spółki kapitałowej? 195 161. Czy istnieją jakieś inne obowiązkowe elementy firmy? 196 162. Czy firmę można zbyć? 196 163. Jak chronić firmę? 196 II. KRS/CEIDG 197 164. Czym jest Krajowy Rejestr Sądowy? 197 165. Jakie podmioty podlegają wpisowi do rejestru przedsiębiorców KRS? 199 166. Czym jest CEIDG? 200 167. Jak dokonać wpisu do CEIDG? 202 168. Jak dokonać wpisu do KRS? 204 169. Wpis deklaratoryjny czy konstytutywny? 205 III. Umowy w obrocie gospodarczym 206 170. W jaki sposób oznaczyć strony umowy? 206 171. W jaki sposób można zawrzeć umowę, by była wiążąca? 212 172. Czym różni się zadatek od zaliczki? 214 173. Czy można utajnić treść umowy? W jaki sposób chronić swoje tajemnice handlowe? 215 174. Jak zapobiec działalności konkurencyjnej współpracownika, pracownika, kontrahenta, podwykonawcy? 216 IV. Windykacja należności 217 175. W jaki sposób przedsiębiorcy mogą polepszyć swoją płynność finansową naruszoną poprzez zatory płatnicze? 217 176. Czym jest działalność gospodarcza oraz jaka jest pozycja przedsiębiorcy w systemie prawnym? 222 177. Jakie są podstawowe różnice w obrocie pomiędzy przedsiębiorcami, a obrocie pomiędzy przedsiębiorcami, a konsumentami? 223 178. Jakie są podstawowe prawa i obowiązki przedsiębiorców na ustawy prawo przedsiębiorców? 225 Księgowość i rachunkowość 228 I. Sprawozdanie finansowe 228 179. Jakie są obowiązki związane z zamknięciem roku obrotowego? 228 180. Jak określić rok obrotowy? 228 181. Czy rok obrotowy pokrywa się z rokiem podatkowym? 229 182. Jaki jest zakres prac oraz harmonogram związany z zamknięciem roku? 230 183. Jaką rolę pełni sprawozdanie finansowe? 230 184. Jakie są funkcje sprawozdania finansowego? 230 185. Jakie są cechy sprawozdania finansowego? 230 186. Jakie są elementy sprawozdania finansowego? 231 187. Kto jest odbiorcą i użytkownikiem sprawozdania finansowego? 233 188. Jakie są terminy związane ze sporządzeniem, zatwierdzeniem i złożeniem sprawozdania finansowego? 234 189. Jakie można stosować uproszczenia sporządzając sprawozdanie finansowe? 235 190. Jakie uproszczenia może stosować jednostka mikro? 236 191. Jaki uproszczenia może stosować jednostka mała? 236 II. Sprawozdanie z działalności 237 192. Czym charakteryzuje się sprawozdanie z działalności jednostki? 237 193. Które jednostki muszą sporządzać sprawozdanie z działalności? 238 194. Z jakich elementów powinno składać się sprawozdanie z działalności jednostki (przykładowa struktura)? 239 III. Składanie sprawozdań 241 195. Gdzie i w jakim terminie złożyć dokumenty finansowe? 241 196. W jakiej formie sporządzić sprawozdanie i kto musi je podpisać? 242 197. Jak zatwierdzić sprawozdanie finansowe? 242 198. Jak wygląda bezpłatna procedura umieszczenia dokumentów w Repozytorium Dokumentów Finansowych? 244 199. Jak jakiej formie załączyć dokumenty finansowe do zgłoszenia w systemie RDF? 246 200. Kto może złożyć dokumenty finansowe odpłatnie w ramach systemu S24 (w przypadku braku osoby fizycznej, której numer PESEL jest ujawniony w Rejestrze)? 246 201. Co w przypadku niezłożenia sprawozdania w terminie? 247 Finansowanie działalności 248 202. Dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej ze środków krajowych 248 203. Dotacje z Unii Europejskiej na rozpoczęcie działalności gospodarczej 251 Prawo pracy 254 I. Formy zatrudnienia 254 204. Jakie są różnice pomiędzy umową o pracę a zleceniem? 254 205. Minimalne wynagrodzenie 257 206. Ubezpieczenia społeczne 258 207. Zlecenie czy dzieło? 258 II. Zakład Ubezpieczeń Społecznych 259 208. Jakie zadania pełni ZUS i jak ukształtowano w polskim systemie prawnym kwestię ubezpieczeń społecznych? 259 209. Preferencyjny ZUS i ulga na start 261 210. Składka zdrowotna 262 211. Jak wygląda kontrola ZUSu? 262 Pozostałe zagadnienia/INNE 265 I. Znaki towarowe 265 212. Czym jest znak towarowy? 265 213. Jak zarejestrować znak towarowy w Polsce (ochrona na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej)? 265 214. Jak zarejestrować unijny znak towarowy? 268 215. Jak zarejestrować znak towarowy w ramach procedury międzynarodowej? 268 II. Ochrona konkurencji i konsumentów 270 216. Kim jest konsument? 270 217. Czym zajmuje się Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów? 271 218. Jakie kompetencje posiada rzecznik konsumenta? 272 219. Z czego powinien się składać regulamin sklepu internetowego? 272 III. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców 274 220. Kim jest Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców? 274 221. Jakie kompetencje posiada Rzecznik MŚP? 274 222. W jaki sposób zwrócić się o pomoc do Rzecznika MŚP? 276 IV. RODO 277 223. Czym są dane osobowe zwykłe i wrażliwe? 278 224. Kim jest Administrator Danych Osobowych, Podmiot przetwarzający, Odbiorca danych i Inspektor Danych Osobowych? 281 225. Co to jest przetwarzanie danych osobowych? 301 226. Jakich zasad musi przestrzegać Administrator danych osobowych aby przetwarzać dane osobowe zgodnie z RODO? 304 227. Na jakich podstawach można przetwarzać dane osobowe? 308 228. Jakie obowiązki obciążają Administratora na podstawie RODO? 311 229. Jakie uprawnienia przysługują osobom, których dane dotyczą? 314 Zawieszenie i likwidacja 319 I. Zawieszenie 319 230. Czym jest zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej? 319 231. Na jaki okres można zawiesić działalność gospodarczą? 320 232. Jakie mogą być źródła zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej? 321 233. Jakie warunki trzeba spełnić, żeby zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej? 321 234. Jak zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej będąc wspólnikiem spółki cywilnej? 322 235. Co powinien zawierać wniosek o wpis informacji o zawieszeniu oraz wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej? 322 236. Jakie kroki należy podjąć, by skutecznie zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej? 324 237. Jak podjąć zawieszoną działalność gospodarczą? 325 238. Jaki jest koszt złożenia wniosku o zawieszenie i o wznowienie wykonywania działalności gospodarczej? 325 239. Jakie są skutki niezłożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę? 326 240. Jak kształtuje się obowiązek ubezpieczeń społecznych w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej? 326 II. Likwidacja 327 241. Czym jest likwidacja i jakie podmioty podlegają likwidacji? 327 242. Jaki charakter prawny i ustrój wewnętrzny oraz zewnętrzny ma spółka w likwidacji? 329 243. Kto może być likwidatorem? 337 244. Czy można wszcząć likwidację spółki kapitałowej w organizacji? 338 245. Jak dokonać zgłoszenia otwarcia likwidacji? 338 246. Jak sporządzić bilans otwarcia likwidacji? 340 247. Co należy zrobić z tzw. nadwyżką polikwidacyjną w majątku? 343 248. Kiedy i jak zakończyć postępowanie likwidacyjne? 343 249. Jaką odpowiedzialność cywilnoprawną ponoszą likwidatorzy? 346 III. Rozwiązanie 348 250. Jakie są przyczyny rozwiązania spółek prawa handlowego? 348 IV. Transformacje podmiotowo-przedmiotowe spółek 359 251. Jakie podmioty mogą dokonać przekształcenia? 359 252. Jakie są ograniczenia przekształcenia? 360 253. Jakie są skutki prawne przekształcenia? 360 254. Jakie podmioty mogą się połączyć i jak? 361 255. Jakie są skutki prawne połączenia? 361 256. Jakie podmioty mogą się dzielić i na jakich zasadach? 362 257. Jakie są skutki prawne podziału? 362 V. Upadłość i restrukturyzacja 363 258. Upadłość czy restrukturyzacja? 363 259. Jakie postępowanie restrukturyzacyjne wybrać? 364 260. Jakie są konsekwencje niezłożenia wniosku o upadłość lub restrukturyzację w terminie? 365 261. Jaka jest rola i obowiązki nadzorcy sądowego lub zarządcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym? 368