Prawo podatkowe z kazusami i pytaniami

W książce w sposób przejrzysty przedstawiono złożone zagadnienia dotyczące prawa podatkowego:• od podstawowych pojęć, takich jak: podatek, źródła zobowiązań podatkowych, wykładnia i stosowanie prawa podatkowego;• do bardziej szczegółowych: zobowiązania podatkowe, kontrola podatkowa, poszczególne rodzaje podatków i opłaty samorządowe.W trzecim wydaniu uwzględniono zmiany zarówno w ogólnym, jak i szczegółowym prawie podatkowym. Dotyczą one m.in.:• odliczeń od dochodu,• stawek podatkowych w podatku dochodowym,• wysokości ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,• warunków niezbędnych do wspólnego opodatkowania małżonków,• ryczałtu od dochodów spółek,• innych procedur realizowanych przez Krajową Administrację Skarbową, w tym: kontroli wyrobów akcyzowych przeznaczonych na cele specjalne, nabycia sprawdzającego, oceny wykorzystania środków budżetowych i mienia państwowego przeznaczonych na cele specjalne, zakresu przedmiotowego audytu,• obowiązku podatkowego w przypadku importu wyrobów akcyzowych,• procedury zawieszenia poboru akcyzy,• składu podatkowego,• stawek i kwot wolnych w podatku dochodowym od spadków i darowizn.W podręczniku ponadto znajdują się materiały pomocnicze niezbędne do nauki przed kolokwium lub egzaminem:• kazusy, które Czytelnik może samodzielnie rozwiązać,• zestaw pytań kontrolnych pomocnych w utrwaleniu wiedzy,• spis polecanej literatury do pogłębionej analizy zagadnień.Przy każdym kazusie i pytaniu kontrolnym zamieszczono szkic odpowiedzi bądź wskazówki, w którym miejscu książki znajduje się materiał ułatwiający sformułowanie poprawnej odpowiedzi.Podręcznik jest pracą zbiorową pracowników i doktorantów Katedry Prawa Finansowego Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 13 Wstęp 17 Część I Zagadnienia wprowadzające Rozdział 1 Definicja podatku i prawa podatkowego 21 1.1. Określenie podatku w formie definicji 21 Istota podatku 21 Definicja legalna podatku 22 Definicja z art. 6 o.p. 22 1.2. Określenie konstrukcji prawnej podatku 25 1.3. Określenie prawa podatkowego 28 Pytania kontrolne 29 Rozdział 2 Źródła, wykładnia i stosowanie prawa podatkowego 30 2.1. Pojęcie i zakres źródeł prawa podatkowego 30 2.2. Konstytucja 31 2.3. Ustawy 34 2.4. Międzynarodowe prawo podatkowe 36 2.5. Unijne prawo podatkowe 38 2.6. Rozporządzenia 41 2.7. Akty prawa miejscowego 42 2.8. Istota wykładni prawa podatkowego 44 2.9. Rodzaje wykładni prawa podatkowego 46 2.10. Stosowanie prawa podatkowego 53 Pytania kontrolne 56 Kazusy 56 Odpowiedzi na pytania 57 Rozwiązania kazusów 60 Część II Ogólne prawo podatkowe Rozdział 3 Ogólne prawo podatkowe w systemie prawa podatkowego 65 3.1. Ogólne a szczegółowe prawo podatkowe 65 3.2. Elastyczność przepisów prawa podatkowego 67 3.3. Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania – pomiędzy elastycznością a definiowaniem 71 3.4. Stosunek prawny zobowiązania podatkowego 76 Pytania kontrolne 78 Odpowiedzi na pytania 78 Rozdział 4 Zobowiązanie podatkowe 79 4.1. Powstanie zobowiązań podatkowych 79 4.2. Odpowiedzialność podatnika, płatnika i inkasenta 80 4.2.1. Zagadnienia wstępne 80 4.2.2. Odpowiedzialność podatnika 82 4.2.3. Odpowiedzialność płatnika i inkasenta 84 4.3. Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych 85 4.3.1. Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 33–33c o.p. 86 4.3.2. Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 33d o.p. 89 4.3.3. Hipoteka przymusowa 91 4.3.4. Zastaw skarbowy 94 4.4. Terminy płatności podatku i zaległość podatkowa 97 4.5. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe 102 4.5.1. Wstęp 102 4.5.2. Przesłanki ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego 102 4.5.3. Ustalenie wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego 104 4.5.4. Wyłączenie stosowania dodatkowego zobowiązania podatkowego 106 4.5.5. Przedawnienie prawa do wydania decyzji podatkowej 106 4.6. Wygaśnięcie zobowiązań podatkowych 107 4.7. Nadpłata 118 4.7.1. Pojęcie nadpłaty podatku 118 4.7.2. Moment powstania nadpłaty 120 4.7.3. Stwierdzenie nadpłaty podatku 122 4.7.4. Zaliczenie i zwrot nadpłaty 124 4.7.5. Wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty podatku 126 4.8. Odpowiedzialność osób trzecich 127 4.8.1. Zasady odpowiedzialności 127 4.8.2. Zakres przedmiotowy odpowiedzialności 128 4.8.3. Kategorie podmiotów odpowiedzialnych jako osoby trzecie 129 4.9. Deklaracje, informacje podatkowe, informacje o schematach podatkowych i rachunki 139 Orzecznictwo i interpretacje 146 Pytania kontrolne 150 Kazusy 151 Odpowiedzi na pytania 155 Rozwiązania kazusów 156 Rozdział 5 Postępowanie podatkowe 160 5.1. Specyfika postępowania podatkowego 160 5.2. Przebieg postępowania podatkowego 163 5.2.1. Strona w postępowaniu podatkowym 163 5.2.2. Wszczęcie postępowania 166 5.2.3. Czynności podejmowane w toku postępowania 167 5.2.4. Dowody w postępowaniu podatkowym 169 5.2.5. Oszacowanie podstawy opodatkowania 174 5.2.6. Decyzja 175 5.2.7. Odwołanie i postępowanie odwoławcze 177 5.2.8. Tryby wzruszania decyzji ostatecznych 178 5.2.9. Postępowania szczególne, do których stosuje się przepisy działu IV Ordynacji podatkowej 179 5.3. Postępowanie podatkowe w przypadku unikania opodatkowania 188 5.4. Postępowanie podatkowe a czynności sprawdzające 191 Orzecznictwo 194 Pytania kontrolne 197 Kazusy 198 Odpowiedzi na pytania 199 Rozwiązania kazusów 202 Rozdział 6 Kontrola podatkowa i kontrola celno-skarbowa 203 6.1. Istota i zakres kontroli podatkowej 203 6.2. Przebieg kontroli podatkowej 205 6.3. Organy i jednostki organizacyjne Krajowej Administracji Skarbowej 211 6.4. Kontrola celno-skarbowa 216 6.5. Pozostałe procedury realizowane przez Krajową Administrację Skarbową 228 Pytania kontrolne 234 Kazus 235 Odpowiedzi na pytania 235 Rozwiązanie kazusu 240 Część III Szczegółowe prawo podatkowe Rozdział 7 Podatek dochodowy od osób fizycznych 245 7.1. Charakter prawny 245 7.2. Podmiot podatku 247 7.3. Podatek dochodowy od osób fizycznych jako podatek osobisty 248 7.4. Przedmiot podatku 249 7.4.1. Źródła przychodów 251 7.4.2. Przychód 253 7.4.3. Koszty uzyskania przychodów 255 7.5. Podstawa obliczenia podatku 259 7.6. Obliczanie podatku 264 7.7. Pobór podatku 265 7.8. Uproszczone formy opodatkowania 267 7.8.1. Istota i zakres uproszczonych form opodatkowania 267 7.8.2. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych 269 7.8.3. Karta podatkowa 277 7.8.4. Ryczałt od przychodów osób duchownych 281 Orzecznictwo 282 Pytania kontrolne 283 Kazusy 283 Odpowiedzi na pytania 285 Rozwiązania kazusów 286 Rozdział 8 Podatek dochodowy od osób prawnych 288 8.1. Charakter prawny 288 8.2. Podmiot podatku 289 8.3. Zwolnienia podmiotowe 292 8.4. Przedmiot opodatkowania 293 8.5. Podstawa opodatkowania 298 8.6. Stawki podatkowe 299 8.7. Pobór podatku 300 8.8. Ryczałt od dochodów spółek 302 Pytania kontrolne 305 Kazusy 305 Odpowiedzi na pytania 306 Rozwiązania kazusów 306 Rozdział 9 Podatek od towarów i usług 308 9.1. Charakter prawny 308 9.2. Podmiot 312 9.3. Przedmiot 315 9.3.1. Wyłączenia ustawowe 317 9.3.2. Dostawa towarów 318 9.3.3. Świadczenie usług 319 9.3.4. Eksport towarów 320 9.3.5. Import towarów 321 9.3.6. Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT) 321 9.3.7. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT) 322 9.3.8. Zwolnienia przedmiotowe 322 9.4. Podstawa opodatkowania 323 9.5. Powstanie obowiązku podatkowego 326 9.6. Obowiązki podatnika 328 9.6.1. Obowiązek rejestracji 328 9.6.2. Termin składania deklaracji 328 Orzecznictwo 336 Kazusy 337 Rozwiązania kazusów 337 Rozdział 10 Podatek akcyzowy 339 10.1. Charakter prawny 339 10.2. Regulacja krajowa i unijna 340 10.3. Konstrukcja normatywna 342 10.3.1. Podmiot podatku 342 10.3.2. Przedmiot opodatkowania 343 10.3.3. Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe 349 10.3.4. Obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe 350 10.3.5. Ulgi i zwolnienia podatkowe 359 10.3.6. Technika poboru 360 Orzecznictwo i interpretacje 361 Pytania kontrolne 365 Kazusy 365 Odpowiedzi na pytania 366 Rozwiązania kazusów 368 Rozdział 11 Podatek od gier 369 11.1. Charakter prawny 369 11.2. Konstrukcja normatywna 370 11.2.1. Podmiot podatku 370 11.2.2. Przedmiot opodatkowania 373 11.2.3. Podstawa opodatkowania i stawki podatku 374 11.2.4. Obowiązki podatników 375 11.2.5. Dopłaty 377 Orzecznictwo i interpretacje 378 Pytania kontrolne 378 Kazusy 378 Odpowiedzi na pytania 379 Rozwiązania kazusów 380 Rozdział 12 Pozostałe podatki państwowe 382 12.1. Podatek tonażowy 382 12.1.1. Charakter normatywny 382 12.1.2. Konstrukcja normatywna 382 12.1.2.1. Podmiot podatku 382 12.1.2.2. Przedmiot opodatkowania 384 12.1.3. Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe 384 12.1.4. Obowiązek i zobowiązanie podatkowe oraz ustalanie i pobór należności podatkowych 385 12.2. Podatek od wydobycia niektórych kopalin 387 12.3. Podatek od niektórych instytucji finansowych 390 Interpretacje 395 Pytania kontrolne 395 Kazusy 396 Odpowiedzi na pytania 397 Rozwiązania kazusów 400 Rozdział 13 Podatki i opłaty samorządowe 401 13.1. Podatek od nieruchomości 401 13.1.1. Podmiot 402 13.1.2. Przedmiot 404 13.1.3. Podstawa opodatkowania 405 13.1.4. Stawki podatku 407 13.1.5. Powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego 409 13.1.6. Czynności i dokumenty związane z podatkiem od nieruchomości 409 13.1.7. Terminy i sposoby płatności podatku od nieruchomości 410 13.1.8. Zwolnienia od podatku od nieruchomości 411 13.2. Podatek rolny i leśny 411 13.2.1. Podatek rolny 411 13.2.2. Podatek leśny 421 13.3. Podatek od środków transportowych 426 13.3.1. Konstrukcja normatywna 426 13.3.1.1. Zakres podmiotowy 426 13.3.1.2. Przedmiot opodatkowania 427 13.3.2. Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe 428 13.3.3. Obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe 429 13.3.4. Ulgi i zwolnienia podatkowe 432 13.4. Podatek od czynności cywilnoprawnych 433 13.4.1. Przedmiot opodatkowania 433 13.4.2. Podstawa opodatkowania 436 13.4.3. Stawka podatku 437 13.4.4. Obowiązek podatkowy 439 13.4.5. Zwolnienia 440 13.4.6. Zapłata, pobór i zwrot podatku 442 13.5. Podatek od spadków i darowizn 443 13.5.1. Uwagi ogólne 443 13.5.2. Konstrukcja podatku od spadków i darowizn 443 13.6. Opłaty samorządowe 453 13.6.1. Cechy opłat samorządowych 453 13.6.2. Opłata skarbowa 453 13.6.3. Opłata targowa 457 13.6.4. Opłata miejscowa i uzdrowiskowa 459 13.6.5. Opłata reklamowa 460 13.6.6. Opłata od posiadania psów 461 13.6.7. Opłata planistyczna 462 13.6.8. Opłata adiacencka 463 13.6.9. Opłaty związane z korzystaniem z dróg publicznych 464 13.6.10. Opłaty związane z normalnym korzystaniem z dróg 465 13.6.11. Opłaty za zajęcie pasa drogowego 465 13.6.12. Opłaty związane z korzystaniem ze środowiska naturalnego 466 13.6.13. Opłaty za gospodarcze wykorzystywanie środowiska naturalnego 466 13.6.14. Opłata za wycięcie drzew i krzewów 467 Orzecznictwo i interpretacje 468 Pytania kontrolne 471 Kazusy 472 Odpowiedzi na pytania 475 Rozwiązania kazusów 484 Autorzy 489