Ochrona danych osobowych. Ocena ryzyka i skutków. Metody i praktyczne przykłady

Książka omawia wszystkie aspekty oceny ryzyka ujętego w RODO, w tym fazę projektowania, ocenę skutków i przypadek incydentu bezpieczeństwa. W pierwszej części publikacji przedstawiono mechanizm oceny ryzyka i wątpliwości interpretacyjne, które się z nim łączą. Uwzględniono orzecznictwo oraz wytyczne wyrażone w stanowiskach organów nadzorczych (w tym polskiego organu). Kwestie sporne zostały omówione na przykładach przeprowadzonych analiz ryzyka (np. przez administratorów z sektora publicznego), a także wytycznych opublikowanych m.in. przez organy nadzorcze. W drugiej części książki za pomocą praktycznych przykładów przedstawiono różne sposoby oceny ryzyka. W każdym z nich autorzy prowadzą czytelnika krok po kroku przez cały proces analizy ryzyka, m.in. za pomocą list kontrolnych. Autorzy zadbali o to, aby ocena ryzyka mieściła się w kryteriach wynikających z RODO, a jednocześnie była rozliczalna, czyli na przykład, aby można było prześledzić i zrozumieć, dlaczego został zdefiniowany konkretny poziom ryzyka oraz z jakiego powodu przyjęto takie, a nie inne metody jego minimalizacji. Zamieszczone w publikacji kazusy dotyczą m.in.: • przechowywania dokumentacji medycznej, • rezerwacji wizyty lekarskiej za pomocą chatbota, • procesu rekrutacji, • pracy zdalnej.

Wykaz skrótów | str. 9 Część 1 Pojęcie ryzyka naruszenia praw lub wolności Rozdział 1. Wstęp – pojęcie ryzyka naruszenia praw lub wolności | str. 13 1. Przypadki oceny ryzyka w RODO – informacje ogólne | str. 13 Przepisy dotyczące oceny ryzyka | str. 13 A. Ogólny wymóg monitorowania ryzyka dla praw lub wolności (art. 24 ust. 1 RODO) | str. 14 B. Ocena ryzyka w fazie projektowania (art. 25 ust. 1 i 2 RODO) | str. 14 C. Ocena ryzyka pod kątem obowiązku prowadzenia rejestru czynności (art. 30 ust. 5 RODO) | str. 18 D. Ocena ryzyka w ramach oceny środków służących bezpieczeństwu (art. 32 ust. 1 RODO) | str. 18 E. Ocena ryzyka w ramach oceny incydentów bezpieczeństwa danych osobowych w kontekście obowiązku zgłaszania naruszenia ochrony danych osobowych organowi nadzorczemu (art. 33 ust. 1 RODO) | str. 22 F. Ocena ryzyka w ramach weryfikacji potrzeby zawiadamiania osoby, której dane są przetwarzane, w związku z incydentem bezpieczeństwa (art. 34 ust. 1 RODO) | str. 24 G. Ocena ryzyka w ramach oceny skutków dla ochrony danych osobowych (art. 35 ust. 1 RODO) | str. 27 H. Ocena ryzyka dokonywana w ramach uprzednich konsultacji (art. 36 RODO) | str. 30 I. Ocena ryzyka dokonywana w kontekście sposobu realizacji zadań IOD (art. 39 ust. 2 RODO) | str. 31 J. Ocena ryzyka w kontekście transferu danych poza EOG | str. 33 K. Obowiązek informacyjny dotyczący ryzyka w kontekście transferu danych poza EOG | str. 34 L. Problem oceny ryzyka dla praw lub wolności w kontekście zadań organu nadzorczego (art. 57 ust. 1 lit. b RODO) | str. 35 M. Ocena ryzyka a zadania EROD (art. 64 ust. 1 lit. a) | str. 36 Szczególne przypadki oceny ryzyka | str. 36 N. Ocena ryzyka w kontekście stosowania RODO | str. 36 O. Ocena procesora (podmiotu przetwarzającego) | str. 37 P. Przetwarzanie danych osobowych w celach wskazanych w treści art. 89 ust. 1 RODO | str. 38 Q. Uzasadniony interes | str. 39 R. Zmiana celu przetwarzania danych | str. 40 2. Ramy regulacyjne oceny ryzyka – wstępne wnioski | str. 41 3. Jak rozumieć samo ryzyko? | str. 45 4. Problem identyfikacji przyczyn (źródeł) ryzyka | str. 46 Przyczyny ryzyka potencjalnego | str. 46 Przyczyny ryzyka zaistniałego | str. 48 Przyczyny ryzyka brane pod uwagę przez inspektora ochrony danych | str. 48 5. Jak należy rozumieć prawa lub wolności osób, których dane dotyczą, w kontekście oceny ryzyka? | str. 49 6. Jaki jest cel i uzasadnienie wprowadzenia regulacji opartej na risk based approach? | str. 51 7. Czym jest ryzyko naruszenia praw lub wolności osób, których dane dotyczą? | str. 52 8. Wymogi i „metawymogi”  | str. 54 9. Czy naruszenie wymogu oceny ryzyka stanowi przetwarzanie niezgodne z prawem w rozumieniu RODO? | str. 56 10. Czy można uzyskać dostęp do dokumentacji oceny ryzyka w ramach dostępu do informacji publicznej? | str. 57 11. Elementy tła oceny ryzyka | str. 58 Ogólne (wspólne) elementy tła oceny ryzyka | str. 59 12. Co to jest systematyczny opis operacji przetwarzania danych osobowych? | str. 61 Rozdział 2. Źródło ryzyka naruszenia praw lub wolności | str. 66 1. Co może być źródłem ryzyka naruszenia praw lub wolności? | str. 66 2. Jak identyfikować zagrożenia? Jakie znaczenie ma zidentyfikowanie operacji na danych? | str. 67 3. Identyfikacja zagrożeń (źródeł ryzyka) metody | str. 68 4. Przykłady zagrożeń – identyfikacja w ramach naruszeń poszczególnych wymogów | str. 71 5. Przykłady zagrożeń – identyfikacja dla typowych procesów przetwarzania danych | str. 79 Rozdział 3. Szacowanie ryzyka naruszenia praw lub wolności | str. 82 1. Poziom ryzyka naruszenia praw lub wolności jako kombinacja dwóch elementów: prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia i wagi tego zagrożenia | str. 82 Źródło czy skutek? | str. 82 Waga źródła ryzyka czy jego negatywnych skutków? | str. 83 Jedno zagrożenie – wiele negatywnych skutków. Jaka ocenić parametr wagi ryzyka? | str. 84 Prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia czy wystąpienia jego skutków? | str. 85 Wiele zagrożeń – jedno ryzyko? | str. 86 Punkt odniesienia szacowania ryzyka. Proces? Operacja? Zagrożenie? | str. 89 2. Waga ryzyka naruszenia praw lub wolności | str. 89 3. Prawdopodobieństwo ryzyka | str. 90 Szacowanie prawdopodobieństwa ryzyka – różne podejścia | str. 90 Czynniki wystąpienia zagrożenia | str. 94 Czy można mówić o ryzyku, kiedy jego wystąpienie jest mało prawdopodobne? | str. 94 Ekspozycja ryzyka a wpływ na prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia | str. 95 4. Podejście zagregowane czy cząstkowe – przykłady z metodyk | str. 95 5. Poziom ryzyka naruszenia praw lub wolności | str. 98 6. Postępowanie z ryzykiem na określonym poziomie | str. 101 Obszar niepewności | str. 101 Możliwe podejścia | str. 102 Rozdział 4. Wdrożenie środków technicznych lub organizacyjnych (zabezpieczeń) | str. 104 1. Poziom ryzyka a wdrożenie środków jego redukcji | str. 104 2. Wątpliwości wynikające z RODO | str. 105 3. Adekwatna reakcja | str. 105 4. Stan wiedzy i koszt wdrożenia | str. 106 5. ENISA – przykład innego podejścia | str. 106 6. Uwzględnienie obecnych środków i planowanie nowych | str. 107 7. Środki systemowe i zasada privacy by design | str. 108 Rozdział 5. Ocena skutków i uprzednie konsultacje | str. 114 1. Ocena skutków dla ochrony danych i uprzednie konsultacje | str. 114 2. Kiedy ocena skutków może być wymagana? | str. 116 3. Wątpliwości | str. 117 4. Wdrożenie środków mitygujących ryzyko | str. 122 5. Ocena proporcjonalności i niezbędności | str. 124 6. Konsultacje IOD | str. 128 7. Kiedy należy się konsultować z organem nadzorczym? | str. 129 8. Ustawa o ochronie danych osobowych | str. 130 9. Realizacja obowiązku i działanie w interesie publicznym | str. 131 Rozdział 6. Omówienie wpływu wystąpienia zagrożenia na prawa lub wolności osób fizycznych na przykładzie naruszenia zasad ogólnych | str. 132 1. Jak zmienia się ryzyko w przypadku braku realizacji zasad ogólnych przetwarzania danych osobowych?  | str. 132 2. Które ryzyka w przypadku braku realizacji zasad przetwarzania danych osobowych z art. 5 RODO mogą wpływać bardziej na osoby fizyczne? | str. 144 Rozdział 7. Wykorzystanie norm ISO przy ocenie ryzyka i doborze środków  | str. 146 1. Możliwość wykorzystania norm ISO | str. 146 2. Zarządzanie ryzykiem i wdrożenie środków mitygujących ryzyko | str. 148 3. Bezpieczeństwo i prywatność | str. 149 4. Bezpieczeństwo i prywatność ISO a NIST | str. 150 Część 2 Praktyczne przykłady Praktyczny przykład nr 1. Świadczenie usług drogą elektroniczną, w tym zapłata danymi za usługę | str. 153 Praktyczny przykład nr 2. Chatbot | str. 180 Praktyczny przykład nr 3. System do zgłaszania wniosków | str. 196 Praktyczny przykład nr 4. Wizyty lekarskie | str. 202 Praktyczny przykład nr 5. Aplikacja mobilna | str. 208 Praktyczny przykład nr 6. Inteligentne zegarki | str. 215 Praktyczny przykład nr 7. Aplikacja do monitorowania aktywności | str. 221 Praktyczny przykład nr 8. System zarządzania wypożyczeniami samochodów | str. 231 Praktyczny przykład nr 9. Przechowywanie danych w systemach IT | str. 237 Praktyczny przykład nr 10. Dokumentacja medyczna | str. 260 Praktyczny przykład nr 11. Zarządzanie flotą | str. 280 Praktyczny przykład nr 12. Praca zdalna | str. 326 Praktyczny przykład nr 13. Rekrutacja | str. 346 Praktyczny przykład nr 14. Metoda analizy ryzyka DAPR – studium przypadku | str. 370 Bibliografia | str. 423 O autorach | str. 429