Prawo mediów

W publikacji szczegółowo zaprezentowano kwestie prawne dotyczące szeroko rozumianych mediów: prasy drukowanej, radia, telewizji oraz Internetu, odwołując się do regulacji krajowych i europejskich. Omówiono m.in.: zasadę wolności słowa; instytucję sprostowania prasowego; regulacje dotyczące funkcjonowania nadawców radiowych i telewizyjnych, w tym dostawców audiowizualnych usług medialnych na żądanie; reklamę w mediach; ochronę dóbr osobistych w działalności mediów; zagadnienia ochrony dzieci przed szkodliwymi dla nich treściami dostępnymi w mediach. Analizie zostały poddane także regulacje związane z zatrudnianiem dziennikarzy, procedura rejestracji dzienników i czasopism. Przedstawiono ponadto zasady budowy programu radiowego i telewizyjnego.

Wykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 15 Rozdział pierwszy Wolność słowa | str. 17 1.1. Uwagi wstępne | str. 17 1.2. Pojęcie wolności słowa | str. 18 1.3. Wolność słowa w ujęciu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka | str. 20 1.3.1. Wprowadzenie | str. 20 1.3.2. Zakres wolności słowa | str. 22 1.3.3. Swoboda wypowiedzi w debacie politycznej i w sprawach publicznie ważnych | str. 23 1.3.4. Swoboda wypowiedzi artystycznej | str. 28 1.3.5. Swoboda wypowiedzi komercyjnej | str. 29 1.3.6. Swoboda otrzymywania informacji | str. 29 1.3.7. Obowiązki i odpowiedzialność | str. 30 1.3.8. Ograniczenia swobody wypowiedzi | str. 30 1.3.8.1. Trójelementowy test zgodności | str. 30 1.3.8.2. Ochrona bezpieczeństwa państwa | str. 32 1.3.8.3. Ochrona moralności | str. 33 1.3.8.4. Ochrona dobrego imienia i praw osób trzecich | str. 34 1.3.8.5. Ochrona informacji poufnych | str. 37 1.3.8.6. Gwarancja powagi i bezstronności wymiaru sprawiedliwości | str. 37 1.3.8.7. Działalność nadawców radiowych, telewizyjnych lub przedsiębiorstw kinematograficznych | str. 38 1.4. Wolność słowa w ujęciu konstytucyjnym | str. 38 1.4.1. Wprowadzenie | str. 38 1.4.2. Wolność mediów w Konstytucji RP | str. 39 1.4.3. Gwarancje wolności słowa w Konstytucji RP | str. 40 1.4.3.1. Wprowadzenie | str. 40 1.4.3.2. Wolność słowa | str. 41 1.4.3.3. Zakaz cenzury prewencyjnej | str. 43 1.4.3.4. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji | str. 45 Rozdział drugi Prawo prasowe – wybrane zagadnienia | str. 48 2.1. Podstawowe pojęcia | str. 48 2.2. Prawa i obowiązki dziennikarzy | str. 51 2.3. Sprostowania prasowe | str. 72 2.4. Rejestracja dzienników i czasopism | str. 81 Rozdział trzeci Radiofonia i telewizja | str. 84 3.1. Uwagi wstępne | str. 84 3.2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji | str. 89 3.2.1. Wprowadzenie | str. 89 3.2.2. Zadania KRRiT | str. 89 3.2.3. Członkowie KRRiT | str. 93 3.2.4. Przewodniczący KRRiT | str. 96 3.3. Rada Mediów Narodowych | str. 99 3.4. Reżimy prawne świadczenia audiowizualnych usług medialnych | str. 101 3.4.1. Wprowadzenie | str. 101 3.4.2. Nadawcy publiczni | str. 101 3.4.3. Nadawcy niepubliczni | str. 108 3.4.4. Nadawcy społeczni | str. 114 3.4.5. Operatorzy sieci kablowych | str. 115 3.4.6. Programy telewizyjne rozpowszechniane wyłącznie w systemie teleinformatycznym | str. 117 3.4.7. Audiowizualne usługi medialne na żądanie | str. 118 3.5. Zasady budowy programów | str. 119 3.5.1. Wprowadzenie | str. 119 3.5.2. Samodzielność nadawcy | str. 119 3.5.3. Obowiązki informacyjne nadawcy | str. 121 3.5.4. Kwoty programowe | str. 121 3.5.5. Przekazy handlowe | str. 122 3.5.6. Treść audycji | str. 122 3.5.6.1. Wprowadzenie | str. 122 3.5.6.2. Zakaz propagowania niektórych postaw | str. 122 3.5.6.2.1. Uwagi ogólne | str. 122 3.5.6.2.2. Działania sprzeczne z prawem | str. 124 3.5.6.2.3. Działania sprzeczne z polską racją stanu | str. 124 3.5.6.2.4. Postawy i poglądy sprzeczne z moralnością | str. 125 3.5.6.2.5. Postawy i poglądy sprzeczne z dobrem społecznym | str. 126 3.5.6.2.6. Zakaz nawoływania do nienawiści i zakaz dyskryminacji | str. 126 3.5.6.2.7. Zachowania zagrażające zdrowiu | str. 127 3.5.6.2.8. Zachowania zagrażające bezpieczeństwu | str. 127 3.5.6.2.9. Zachowania zagrażające środowisku naturalnemu | str. 127 3.5.6.3. Poszanowanie przekonań religijnych odbiorców | str. 127 3.5.6.4. Ochrona małoletnich | str. 129 3.5.6.5. Poprawność języka | str. 130 3.5.7. Dostępność programów dla niepełnosprawnych | str. 130 3.5.8. Ważne wydarzenia | str. 130 Rozdział czwarty Postęp techniczny w mediach | str. 133 4.1. Uwagi wstępne | str. 133 4.2. Media w Internecie | str. 133 4.2.1. Pojęcie Internetu | str. 133 4.2.2. Internet jako środek przekazu | str. 134 4.2.3. E-prasa | str. 137 4.2.4. Radio i telewizja w Internecie | str. 138 4.3. Platformy cyfrowe | str. 140 4.4. Konwergencja mediów | str. 142 Rozdział piąty Reklama w mediach | str. 144 5.1. Pojęcie reklamy | str. 144 5.2. Reklama w Prawie prasowym | str. 146 5.2.1. Kryptoreklama | str. 148 5.2.2. Obowiązek umieszczania reklam i ogłoszeń | str. 151 5.3. Reklama w ustawie o radiofonii i telewizji | str. 155 5.3.1. Przekazy handlowe | str. 157 5.3.2. Reklama i telesprzedaż | str. 157 5.3.3. Sponsoring | str. 160 5.3.4. Lokowanie produktu | str. 163 5.3.5. Przepisy wspólne | str. 170 5.4. Reklama w Internecie | str. 174 5.4.1. Spam | str. 180 5.4.2. Reklama behawioralna | str. 183 5.4.3. Reklama kontekstowa | str. 187 5.4.4. Influencer marketing | str. 189 5.4.5. Przykłady reklam naruszających prawo | str. 194 5.4.5.1. Wyszukiwarki internetowe | str. 194 5.4.5.2. Domeny internetowe i metatagi | str. 194 5.4.5.3. Odpowiedzialność za ogłoszenia reklamowe w serwisie internetowym | str. 196 5.4.6. Blokowanie reklam w Internecie | str. 196 Rozdział szósty Ochrona dóbr osobistych w kontekście działalności mediów | str. 198 6.1. Uwagi wstępne | str. 198 6.2. Legitymacja czynna osoby fizycznej | str. 200 6.3. Legitymacja czynna osoby prawnej i innych podmiotów | str. 201 6.4. Legitymacja czynna w sprawach naruszania w mediach dobra osobistego w postaci tożsamości narodowej | str. 204 6.5. Cześć jako dobro osobiste | str. 206 6.5.1. Nieprawdziwe informacje, sugestie i nieuzasadnione oceny w mediach a naruszenie czci | str. 207 6.5.2. Debata publiczna | str. 212 6.5.3. Cytaty i przedruki a naruszenie czci | str. 213 6.5.4. Argumenty „ad Hitlerum” w mediach a odpowiedzialność za naruszenie czci | str. 215 6.6. Prywatność | str. 219 6.7. Kult pamięci osoby zmarłej i tożsamość narodowa jako dobra osobiste | str. 224 6.8. Wizerunek | str. 226 6.8.1. Pozowanie i opłata jako przesłanka zwalniająca z konieczności posiadania przez media odrębnej zgody osoby uwiecznionej na wizerunku | str. 227 6.8.2. Osoby powszechne znane i ich wizerunki w mediach | str. 229 6.8.3. Osoby stanowiące tło (element większej całości) i ich wizerunki w mediach | str. 232 Rozdział siódmy Ochrona małoletnich w kontekście działalności mediów | str. 236 7.1. Uwagi wstępne | str. 236 7.2. Treści szkodzące rozwojowi małoletnich | str. 237 7.3. Przemoc | str. 240 7.4. Pornografia | str. 244 7.5. Kwalifikowanie audycji jako szkodliwych | str. 245 7.6. Zabezpieczenia techniczne | str. 249 7.7. Niedozwolona treść reklamy | str. 251 7.8. Zagrożenia w cyberprzestrzeni | str. 254 7.8.1. Wprowadzenie | str. 254 7.8.2. Bezpieczeństwo osobiste | str. 255 7.8.3. Prywatność | str. 257 Rozdział ósmy Prawo własności intelektualnej w działalności mediów | str. 259 8.1. Uwagi wstępne | str. 259 8.2. Prawo autorskie | str. 260 8.2.1. Wprowadzenie | str. 260 8.2.2. Utwór | str. 260 8.2.3. Autorskie prawa osobiste | str. 264 8.2.4. Autorskie prawa majątkowe | str. 267 8.2.5. Dozwolony użytek w zakresie działalności mediów | str. 269 8.3. Ochrona tytułu prasowego i tytułu utworu | str. 272 8.4. Ochrona znaków towarowych i usługowych | str. 275 Rozdział dziewiąty Zatrudnienie w mediach | str. 278 9.1. Stosunek pracy dziennikarza | str. 278 9.2. Zatrudnienie dziennikarza na podstawie umów cywilnoprawnych | str. 285 9.3. Zatrudnienie dziennikarza a „samozatrudnienie” | str. 289 Rozdział dziesiąty Etyka dziennikarska | str. 292 10.1. Uwagi wstępne. Moralność, etyka i metaetyka | str. 292 10.2. Główne stanowiska etyczne – deontologia i konsekwencjalizm | str. 294 10.3. Etyka zawodowa | str. 297 10.4. Charakterystyka etyki dziennikarskiej | str. 298 10.5. Wzorzec osobowy i wartości w pracy dziennikarza | str. 301 10.6. Współczesne problemy etyki dziennikarskiej. Etyka sytuacyjna | str. 305 10.7. Przykładowe dylematy etyczne dziennikarstwa | str. 308 Rozdział jedenasty Odpowiedzialność karna | str. 315 11.1. Uwagi wstępne | str. 315 11.2. Odpowiedzialność karna w Prawie prasowym | str. 317 11.3. Odpowiedzialność karna w zakresie reklamy | str. 331 11.3.1. Odpowiedzialność karna w przypadku bezprawnej reklamy alkoholu | str. 333 11.3.2. Odpowiedzialność karna w przypadku bezprawnej reklamy produktów leczniczych | str. 335 11.3.3. Odpowiedzialność karna w przypadku bezprawnej reklamy gier hazardowych | str. 338 Bibliografia | str. 343