Status ustrojowy i procesowy komornika sądowego

Książka stanowi najobszerniejsze dostępne na rynku monograficzne opracowanie na temat statusu prawnego komornika sądowego, zarówno pod względem ustrojowym, jak i procesowym. Dla określenia pozycji prawnej komornika - zasadniczego organu egzekucyjnego - decydujące znaczenie mają specyficzne cechy jego podmiotowości, różnorodność i zakres przypisanych zadań oraz wyodrębnienie finansowe. Dokonywane w pracy rozważania dotyczą tworzenia się instytucji komornika i współczesnego jego statusu (w odniesieniu do organów egzekucyjnych w innych systemach prawnych), zakresu działań komornika w egzekucji, czynności odnoszących się do całości postępowania egzekucyjnego, jak również czynności w egzekucji świadczeń pieniężnych i niepieniężnych oraz w szczególnych rodzajach egzekucji. W monografii przytoczono w szerokim zakresie literaturę przedmiotu i orzecznictwo, zwłaszcza Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla szerokiego kręgu odbiorców, w szczególności praktyków prawa - komorników sądowych, asesorów komorniczych, aplikantów komorniczych, sędziów, adwokatów i radców prawnych, aplikantów (w każdym z tych zawodów prawniczych). Może być przydatna dla innych osób zainteresowanych problematyką egzekucji sądowej, pracowników naukowych i doktorantów, jak również stron postępowania egzekucyjnego (m.in. wierzyciela, dłużnika).

Wykaz skrótów | str. 15 Przedmowa | str. 23 Rozdział I Rys historyczny egzekucji i tworzenia się urzędu komornika sądowego | str. 31 1. Wprowadzenie | str. 31 2. Kształtowanie się instytucji komornika sądowego w prawie polskim | str. 36 2.1. Ujednolicenie regulacji prawnych dotyczących komornika w latach 1918-1939 | str. 36 2.2. Ustrój organizacyjnoprawny i zadania spełniane przez komornika w latach 1945-1964 | str. 45 2.3. Organizacja urzędu i funkcjonowanie komornika sądowego w latach 1965-1996 | str. 48 3. Zmiany w ustroju komornika od 1997 r. | str. 62 Rozdział II Status prawny komornika w prawie polskim | str. 86 1. Uwagi wprowadzające | str. 86 1.1 Organy uprawnione do prowadzenia egzekucji administracyjnej | str. 92 1.2. Zbieg egzekucji sądowej i egzekucji administracyjnej | str. 96 1.1.2. Wniosek administracyjnego organu egzekucyjnego lub wierzyciela o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku w postępowaniu sądowym | str. 100 1.2. Organy egzekucyjne w egzekucji sądowej | str. 100 1.2.1. Rozdzielenie funkcji między sąd i komornika | str. 104 1.2.2. Właściwość miejscowa komornika | str. 106 1.2.3. Właściwość delegacyjna w razie niemożności spełniania zadań przez komornika | str. 111 2. Dotychczasowe poglądy na temat statusu prawnego komornika | str. 114 3. Współczesny status prawny komornika | str. 128 3.1. Komornik jako szczególnego rodzaju funkcjonariusz publiczny | str. 128 3.1.1. Ochrona i odpowiedzialność karna komornika | str. 134 3.1.2. Zadania powierzone komornikowi | str. 137 3.1.3. Stosowanie przez komornika środków przymusu | str. 140 3.1.4. Publicznoprawny charakter działań komornika | str. 146 3.2. Formy i zakres nadzoru nad komornikiem | str. 148 3.2.1. Nadzór judykacyjny | str. 148 3.2.2. Nadzór pozajudykacyjny | str. 154 3.3. Działalność zawodowa komornika na własny rachunek | str. 159 3.3.1. Kancelaria komornicza | str. 162 3.3.2. Czas i miejsce czynności urzędowych dokonywanych przez komornika oraz na jego zlecenie | str. 164 3.4. Wyłączenie komornika | str. 166 3.5. Odpowiedzialność odszkodowawcza komornika | str. 167 3.6. Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnoprawnej komornika | str. 177 3.7. Obowiązek zachowania przez komornika w tajemnicy informacji o okolicznościach sprawy oraz innych prawnie chronionych | str. 178 3.8. Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu egzekucyjnym (prowadzonym przez komornika) | str. 182 3.9. Odpowiedzialność dyscyplinarna komornika | str. 182 4. Organy egzekucyjne w innych systemach prawnych (status prawny komornika) | str. 185 4.1. Uwagi ogólne | str. 185 4.2. System sądowego wykonywania tytułów egzekucyjnych | str. 186 4.2.1. Czechy | str. 186 4.2.2. Włochy | str. 189 4.2.3. Hiszpania | str. 192 4.3. System sądowo-komorniczego wykonywania tytułów egzekucyjnych | str. 193 4.3.1. Niemcy | str. 193 4.4. System komorniczego wykonywania tytułów egzekucyjnych | str. 195 4.4.1. Francja | str. 195 4.4.2. Belgia | str. 200 4.4.3. Holandia | str. 203 4.4.4. Luksemburg | str. 207 4.4.5. Węgry | str. 209 4.5. Rozwiązania w systemie organów egzekucyjnych przyjęte w państwach Europy Wschodniej (ustrój i zadania spełniane przez komornika) | str. 213 4.5.1. Rosja | str. 213 4.5.2. Estonia | str. 217 4.5.3. Ukraina | str. 221 Rozdział III Ogólne uwagi o działaniu komornika w egzekucji | str. 225 1. Pojęcie oraz struktura sądowego postępowania egzekucyjnego | str. 225 1.1. Egzekucja a postępowanie egzekucyjne | str. 225 1.2. Tytuł stanowiący podstawę do przeprowadzenia egzekucji | str. 238 2. Rodzaje czynności egzekucyjnych | str. 241 2.1. Cechy czynności komornika | str. 246 2.2. Czas i miejsce podejmowanych czynności | str. 249 2.3. Czynności egzekucyjne | str. 252 2.4. Czynności postępowania egzekucyjnego | str. 254 2.5. Czynności o charakterze pozaegzekucyjnym | str. 257 3. Zakres działania komornika w egzekucji | str. 257 3.1. Stadium początkowe właściwego postępowania egzekucyjnego | str. 258 3.1.1. Badanie istnienia roszczenia egzekucyjnego | str. 258 3.1.2. Sprawdzenie dopełnienia wymagań fiskalnych wniosku o wszczęcie egzekucji (opłata egzekucyjna) | str. 260 3.1.3. Ustalenia w zakresie przesłanek dopuszczalności egzekucji | str. 261 3.2. Stadium zasadnicze właściwego postępowania egzekucyjnego | str. 268 Rozdział IV Czynności komornika odnoszące się do całości postępowania egzekucyjnego | str. 278 1. Czynności związane ze wszczęciem egzekucji | str. 278 1.1. Badanie wniosku o wszczęcie egzekucji oraz żądania (zarządzenia, polecenia) wszczęcia egzekucji | str. 280 1.2. Badanie tytułu wykonawczego | str. 285 2. Dokumentacja czynności komornika | str. 290 2.1. Protokół | str. 290 2.2. Wysłuchanie | str. 293 2.3. Inne formy udokumentowania czynności | str. 294 3. Wstrzymanie się komornika z dokonaniem czynności oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego | str. 296 3.1. Wstrzymanie czynności | str. 296 3.2. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego | str. 301 4. Ukończenie postępowania egzekucyjnego | str. 313 Rozdział V Czynności komornika w egzekucji świadczeń pieniężnych | str. 329 1. Egzekucja z ruchomości | str. 329 1.1. Właściwość komornika | str. 330 1.2. Zajęcie ruchomości | str. 330 1.3. Sprzedaż ruchomości | str. 339 1.3.1. Nielicytacyjne zbycie | str. 340 1.3.2. Sprzedaż komisowa | str. 343 1.3.3. Sprzedaż przez licytację publiczną | str. 343 1.3.4. Zaspokojenie w drodze przejęcia ruchomości na własność | str. 348 1.3.5. Czynności komornika w przypadku, gdy rzecz nie została sprzedana lub przejęta na własność | str. 348 2. Egzekucja z wynagrodzenia za pracę | str. 349 2.1. Właściwość komornika | str. 351 2.2. Zajęcie wynagrodzenia za pracę | str. 351 2.3. Grzywna nakładana przez komornika na pracodawcę oraz dłużnika | str. 357 2.4. Odebranie dokumentów potwierdzających wierzytelność | str. 358 3. Egzekucja z rachunków bankowych | str. 359 3.1. Właściwość komornika | str. 361 3.2. Zajęcie i dalsze czynności egzekucyjne | str. 362 3.2.1. Rachunek zwykły | str. 362 3.2.2. Rachunki wspólne | str. 367 3.2.3. Rachunki o charakterze oszczędnościowym | str. 369 4. Egzekucja z innych wierzytelności | str. 373 4.1. Właściwość komornika | str. 374 4.2. Czynności związane z zajęciem wierzytelności | str. 374 4.2.1. Zajęcie wierzytelności zwykłej | str. 375 4.2.2. Zajęcie wierzytelności wymagalnej w powtarzających się odstępach czasu (sum płatnych periodycznie) | str. 376 4.2.3. Zajęcie wierzytelności obejmującej świadczenie ze zobowiązania przemiennego | str. 377 4.2.4. Zajęcie wierzytelności, której zabezpieczenie jest ujawnione przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru | str. 378 4.2.5. Zajęcie wierzytelności zabezpieczonych poręczeniem, zastawem lub zastawem rejestrowym | str. 380 4.2.6. Zajęcie wierzytelności związanych z posiadaniem dokumentu | str. 383 4.3. Skutki wywołane dokonanym zajęciem wierzytelności | str. 386 4.4. Ustanowienie kuratora lub zarządcy | str. 388 4.5. Sprzedaż zajętej wierzytelności (zasady jej przeprowadzenia przez komornika) | str. 388 4.6. Egzekucja z wierzytelności o wydanie rzeczy ruchomej i o wydanie nieruchomości | str. 392 4.6.1. Zajęcie wierzytelności, której przedmiotem świadczenia jest wydanie rzeczy ruchomej | str. 392 4.6.2. Zajęcie wierzytelności, której przedmiotem świadczenia jest wydanie nieruchomości | str. 393 5. Egzekucja z innych praw majątkowych | str. 395 5.1. Właściwość komornika | str. 395 5.2. Zajęcie praw majątkowych w ogólności | str. 396 5.2.1. Zajęcie praw majątkowych z dziedziny własności intelektualnej | str. 397 5.2.2. Zajęcie prawa majątkowego wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków | str. 398 5.2.3. Zajęcie praw przysługujących dłużnikowi na wypadek wystąpienia ze spółki cywilnej lub jej rozwiązania | str. 399 5.2.4. Zajęcie praw wspólnika związanych z udziałem w spółce handlowej | str. 400 5.2.5. Zajęcie papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu | str. 405 5.2.6. Zajęcie prawa, z mocy którego dłużnik może zażądać działu majątku | str. 410 5.3. Skutki zajęcia prawa majątkowego | str. 412 5.4. Opis i oszacowanie zajętego prawa | str. 413 5.5. Zaspokojenia wierzyciela w egzekucji z innych praw majątkowych | str. 414 6. Egzekucja z nieruchomości | str. 417 6.1. Właściwość komornika | str. 419 6.2. Wszczęcie egzekucji | str. 420 6.2.1. Zajęcie nieruchomości | str. 421 6.2.2. Ujawnienie dokonanego zajęcia | str. 423 6.2.3. Czasowy aspekt zajęcia | str. 426 6.2.4. Zakres przedmiotowy zajęcia | str. 426 6.2.5. Skutki zajęcia | str. 428 6.2.6. Zarząd nieruchomością po zajęciu | str. 429 6.3. Opis i oszacowanie nieruchomości | str. 431 6.4. Obwieszczenie o licytacji | str. 439 6.5. Sprzedaż licytacyjna | str. 444 6.5.1. Warunki licytacyjne związane z przystąpieniem do przetargu i nabyciem nieruchomości | str. 444 6.5.2. Licytacja | str. 448 6.6. Przybicie i przysądzenie własności | str. 454 6.7. Uproszczona egzekucja z nieruchomości | str. 456 6.7.1. Odrębne reguły w prowadzeniu egzekucji | str. 457 6.7.2. Sprzedaż z wolnej ręki | str. 459 6.7.3. Sprzedaż licytacyjna | str. 462 6.8. Inne sposoby prowadzenia egzekucji świadczeń pieniężnych, do których stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji z nieruchomości | str. 463 6.8.1. Egzekucja z ułamkowej części nieruchomości | str. 464 6.8.2. Egzekucja z użytkowania wieczystego | str. 465 6.8.3. Egzekucja ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, jak również do miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych i garaży wolno stojących (art. 172 i 1713 u.s.m.) | str. 467 6.8.4. Egzekucja z lokali stanowiących odrębne nieruchomości | str. 468 7. Egzekucja ze statku morskiego (wpisanego do rejestru okrętowego) | str. 470 7.1. Właściwość komornika | str. 471 7.2. Czynności związane ze wszczęciem egzekucji i dalsze podejmowane przez komornika w jej przeprowadzeniu | str. 472 8. Podział sumy uzyskanej z egzekucji (stadium końcowe zasadniczego postępowania egzekucyjnego) | str. 476 8.1. Obowiązek sporządzenia planu | str. 477 8.1.1. Prawna forma planu | str. 479 8.1.2. Treść planu podziału | str. 481 8.1.3. Zasady i kolejność zaspokojenia w planie podziału | str. 483 8.1.4. Zaspokojenie w ramach tej samej kategorii | str. 491 8.1.5. Zawiadomienie o sporządzeniu planu podziału i wykonanie planu | str. 493 8.2. Plan podziału sumy uzyskanej przez egzekucję z wynagrodzenia za pracę | str. 495 8.3. Plan podziału sumy uzyskanej przez egzekucję z ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych | str. 496 8.4. Plan podziału sumy uzyskanej przez egzekucję z nieruchomości | str. 498 Rozdział VI Czynności komornika w egzekucji świadczeń niepieniężnych | str. 501 1. Przedmiot i cel egzekucji oraz właściwość komornika | str. 501 2. Egzekucja świadczenia wydania rzeczy ruchomej | str. 502 2.1. Właściwość komornika | str. 503 2.2. Odebranie rzeczy dłużnikowi | str. 503 2.2.1. Zastosowanie w stosunku do dłużnika środków przymusu | str. 504 2.2.2. Złożenie rzeczy do depozytu sądowego | str. 506 2.3. Odebranie rzeczy znajdującej się we władaniu osoby trzeciej | str. 507 2.4. Odstąpienie od czynności | str. 508 2.5. Czynności komornika w razie nieodnalezienia rzeczy | str. 509 3. Egzekucja świadczenia wydania nieruchomości, statku albo opróżnienia mieszkania | str. 509 3.1. Właściwość komornika | str. 511 3.2. Czynności komornika w egzekwowaniu świadczenia dłużnika określonego w tytule wykonawczym | str. 512 3.2.1. Wezwanie dłużnika do dobrowolnego wykonania obowiązku w wyznaczonym terminie | str. 513 3.2.2. Wprowadzenie wierzyciela w posiadanie przedmiotu egzekucji | str. 514 3.3. Czynności komornika w razie nieokreślenia w tytule wykonawczym nakazującym opróżnienie lokalu służącemu zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych prawa dłużnika do lokalu socjalnego lub pomieszczenia zamiennego | str. 514 3.3.1. Czynności komornika, jeżeli dłużnikowi przysługuje prawo do lokalu socjalnego | str. 515 3.3.2. Czynności komornika, gdy dłużnik nie ma tytułu prawnego do lokalu socjalnego lub lokalu zamiennego | str. 517 3.4. Usunięcie ruchomości niebędących przedmiotem egzekucji | str. 521 4. Wykonanie przez komornika polecenia osadzenia dłużnika w areszcie w sprawach egzekucyjnych należących do sądu | str. 523 4.1. Właściwość komornika | str. 525 4.2. Wymagania związane z przystąpieniem przez komornika do realizowania nakazu sądu | str. 525 4.3. Czynności zmierzające do wykonania aresztu | str. 527 4.3.1. Usunięcie oporu dłużnika | str. 528 4.3.2. Wstrzymanie się przez komornika z wykonaniem aresztu | str. 528 4.4. Zwolnienie dłużnika z aresztu | str. 529 4.5. Wykonanie przez komornika postanowienia o osadzeniu upadłego w areszcie jako środka przymusu | str. 530 Rozdział VII Czynności komornika w szczególnych rodzajach egzekucji | str. 531 1. Egzekucja w celu zniesienia współwłasności nieruchomości w drodze sprzedaży publicznej | str. 531 1.1. Właściwość komornika | str. 533 1.2. Czynności podejmowane przez komornika przy wszczęciu egzekucji i w toku prowadzonego postępowania | str. 533 1.2.1. Ujawnienie wszczęcia egzekucji w księdze wieczystej | str. 534 1.2.2. Uwarunkowania w podejmowaniu czynności przez komornika związane z odrębnościami przewidzianymi dla tego sposobu egzekucji | str. 535 1.2.3. Dopuszczalność jednoczesnego prowadzenia egzekucji o zniesienie współwłasności nieruchomości i egzekucji z nieruchomości | str. 536 2. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych | str. 538 2.1. Właściwość komornika | str. 540 2.2. Zakres czynności komornika przy wszczęciu egzekucji | str. 542 2.3. Uwarunkowania w podejmowaniu czynności związane ze sposobem egzekucji | str. 545 2.4. Obowiązek przeprowadzenia dochodzenia przez komornika | str. 547 2.5. Złożenie przez komornika wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego o wpis dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych | str. 551 2.6. Uruchomienie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w razie niewypłacalności dłużnika | str. 552 2.7. Czynności komornika w przypadku zatrudnienia dłużnika u osoby bliskiej | str. 554 2.8. Odrębne zasady egzekwowania świadczeń alimentacyjnych przewidziane w innych unormowaniach | str. 555 3. Egzekucja grzywien, kar pieniężnych, opłat sądowych i kosztów postępowania | str. 556 3.1. Właściwość komornika i podstawa wszczęcia egzekucji należności Skarbu Państwa orzeczonych w postępowaniu cywilnym | str. 557 3.2. Obowiązek podejmowania przez komornika czynności z urzędu | str. 558 3.3. Zasady dotyczące zaspokojenia wierzyciela w egzekucji | str. 559 3.4. Egzekwowanie przez komornika grzywien i innych należności Skarbu Państwa orzeczonych w postępowaniu karnym | str. 560 Wnioski końcowe | str. 563 Bibliografia | str. 619 Wykaz orzeczeń oraz glosy | str. 645