Wolność pracy i władza

"...ukazanie się książki Profesora Arkadiusza Sobczyka stanowić będzie z pewnością wydarzenie w środowisku przedstawicieli nauki prawa pracy (i nie tylko), budzić spory i prowokować do polemik, rodzić pytania i wskazywać nowe wyzwania badawcze". Prof. dr hab. Zbigniew Góral "Krytyka dominującej w nauce prawa pracy koncepcji umowy o pracę i wolności pracy jest przeprowadzana z perspektywy nieliberalnej, w tym zwłaszcza komunitarystycznej. Porzucenie narracji liberalnej na rzecz narracji wspólnotowej prowadzi Autora do niezwykle interesujących i poddających się naukowej weryfi kacji tez i uogólnień. (...) Narracja komunitarystyczna służy jednak nie tyle krytyce podejścia liberalnego w prawie pracy (...), lecz jest postawą badawczą, która umożliwia wydobycie z materiału normatywnego całkowicie nowych treści i tendencji, niedostrzeganych lub pomijanych w dotychczasowych opracowaniach naukowych z zakresu prawa pracy. (...) Opublikowanie recenzowanej monografi i uważam nie tylko za uzasadnione, ale i konieczne". Prof. dr hab. Andrzej Wróbel "Pracę (...) Wolność pracy i władza uważam za bardzo wartościową. Oby było więcej tego typu opracowań. Wyróżnia się ona zdecydowanie na tle obecnych publikacji naukowych. Pokazuje samodzielność myślenia Autora, śmiałość formułowania tez, ale – co ważne - uargumentowanych, pokazujących myślenie Autora, jego wątpliwości, nieunikającego rewizji swoich poprzednio wyrażanych poglądów. Zawiera duży potencjał myśli, i zapewne przyczyni się do ożywienia dyskusji naukowej w prawie pracy, ale jak przypuszczam, nie tylko w nim. I o to właśnie chodzi w uprawianiu nauki prawa". Prof. dr hab. Mirosław Granat "Z pewnością ukazanie się recenzowanej monografii należeć będzie do wydarzeń o dużej randze dla środowiska nauki prawa pracy; niezbyt często zdarzają się przecież prace, w których dokonuje się tak zasadniczych przewartościowań fundamentów danej dziedziny (...). Spodziewać się należy dużego fermentu i zainicjowania głębokiej debaty na temat stanu prawa pracy, tym bardziej, że Autor nie unikał ani kontrowersyjnych tematów, ani odważnych tez". Dr hab. Jakub Stelina, prof. UG

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 15 Podziękowania | str. 19 CZĘŚĆ I. SPOŁECZNY USTRÓJ PRACY | str. 21 Rozdział 1 Teoria wolności pracy | str. 23 § 1. Uwagi wstępne | str. 23 § 2. Konstytucyjne i międzynarodowe regulacje z zakresu wolności pracy | str. 25 § 3. Wolność czy równość | str. 27 § 4. Wolność pracy w literaturze | str. 31 § 5. Wolność pracy jako kwintesencja aksjologii prawa pracy | str. 33 § 6. Wolność a bezpieczeństwo socjalne - między folwarkiem a społeczeństwem | str. 35 § 7. Czyja jest praca? | str. 42 § 8. Praca nie jest towarem | str. 50 § 9. Wolność a prawo | str. 56 § 10. Wolność w Konstytucji i wolność w ustawie | str. 62 § 11. Zezwolenie (deklaracja) do korzystania z wolności pracy | str. 64 11.1. Nawiązanie stosunku pracy jako relacja horyzontalna? | str. 65 11.2. Nawiązanie stosunku pracy jako relacja wertykalna | str. 68 § 12. Wolność pracy a model employment-at-will | str. 69 § 13. Roszczenie o zatrudnienie | str. 71 § 14. Dobro wspólne i współodpowiedzialność | str. 71 § 15. Uwagi końcowe | str. 76 Rozdział 2 Władza w relacjach zatrudnienia | str. 78 § 1. Uwagi wstępne | str. 78 § 2. Władza pracodawcy a zatrudnianie pracowników | str. 78 § 3. Wolność działalności gospodarczej a wolność pracy | str. 81 § 4. Umowa o pracę jako umowa administracyjna | str. 87 § 5. Uznanie administracyjne a decyzje pracodawcy | str. 99 § 6. Pracodawca jako organ administracji publicznej | str. 102 § 7. Uprawnienia administracyjnoprawne związków zawodowych a wolność pracy | str. 110 § 8. Kontrola sądowa i odpowiedzialność | str. 111 § 9. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego | str. 113 § 10. Uwagi końcowe | str. 115 Rozdział 3 Wspólnota zakładu pracy | str. 117 § 1. Uwagi wstępne | str. 117 § 2. Współzarządzanie zakładem pracy a jego "własność" | str. 119 § 3. Wspólnotowość wywodzona przez indukcję | str. 121 § 4. Istota wspólnotowości zakładu pracy i jej konsekwencje | str. 125 § 5. Zakładowe akty administracyjne | str. 129 § 6. Dialog społeczny jako udział w sprawowaniu władzy | str. 131 § 7. Czy w zakładach pracy działają związki zawodowe? | str. 133 § 8. Wspólnota a pracodawca kodeksowy | str. 141 § 9. Wspólnota zakładu pracy a komunitaryzm | str. 142 § 10. Uwagi końcowe | str. 145 CZĘŚĆ II. PRAWNE GWARANCJE WOLNOŚCI PRACY | str. 149 Rozdział 1 Postacie wolności pracy | str. 151 Rozdział 2 Wolność pracy a normatywne zezwolenie do korzystania z wolności | str. 153 § 1. Normy zezwalające | str. 153 § 2. Dyskryminacja jako ograniczenie wolności | str. 154 § 3. Dyskryminacja a niesprawiedliwe różnicowanie | str. 155 § 4. Wolność pracy jako dobro osobiste | str. 158 § 5. Skutki prawne naruszenia zezwalającej normy wolnościowej | str. 163 Rozdział 3 Zakazy naruszania wolności pracy | str. 165 § 1. Ochrona przed wypowiedzeniem jako ochrona wolności pracy | str. 165 § 2. Odpowiedzialność kontraktowa czy deliktowa | str. 167 § 3. Judykatura SN i TK a problem roszczeń uzupełniających | str. 170 § 4. Delikt wadliwego aktu władzy publicznej | str. 178 § 5. Wadliwe wypowiedzenie jako delikt naruszenia dobra osobistego | str. 180 § 6. Naruszenie wolności pracy a umowy terminowe | str. 181 § 7. Transfer pracowników a wolność pracy | str. 184 § 8. Szczególna ochrona stosunku pracy | str. 185 Rozdział 4 Nakazy zatrudnienia i obowiązek zaoferowania pracy jako prawo do pracy sensu stricto | str. 187 § 1. Wolność wyboru miejsca pracy oraz jego warunków | str. 187 § 2. Przywrócenie do pracy | str. 188 § 3. Roszczenie o zatrudnienie | str. 189 3.1. Regulacje ustawowe | str. 189 3.2. Kontraktowa koncepcja nakazu zatrudnienia | str. 190 3.3. Ustawowa koncepcja nakazu zatrudnienia | str. 193 § 4. Przymusowe zatrudnienie kobiety w ciąży | str. 195 § 5. Nakaz zapewnienia pracy w wymiarze wcześniej nieumówionym | str. 196 § 6. Nakaz zaoferowania pracy nieumówionej a powrót z urlopów rodzicielskich | str. 197 § 7. Nakaz zaoferowania pracy nieumówionej a redukcja zatrudnienia | str. 198 7.1. Perspektywa spójności aksjologicznej | str. 198 7.2. Obowiązek zaoferowania pracy i umożliwienia przekwalifikowania | str. 199 7.2.1. Dostęp do pracy innego rodzaju | str. 199 7.2.2. Zwolnienia indywidualne | str. 201 7.2.3. Test konieczności wypowiedzenia umowy | str. 201 7.2.4. Aktualne stanowisko judykatury | str. 203 7.2.5. Problem umów terminowych | str. 205 Rozdział 5 Nakazy przeciwdziałania zagrożeniom dla wolności pracy | str. 207 § 1. Wolność formalna czy wolność rzeczywista | str. 207 § 2. Przeciwdziałanie mobbingowi | str. 208 2.1. Przeciwdziałanie mobbingowi a wolność | str. 208 2.2. Mobbing a przeciwdziałanie mobbingowi | str. 208 2.3. Judykatura Sądu Najwyższego a zjawisko mobbingu | str. 210 2.4. Ustawowy nakaz przeciwdziałania jako obowiązek ochrony porządku w grupie społecznej | str. 212 § 3. Przeciwdziałanie dyskryminacji | str. 213 Rozdział 6 Nakaz ułatwienia wyborów dotyczących zatrudnienia poprzez informowanie | str. 216 § 1. Wolność wyboru a wiedza | str. 216 § 2. Przedmiot informowania a jego aksjologia | str. 217 § 3. Charakter prawny obowiązków informacyjnych | str. 218 § 4. Skutki niewykonania ustawowych obowiązków informacyjnych | str. 220 § 5. Problem obowiązku informowania na wniosek | str. 223 § 6. Zakładowe przepisy płacowe | str. 227 § 7. Obowiązek informowania jako akt dbałości o dobra osobiste | str. 231 Rozdział 7 Pierwszeństwo w dostępie do pracy i jego granice | str. 233 § 1. Argumenty dogmatyczne | str. 233 § 2. Uzasadnienie aksjologiczne | str. 234 § 3. Granice prawa do pierwszeństwa | str. 236 § 4. Problem spójności regulacji | str. 238 CZĘŚĆ III. PRAWO PRACY W SYSTEMIE PRAWA | str. 241 Rozdział 1 Aspekt przedmiotowy prawa pracy | str. 243 § 1. Ustawowe czy kontraktowe prawo pracy | str. 243 § 2. Stosunek pracy w kodeksie pracy | str. 245 § 3. Monistyczna koncepcja stosunku pracy | str. 249 § 4. Pluralistyczna (dualistyczna) koncepcja stosunku pracy | str. 252 § 5. Słabości koncepcji kontraktowych w kontekście regulacji karnych i art. 443 k.c. | str. 255 § 6. Administracyjnoprawny stosunek prawa pracy | str. 256 § 7. Przedmiot prawa pracy | str. 257 Rozdział 2 Aspekt podmiotowy prawa pracy | str. 259 § 1. Uwagi wstępne | str. 259 § 2. O dogmacie dominacji pracodawcy | str. 260 § 3. Kapitalista, czyli pracodawca konstytucyjny | str. 263 § 4. Rewolucja managerów, czyli pracodawca "rzeczywisty" | str. 266 § 5. Brygadzista i team leader, czyli syndrom kaprala | str. 269 § 6. Horyzontalne i inne zagrożenia dla wolności pracownika | str. 271 § 7. Relacje podmiotowe w prawie pracy | str. 271 § 8. Pracownik konstytucyjny | str. 272 Rozdział 3 Społeczne podmioty współzarządzające | str. 275 § 1. Kontraktowanie czy współzarządzanie | str. 275 § 2. Zgoda związków zawodowych na uchylenie szczególnej ochrony | str. 276 § 3. Zwolnienia od pracy i czynności doraźne | str. 291 § 4. Strajk | str. 293 § 5. Inne akty administracyjne przedstawicielstw pracowników | str. 296 Zakończenie | str. 297 Abstract | str. 303 Bibliografia | str. 305