Rozwój nowoczesnych technologii informacyjnych i ich zastosowanie w sferze prawa nie tylko zmieniają charakter usług prawniczych, lecz także stawiają nowe wyzwania prawnikom, którzy w przyszłości - bez dysponowania odpowiednią wiedzą o charakterze informatyczno-prawnym - nie będą mogli w sposób efektywny uprawiać swojego zawodu. Wykorzystanie technologii informacyjnych w zakresie omawianym w monografii Systemy wyszukiwania informacji prawnej wiąże się z tworzeniem olbrzymiej liczby nowych aplikacji. Książka odpowiada zatem m.in. na pytania: Czym są informacja prawna i informatyka prawnicza? Jak rozumieć pojęcie "język prawa"? Jakie są wady i zalety systemów bezpośredniego i pośredniego udostępniania informacji prawnych? Jakie są kierunki rozwoju nowych koncepcji wyszukiwania informacji prawnej? Publikacja przedstawia problematykę budowy komputerowych systemów wyszukiwania informacji prawnej, która w ramach informatyki prawniczej uznawana jest za podstawową. Prawnik nie może dziś pracować skutecznie bez posługiwania się tego typu systemami. Jest więc sprawą istotną, aby były one konstruowane w sposób zapewniający szybkie uzyskanie relewantnej informacji prawnej. Analiza stosowanych dla tego celu rozwiązań, w tym opartych na wykorzystaniu sztucznej inteligencji, stanowi główny przedmiot tej monografii.

Wprowadzenie | str. 13 Bibliografia | str. 18 Rozdział I Przedmiot i struktura informatyki prawniczej | str. 19 1. Powstanie informatyki prawniczej | str. 19 2. Metody formalne w badaniu prawa | str. 21 2.1. Metody matematyczne. Prawometria | str. 22 2.2. Metody cybernetyczne. Cybernetyka prawnicza | str. 25 2.3. Metody informatyczne. Informatyka prawnicza | str. 28 3. Koncepcje rozumienia informatyki prawniczej | str. 29 3.1. Struktura informatyki prawniczej | str. 35 4. Rozumienie informatyki prawniczej i jej aktualna struktura | str. 41 4.1. Perspektywy rozwoju informatyki prawniczej | str. 44 5. Miejsce problematyki systemów wyszukiwania informacji w informatyce prawniczej | str. 46 Bibliografia | str. 47 Rozdział II Informacja prawna | str. 50 1. Rozumienie pojęcia informacji | str. 50 1.1. Lingwistyczne, cybernetyczne, teoretyczno-informacyjne i informatyczne definicje informacji | str. 51 2. Informacja o prawie | str. 55 3. Informacja w prawie | str. 62 Bibliografia | str. 65 Rozdział III Języki prawa | str. 67 1. Rozumienie języka prawnego | str. 67 1.1. Koncepcje teoretyczno-prawne i logiczne | str. 68 1.2. Koncepcje lingwistyczne i socjolingwistyczne | str. 73 1.3. Klasyfikacja języków występujących na gruncie prawa | str. 80 1.4. Języki prawa w świetle analiz informatyczno-prawnych | str. 84 1.4.1. Język prawny a język powszechny | str. 86 2. Empiryczna analiza polskiego języka prawnego | str. 89 3. Nowoczesne metody analizy języka prawnego | str. 97 4. Języki baz informacji o prawie | str. 99 Bibliografia | str. 103 Rozdział IV Rola systemów informowania o prawie | str. 105 1. Systemy informowania o prawie | str. 105 1.1. Analiza problematyki udostępniania informacji o prawie obywatelom | str. 107 2. Kategorie informacji prawnej | str. 110 3. Modele informowania o prawie | str. 116 3.1. Modele systemów udostępniania informacji prawnej na zasadach niekomercyjnych | str. 125 4. Modele informowania o prawie w Polsce | str. 132 Bibliografia | str. 140 Rozdział V Typy systemów wyszukiwania informacji prawnej | str. 142 1. Systemy bezpośredniego i pośredniego udostępniania informacji prawnych | str. 142 1.1. Analiza możliwości stosowania na gruncie prawa systemów typu bezpośredniego | str. 143 2. Systemy pośredniego wyszukiwania informacji prawnej | str. 160 2.1. Typy systemów informacji pośredniej | str. 165 2.1.1. Tradycyjne systemy wyszukiwania informacji | str. 169 2.1.1.1. Ogólne zasady klasyfikacji hierarchicznej | str. 171 2.1.1.1.1. Klasyfikacja dziesiętna M. Deweya | str. 174 2.1.1.1.2. Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna | str. 175 2.1.1.1.3. Analiza przydatności stosowania klasyfikacji hierarchicznych w wyszukiwaniu informacji prawnej | str. 177 2.1.1.2. Systemy haseł przedmiotowych | str. 181 2.1.1.2.1. Analiza przydatności stosowania systemów haseł przedmiotowych w wyszukiwaniu informacji prawnej | str. 186 3. Podstawowe zasady działania i organizacji komputerowych systemów wyszukiwania informacji | str. 190 3.1. Wyszukiwanie informacji przy użyciu komputera | str. 191 3.2. Budowa komputera | str. 193 3.3. Zapisy komputerowe w systemach wyszukiwawczych | str. 195 4. Systemy indeksowe | str.. 197 4.1. Rodzaje systemów indeksowych | str. 199 4.2. Zapisy służące do przeszukania bazy danych | str. 207 4.2.1. Słownik główny | str. 208 4.2.2. Lista inwersyjna | str. 213 4.2.3. Lista prosta | str. 215 4.3. Formułowanie instrukcji wyszukiwawczych. Operatory boolowskie | str. 221 4.4. Zapisy archiwalne. Prezentacja wyniku wyszukania | str. 225 4.5. Wady i zalety systemów indeksowych | str. 227 5. Systemy pełnotekstowe | str. 229 5.1. Słowa nieużyteczne dla indeksowania | str. 231 5.2. Zapisy służące do przeszukania bazy danych | str. 233 5.2.1. Zbiór tekstowy | str. 233 5.2.2. Wykaz odwrócony | str. 234 5.2.3. Lista prosta | str. 235 5.2.4. Słownik główny | str. 236 5.2.5. Wykaz - reprodukcja | str. 237 5.3. Formułowanie instrukcji wyszukiwawczych. Operatory pozycyjne | str. 239 5.4. Problematyka form fleksyjnych w wyszukiwaniu | str. 242 5.5. Przebieg operacji wyszukiwania w systemach pełnotekstowych | str. 246 5.6. Wyszukiwanie ważone | str. 248 5.7. Zalety i wady systemów pełnotekstowych | str. 253 Bibliografia | str. 260 Rozdział VI Nieklasyczne koncepcje wyszukiwania informacji prawnej | str. 263 1. Wprowadzenie | str. 263 1.1. Kierunki rozwoju nowych koncepcji wyszukiwania informacji prawnej | str. 264 1.2. Systemy oparte o wykorzystanie języka naturalnego | str. 269 1.3. Podstawy teoretyczne nowych koncepcji proponowanych na gruncie wyszukiwania informacji prawnej | str. 287 1.3.1. Metody wyodrębniania podprzestrzeni w przestrzeni dokumentów | str. 294 1.3.1.1. Analiza wektorowa | str. 294 1.3.1.2. Analiza statystyczna podobieństwa tekstów | str. 298 1.3.2. Metody wyodrębniania podprzestrzeni w przestrzeni terminów | str. 307 1.3.2.1. Tezaurus statystyczny | str. 310 1.3.2.2. Mapy semantyczne | str. 319 1.4. Ocena zaprezentowanych koncepcji nieklasycznych | str. 322 2. Systemy konceptualne wyszukiwania informacji prawnej | str. 323 3. Nowe techniki wyszukiwawcze | str. 333 3.1. Sieci neuronowe | str. 334 3.2. Algorytmy genetyczne | str. 337 3.3. Latent Semantic Analysis | str. 337 3.4. Hipertekst | str. 339 4. Zastosowanie sztucznej inteligencji w systemach wyszukiwania informacji prawnej | str. 340 4.1. Ontologie prawnicze | str. 343 4.2. Ontologie leksykalne | str. 351 4.3. Wykorzystanie sieci neuronowych | str. 354 4.4. Case based reasoning | str. 356 4.5. Automatyczna analiza lingwistyczna (NLP) | str. 357 5. Systemy hybrydowe | str. 359 6. Perspektywy rozwoju zastosowania sztucznej inteligencji w prawie | str. 364 7. Ocena nowych koncepcji wyszukiwania informacji prawnej | str. 365 Bibliografia | str. 366 Rozdział VII Przegląd najważniejszych systemów wyszukiwania informacji prawnej na świecie | str. 371 1. Wprowadzenie | str. 371 2. Systemy wyszukiwania informacji prawnej na kontynencie północnoamerykańskim | str. 372 2.1. USA | str. 373 2.2. Kanada | str. 392 3. Europejskie systemy wyszukiwania informacji prawnej | str. 395 3.1. Belgia | str. 401 3.2. Francja | str. 404 3.3. Szwecja | str. 410 3.4. Włochy | str. 412 3.5. Niemcy | str. 417 3.6. Austria | str. 422 3.7. Norwegia | str. 424 3.8. Wielka Brytania | str. 426 3.9. Szwajcaria | str. 430 3.10. Dania | str. 431 3.11. Finlandia | str. 432 3.12. Holandia | str. 433 3.13. Pozostałe kraje europejskie | str. 434 3.14. Polska | str. 439 4. Europejskie bazy prawne wspólnot ponadnarodowych | str. 451 5. Podsumowanie | str. 466 Bibliografia | str. 467 Załącznik nr 1. Deklaracja Wolnego Dostępu do Prawa (Declaration on Free Access to Law) | str. 471 Załącznik nr 2. Lista członków FALM | str. 474 Załącznik nr 3. Deklaracja Haska | str. 482 Załącznik nr 4. Niekomercyjne bazy danych | str. 485 Załącznik nr 5. Struktura systemu POWER | str. 486 Załącznik nr 6. Wykaz linków do najważniejszych baz instytucji Unii Europejskiej | str. 487