Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz

Publikacja ta jest pierwszym komentarzem do ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami uwzględniającym zmiany wprowadzone nowelizacja z dnia 18 marca 2010 r. Szczegółowej analizie poddano w tej publikacji również regulacje okresu przejściowego (tj. m.in. unormowania stosowane do czasu sporządzenia nowych gminnych ewidencji zabytków). Niniejszy komentarz stanowi także swoiste podsumowanie doświadczeń jego autorów, zdobytych w toku długoletniej praktyki akademickiej i zawodowej (przede wszystkim podczas obsługi prawnej dużych projektów deweloperskich, realizowanych na obszarach zainteresowania konserwatorskiego). Podjęto w nim próbę stworzenia ram realizacji efektywnej polityki konserwatorskiej, zapewniającej optymalna ochronę narodowego dziedzictwa kulturowego z jednoczesnym poszanowaniem słusznych interesów indywidualnych. Stad komentowane przepisy osadzono w szerszym kontekście badan z zakresu nauki administracji, doktryny prawa i postępowania administracyjnego, zasad konstytucyjnych, polityki reglamentacyjnej państwa czy wreszcie - historii, archeologii i historii sztuki (podejście interdyscyplinarne). W publikacji ukazano propozycje rozwiązań szeregu problemów pojawiających się w związku ze stosowaniem przepisów ustawowych, z którymi to problemami borykają się obecnie zarówno dysponenci obiektów zabytkowych, jak i służby konserwatorskie, organy planistyczne czy organy administracji architektoniczno-budowlanej.

Wykaz skrótów str. 11 Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami str. 15 Rozdział 1. Przepisy ogólne str. 15 Art. 1. [Przedmiot regulacji] str. 15 Art. 2. [Zakres regulacji] str. 19 Art. 3. [Defi nicje legalne] str. 21 Art. 4. [Ochrona zabytków] str. 28 Art. 5. [Opieka nad zabytkami] str. 32 Art. 6. [Katalog zabytków] str. 34 Rozdział 2. Formy i sposób ochrony zabytków str. 40 Art. 7. [Prawne formy ochrony zabytków] str. 40 Art. 8. [Rejestr zabytków] str. 44 Art. 9. [Wpis do rejestru zabytku nieruchomego] str. 47 Art. 10. [Wpis do rejestru zabytku ruchomego] str. 73 Art. 11. [Wyłączenie] str. 79 Art. 12. [Znak informujący] str. 81 Art. 13. [Skreślenie z rejestru] str. 83 Art. 14. [Skutki skreślenia z rejestru] str. 87 Art. 15. [Pomnik historii] str. 88 Art. 16. [Park kulturowy] str. 96 Art. 17. [Park kulturowy - zakres ochrony] str. 102 Art. 18. [Ochrona zabytków w planowaniu przestrzennym] str. 105 Art. 19. [Ochrona zabytków w planowaniu przestrzennym - zakres] str. 111 Art. 20. [Ochrona zabytków w planowaniu przestrzennym - uzgodnienia] str. 116 Art. 21. [Ewidencja zabytków] str. 119 Art. 22. [Rodzaje ewidencji zabytków] str. 120 Art. 23. [Krajowy wykaz zabytków skradzionych] str. 130 Art. 24. [Delegacja ustawowa] str. 131 Rozdział 3. Zagospodarowanie zabytków, prowadzenie badań, prac i robót oraz podejmowanie innych działań przy zabytkach str. 133 Art. 25. [Zagospodarowanie zabytku na cele użytkowe] str. 133 Art. 26. [Zakres zobowiązań umownych] str. 135 Art. 27. [Zalecenia konserwatorskie] str. 138 Art. 28. [Obowiązki informacyjne] str. 141 Art. 29. [Udostępnienie zabytku ruchomego] str. 144 Art. 30. [Udostępnienie zabytku nieruchomego] str. 147 Art. 31. [Niezbędne badania archeologiczne] str. 149 Art. 32. [Odkrycie w trakcie robót] str. 153 Art. 33. [Przypadkowe znalezienie] str. 162 Art. 34. [Nagroda dla znalazcy] str. 166 Art. 35. [Własność zabytków archeologicznych] str. 168 Art. 36. [Pozwolenia konserwatorskie] str. 170 Art. 37. [Delegacja ustawowa] str. 187 Rozdział 4. Nadzór konserwatorski str. 190 Art. 38. [Kontrola] str. 190 Art. 39. [Protokół kontroli] str. 196 Art. 40. [Zalecenia pokontrolne] str. 200 Art. 41. [Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa] str. 204 Art. 42. [Kompetencje kontrolne Generalnego Konserwatora Zabytków] str. 206 Art. 43. [Wstrzymanie prac] str. 208 Art. 44. [Konsekwencje wstrzymania prac. Usunięcie naruszeń] str. 209 Art. 45. [Przywrócenie stanu zgodnego z prawem] str. 212 Art. 46. [Wstrzymanie prac przy zabytku niewpisanym do rejestru] str. 216 Art. 47. [Wznowienie postępowania] str. 220 Art. 48. [Kompetencje nadzorcze dyrektora urzędu morskiego] str. 222 Art. 49. [Nakaz przeprowadzenia prac lub robót] str. 224 Art. 50. [Czasowe zajęcie zabytku ruchomego] str. 228 Rozdział 5. Wywóz zabytków za granicę str. 233 Art. 51. [Pozwolenia na wywóz] str. 233 Art. 52. [Jednorazowe pozwolenie na wywóz stały] str. 236 Art. 53. [Jednorazowe pozwolenie na wywóz czasowy] str. 238 Art. 54. [Wielokrotne pozwolenie indywidualne na wywóz czasowy] str. 239 Art. 55. [Wielokrotne pozwolenie ogólne na wywóz czasowy] str. 240 Art. 56. [Cofnięcie pozwolenia] str. 240 Art. 57. [Skutki wykorzystania pozwolenia] str. 241 Art. 58. [Wywóz materiałów bibliotecznych] str. 242 Art. 59. [Wyłączenia] str. 243 Art. 60. [Opinie instytucji kultury] str. 246 Art. 61. [Delegacja ustawowa] str. 246 Rozdział 6. Restytucja zabytków wywiezionych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej str. 248 Art. 62. [Restytucja zabytków - definicja legalna] str. 248 Art. 63. [Niezgodny z prawem wywóz - definicja legalna] str. 250 Art. 64. [Zabytki podlegające restytucji] str. 251 Art. 65. [Organ uprawniony do prowadzenia postępowania] str. 255 Art. 66. [Przesłanki wszczęcia postępowania] str. 257 Art. 67. [Powództwo o zwrot zabytku] str. 259 Art. 68. [Odszkodowanie dla nabywcy w dobrej wierze] str. 260 Art. 69. [Odesłanie] str. 262 Art. 70. [Koszty postępowania. Własność zabytku zwróconego] str. 263 Rozdział 7. Zasady finansowania opieki nad zabytkami str. 265 Art. 71. [Podmiot zobowiązany] str. 265 Art. 72. [Odesłanie] str. 267 Art. 73. [Dotacja celowa - podmioty uprawnione] str. 269 Art. 74. [Podmioty udzielające dotacji] str. 271 Art. 75. [Forma udzielenia dotacji] str. 273 Art. 76. [Przesłanki udzielenia dotacji] str. 275 Art. 77. [Nakłady konieczne podlegające dofinansowaniu] str. 278 Art. 78. [Wysokość i zbieg dotacji] str. 279 Art. 79. [Odesłanie] str. 281 Art. 80. [Delegacja ustawowa] str. 283 Art. 81. [Dotacja ze środków samorządowych] str. 283 Art. 82. [Zbieg dotacji. Obowiązki informacyjne] str. 286 Art. 82a. [Dotacja na przeprowadzenie badań archeologicznych] str. 288 Art. 82b. [Delegacja ustawowa] str. 293 Art. 83. [Odesłanie] str. 294 Rozdział 8. Krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz ochrona zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych str. 297 Art. 84. [Cel regulacji ustawowej] str. 297 Art. 85. [Krajowy program ochrony zabytków - zawartość] str. 300 Art. 86. [Krajowy program ochrony zabytków - tryb uchwalania] str. 301 Art. 87. [Wojewódzkie, powiatowe i gminne programy opieki] str. 303 Art. 88. [Ochrona zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego] str. 306 Rozdział 9. Organizacja organów ochrony zabytków str. 315 Art. 89. [Organy ochrony zabytków] str. 315 Art. 90. [Generalny Konserwator Zabytków] str. 317 Art. 91. [Wojewódzki konserwator zabytków] str. 319 Art. 92. [Wojewódzki urząd ochrony zabytków] str. 320 Art. 93. [Podział kompetencji] str. 322 Art. 94. [Zawiadamianie przez obwieszczenie] str. 325 Art. 95. [Pozostałe kompetencje w sprawach ochrony zabytków] str. 327 Art. 96. [Powierzenie prowadzenia spraw] str. 331 Art. 97. [Rada Ochrony Zabytków] str. 335 Art. 98. [Główna Komisja Konserwatorska] str. 336 Art. 99. [Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków] str. 339 Art. 100. [Uprawnienia rzeczoznawcy] str. 340 Art. 101. [Delegacja ustawowa] str. 343 Rozdział 10. Społeczni opiekunowie zabytków str. 346 Art. 102. [Charakterystyka instytucji] str. 346 Art. 103. [Ustanowienie] str. 350 Art. 104. [Uprawnienia] str. 350 Art. 105. [Legitymacja] str. 351 Art. 106. [Odznaka "Za opiekę nad zabytkami"] str. 351 Art. 107. [Delegacja ustawowa] str. 352 Rozdział 11. Przepisy karne str. 354 Art. 108. [Niszczenie lub uszkadzanie zabytku] str. 354 Art. 109. [Wywóz zabytku bez pozwolenia] str. 356 Art. 109a. [Fałszerstwo zabytku] str. 357 Art. 109b. [Zbycie falsyfikatu] str. 357 Art. 110. [Niewypełnienie obowiązku nałożonego prawem] str. 358 Art. 111. [Poszukiwanie zabytków bez pozwolenia] str. 359 Art. 112. [Naruszenie integralności parku kulturowego] str. 360 Art. 113. [Niedopełnienie obowiązków informacyjnych] str. 361 Art. 113a. [Niepowiadomienie o przywiezieniu zabytku] str. 362 Art. 114. [Uniemożliwienie dostępu do zabytku] str. 362 Art. 115. [Niewypełnienie obowiązków związanych z odkryciem zabytku] str. 363 Art. 116. [Niewypełnienie obowiązków związanych z przypadkowym odkryciem] str. 364 Art. 117. [Prowadzenie prac bez pozwolenia] str. 365 Art. 118. [Umieszczanie urządzeń bez pozwolenia] str. 365 Art. 119. [Niewykonywanie zaleceń pokontrolnych] str. 365 Art. 120. [Odesłanie] str. 366 Rozdział 12. Zmiany w przepisach obowiązujących str. 367 Art. 121. [Zmiany w ustawie o cmentarzach] str. 367 Art. 122. [Zmiany w ustawie o podatku od spadków i darowizn] str. 367 Art. 123. [Zmiany w ustawie o fundacjach] str. 368 Art. 124. [Zmiany w ustawie o podatku rolnym] str. 368 Art. 125. [Zmiany w Prawie geodezyjnym i kartograficznym] str. 368 Art. 126. [Zmiany w ustawie o samorządzie gminnym] str. 369 Art. 127. [Zmiany w ustawie o lasach] str. 369 Art. 128. [Zmiany w ustawie o ochronie przyrody] str. 369 Art. 129. [Zmiany w ustawie o działalności kulturalnej] str. 370 Art. 130. [Zmiany w ustawie o autostradach płatnych] str. 371 Art. 131. [Zmiany w ustawie o ochronie gruntów rolnych] str. 372 Art. 132. [Zmiany w ustawie o muzeach] str. 372 Art. 133. [Zmiany w Prawie o ruchu drogowym] str. 374 Art. 134. [Zmiany w ustawie o gospodarce nieruchomościami] str. 374 Art. 135. [Zmiany w ustawie o działach administracji rządowej] str. 375 Art. 136. [Zmiany w ustawie o samorządzie województwa] str. 376 Art. 137. [Zmiany w ustawie o samorządzie powiatowym] str. 376 Art. 138. [Zmiany w Prawie ochrony środowiska] str. 376 Indeks rzeczowy str. 387