Opracowanie stanowi pogłębioną analizę problematyki zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa zdrowotnego poprzez omówienie szeregu zagrożeń zdrowotnych oraz skutecznych metod przeciwdziałania im. W książce przedstawiono zagadnienia dotyczące wpływu cywilizacji na zdrowie ludzi, środowiskowych uwarunkowań rozwoju chorób cywilizacyjnych, problemów starzejącego się społeczeństwa oraz edukacji i promocji zdrowia. Autorzy skupili się także na najważniejszych kwestiach demograficzno-społecznych, takich jak:
długość życia i umieralność Polaków,
chorobowość podlegająca hospitalizacji,
obciążenia nowotworami złośliwymi w Polsce,
zaburzenia psychiczne,
zachorowania na choroby zakaźne,
zagrożenia środowiskowe,
czynniki ryzyka związane ze stylem życia.
Adresaci
Publikacja skierowana jest do menedżerów oraz pracowników podmiotów leczniczych, szczególnie działów gospodarki kadrami, finansowych i księgowych. Powinna również zainteresować pracowników administracji samorządowej i rządowej szczebla centralnego, a także nauczycieli akademickich i studentów kierunków medycznych oraz humanistycznych.
Wykaz skrótów | str. 11
Przedmowa | str. 13
Rozdział I
Problemy zdrowia Polaków w trzecim tysiącleciu (Andrzej Denys) | str. 15
1. Dane ogólne | str. 15
2. Podeszły wiek | str. 16
3. Niepełnosprawność | str. 17
4. Styl życia | str. 18
5. Zagrożenia cywilizacyjne | str. 19
6. Uwarunkowania sytuacji zdrowotnej Polaków | str. 21
Piśmiennictwo | str. 22
Rozdział II
Zagrożenia dla zdrowia związane z rozwojem współczesnej cywilizacji (Andrzej Denys, Czesław Marmura) | str. 24
1. Uwagi wstępne | str. 24
2. Ekologia człowieka | str. 24
3. Zanieczyszczenia wody, powietrza, gleby | str. 26
4. Znaczenie tworzyw sztucznych | str. 27
5. Biomonitoring | str. 28
6. Katastrofy ekologiczne | str. 28
7. Zanieczyszczenia środowiska | str. 28
8. Edukacja ekologiczna | str. 29
9. Bezpieczeństwo zdrowotne | str. 30
Piśmiennictwo | str. 35
Rozdział III
Starość nie jest chorobą (Robert Błaszczak, Anna Cieślak-Skubel, Tomasz Kostka) | str. 37
Piśmiennictwo | str. 45
Rozdział IV
Odżywianie osób starszych (Małgorzata Pigłowska, Tomasz Kostka) | str. 47
1. Uwagi wstępne | str. 47
2. Ocena stanu odżywienia | str. 47
2.1. Metody antropometryczne | str. 48
2.2. Inne stosowane metody | str. 49
3. Otyłość | str. 50
4. Niedożywienie białkowo-energetyczne osób starszych | str. 54
5. Ogólne wskazówki dotyczące żywienia osób starszych | str. 60
Piśmiennictwo | str. 61
Rozdział V
Choroby zakaźne (Andrzej Szkaradkiewicz, Tomasz M. Karpiński) | str. 64
1. Choroby zakaźne - ich zwalczanie i profilaktyka | str. 64
2. Wykaz zakażeń i chorób zakaźnych wg ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi | str. 66
3. Wybrane choroby zakaźne wieku dziecięcego | str. 66
3.1. Odra | str. 67
3.2. Ospa wietrzna | str. 67
3.3. Różyczka | str. 68
3.4. Nagminne zapalenie przyusznic (świnka) | str. 68
3.5. Krztusiec | str. 69
4. Wybrane wirusowe zapalenia wątroby (Hepatitis) | str. 69
4.1. WZW B (HBV) | str. 69
4.2. WZW C (HCV) | str. 70
5. Wybrane choroby przenoszone drogą płciową | str. 70
5.1. Rzeżączka | str. 70
5.2. Kiła | str. 70
5.3. Chlamydioza | str. 71
5.4. Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) | str. 71
6. Gruźlica | str. 72
7. Nowe patogeny człowieka | str. 72
Piśmiennictwo | str. 74
Rozdział VI
HIV/AIDS (Andrzej Szkaradkiewicz, Tomasz M. Karpiński) | str. 79
1. Uwagi wstępne | str. 79
2. Epidemiologia | str. 79
3. Klasyfikacja filogenetyczna HIV | str. 81
4. Budowa wirusa HIV | str. 82
5. Patomechanizm zakażenia wirusem HIV | str. 84
6. Przebieg zakażenia HIV | str. 86
7. Profilaktyka | str. 88
8. Terapia | str. 89
Piśmiennictwo | str. 91
Rozdział VII
Środowiskowe uwarunkowania rozwoju chorób cywilizacyjnych | str. 96
1. Choroby układu krążenia (Dariusz Moczulski) | str. 96
1.1. Wstęp | str. 96
1.2. Palenie papierosów | str. 97
1.3. Nadmierne spożycie soli | str. 97
1.4. Dieta bogata w tłuszcze zwierzęce i substancje wysokokaloryczne | str. 98
1.5. Spożycie alkoholu | str. 98
1.6. Nadwaga i otyłość | str. 98
1.7. Aktywność fizyczna | str. 99
Piśmiennictwo | str. 99
2. Choroby nowotworowe (Marian Brocki) | str. 100
2.1. Uwagi wstępne | str. 100
2.2. Etapy rozwoju nowotworów złośliwych | str. 101
2.3. Epidemiologia nowotworów złośliwych w Polsce | str. 102
2.4. Klasyfikacja nowotworów złośliwych | str. 105
Piśmiennictwo | str. 106
3. Otyłość i cukrzyca (Dariusz Moczulski) | str. 106
3.1. Wstęp | str. 106
3.2. Wpływ nadwagi i otyłości na ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 | str. 107
3.3. Wpływ diety na masę ciała i ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 | str. 107
3.4. Wpływ aktywności fizycznej na masę ciała i ryzyko wystąpienia cukrzycy | str. 108
3.5. Badania interwencyjne | str. 108
Piśmiennictwo | str. 109
4. Wypadki, urazy, zatrucia (Marian Brocki) | str. 110
Piśmiennictwo | str. 118
5. Choroba zwyrodnieniowa stawów (Paweł Denys) | str. 118
5.1. Wiadomości ogólne | str. 118
5.2. Otyłość | str. 120
5.3. Starość | str. 120
5.4. Leczenie | str. 121
5.5. Fizjoterapia i rehabilitacja | str. 125
5.6. Opis modeli eksperymentalnych | str. 126
5.7. Podsumowanie | str. 128
Piśmiennictwo | str. 129
6. Zaburzenia psychiczne (Zbigniew Tokarski) | str. 133
6.1. Uwagi wstępne | str. 133
6.2. Krótka charakterystyka najczęściej występujących zaburzeń psychicznych | str. 136
6.3. Uzależnienie od alkoholu | str. 141
6.4. Uzależnienie od narkotyków | str. 143
6.5. Uzależnienie od leków | str. 144
6.6. Podział substancji psychoaktywnej pod względem działania na organizm | str. 145
6.7. Konsekwencje przyjmowania substancji psychoaktywnych | str. 146
Piśmiennictwo | str. 148
7. Wybrane czynniki ryzyka a styl życia (Zbigniew Tokarski) | str. 150
7.1. Uwagi wstępne | str. 150
7.2. Nadciśnienie tętnicze | str. 151
7.3. Otyłość i nadwaga | str. 157
7.4. Zaburzenia towarzyszące otyłości | str. 161
7.5. Cukrzyca | str. 166
Piśmiennictwo | str. 173
Rozdział VIII
Zakażenia w opiece zdrowotnej (Jacek Michalak) | str. 175
Piśmiennictwo | str. 181
Rozdział IX
Genetyka drobnoustrojów, znaczenie zmian dla zdrowia człowieka (Monika Łysakowska) | str. 183
1. Uwagi wstępne | str. 183
2. Budowa genomu bakteryjnego i jego zmienność | str. 185
3. Mechanizmy transferu genów u bakterii | str. 186
4. Modyfikacje genetyczne bakterii | str. 191
5. Wykorzystanie metod inżynierii genetycznej | str. 192
6. Podsumowanie | str. 200
Piśmiennictwo | str. 200
Rozdział X
Terroryzm - zagrożenia w Polsce (Andrzej Denys) | str. 207
Piśmiennictwo | str. 213
Rozdział XI
Bezpieczny dom (Monika Bigos) | str. 215
1. Uwagi wstępne | str. 215
2. Gronkowcowe zatrucia pokarmowe | str. 216
3. Zakażenia wywoływane przez pałeczki jelitowe | str. 217
4. Zakażenia wywołane przez Campylobacter sp. i Helicobacter sp. | str. 218
5. Zatrucia pokarmowe wywoływane przez Listeria sp. | str. 219
6. Zatrucia pokarmowe wywoływane przez bakterie sporujące | str. 219
7. Wirusy zakażające przewód pokarmowy | str. 221
8. Zatrucia mykotoksynami | str. 222
9. Regulacje prawne | str. 223
10. Zachowania i procesy krytyczne dla rozwoju enterogastritis w środowisku domowym | str. 224
11. Znaczenie higieny rąk | str. 227
12. Podsumowanie | str. 228
Piśmiennictwo | str. 229
Rozdział XII
Szczepienia ochronne, preparaty immunostymulujące (Monika Bigos) | str. 235
1. Uwagi wstępne | str. 235
2. Rozwój badań | str. 236
3. Rodzaje szczepionek | str. 237
4. Efektywność szczepień ochronnych, podstawy prawne | str. 238
5. Powikłania poszczepienne | str. 239
6. Bezpieczeństwo szczepień | str. 240
7. Problem krztuśca | str. 241
8. Grypa | str. 241
9. Gruźlica | str. 242
10. HIV | str. 242
11. HCV | str. 244
12. Lekooporne patogeny bakteryjne | str. 245
13. Gorączka krwotoczna | str. 246
14. Malaria | str. 246
15. Mycoses | str. 246
16. Choroba meningokokowa | str. 246
17. Szczepionki nieswoiste | str. 247
18. Podsumowanie | str. 248
Piśmiennictwo | str. 249
Rozdział XIII
Aktywność fizyczna a zdrowie człowieka (Jan Błaszczyk) | str. 256
1. Zdrowie człowieka | str. 256
2. Aktywność ruchowa | str. 260
3. Energetyka wysiłków fizycznych | str. 262
4. Wpływ wysiłku fizycznego na układ sercowo-naczyniowy | str. 267
5. Wpływ aktywności ruchowej na układ oddechowy | str. 270
6. Zmiany zachodzące w innych układach i narządach pod wpływem wysiłku fizycznego | str. 271
7. Zmiany w układzie endokrynnym podczas wysiłków fizycznych | str. 272
8. Korzyści dla organizmu człowieka wynikające z regularnej aktywności fizycznej | str. 273
Piśmiennictwo | str. 274
Rozdział XIV
Edukacja zdrowotna, terapia, promocja zdrowia i prewencja (Jacek Michalak) | str. 276
Piśmiennictwo | str. 288
Rozdział XV
Aktywność ludzi w podeszłym wieku (Czesław Marmura) | str. 290
1. Uwagi wstępne | str. 290
2. Refleksja o senioralnej polityce społecznej | str. 292
3. Zdrowie i aktywne starzenie się | str. 295
4. Aktywność fizyczna, intelektualna i społeczna w podeszłym wieku | str. 299
5. Podsumowanie | str. 303
Piśmiennictwo | str. 304
Rozdział XVI
Strategia, zagrożenia, organizacja, polityka (Jacek Michalak) | str. 306
Piśmiennictwo | str. 316
Autorzy | str. 319
