Mechanizm podzielonej płatności w Polsce

Publikacja stanowi praktyczny poradnik, w którym przedstawiono ogólny zarys split payment oraz sposób jego funkcjonowania, w tym zawarto odpowiedzi na najbardziej problematyczne pytania dotyczące zasad dokonywania płatności z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności VAT, np.: kiedy split payment jest obowiązkowy? czy podmioty mogą dobrowolnie zrezygnować z mechanizmu podzielonej płatności za obopólną zgodą? jakie są korzyści i wady korzystania ze split payment? jakie są konsekwencje pomijania tego mechanizmu przez podatników? jakie są sankcje za błędy i niekorzystanie ze split payment? czy możliwe są płatności zbiorcze w split payment? Już w momencie wejścia w życie mechanizm podzielonej płatności budził ogromne wątpliwości interpretacyjne. Obecnie obligatoryjne wprowadzenie jego stosowania powoduje chaos, a brak vacatio legis sprawił, że podmioty będące podatnikami podatku VAT nie tylko mają wiele pytań, lecz także często nie są w stanie przygotować się na takie rozliczenie. Split payment jest praktycznie nieznany w Europie i występuje w szczątkowej formie we Włoszech, Irlandii oraz na Węgrzech, stąd trudno jest bazować na doświadczeniu innych krajów. Ponadto mechanizm ten komplikuje rozliczenia transgraniczne. Autorka omawia mechanizm podzielonej płatności, opierając się m.in. na przykładach, wydanych dotychczas interpretacjach organów podatkowych, a także wyrokach sądów administracyjnych z tego zakresu. Adresaci:Książka przeznaczona jest dla doradców podatkowych, radców prawnych, ekonomistów i księgowych. Będzie również cennym źródłem wiedzy dla przedsiębiorców z branży budowlanej i elektronicznej, a także pracowników domów maklerskich oraz towarowych domów maklerskich.

Wykaz skrótów .................................................................................. 9 Wstęp ................................................................................................... 11 Rozdział I. Mechanizm podzielonej płatności – część teoretyczna ............. 15 1. Historia wprowadzenia mechanizmu podzielonej płatności .... 15 2. Mechanizm podzielonej płatności w krajach UE ................... 23 3. Podstawy prawne mechanizmu podzielonej płatności .......... 24 3.1. Unijne ............................................................................... 24 3.2. Krajowe ............................................................................. 27 4. Cel wprowadzenia mechanizmu podzielonej płatności na grunt prawa polskiego .................................. 29 5. Mechanizm podzielonej płatności – główne założenia i zasady działania .......................................... 33 6. Dwa rodzaje mechanizmu podzielonej płatności – fakultatywny i obowiązkowy .................................. 36 7. Likwidacja mechanizmu odwrotnego obciążenia ................... 40 8. Solidarna odpowiedzialność a mechanizm podzielonej płatności .................................................. 40 9. Stosowanie mechanizmu a prawo do odliczenia VAT ........... 42 10. Mechanizm podzielonej płatności – zakres podmiotowy ..... 43 10.1. Mechanizm fakultatywny ............................................... 43 10.2. Mechanizm obowiązkowy .............................................. 46 11. Mechanizm podzielonej płatności – zakres przedmiotowy ..... 47 11.1. Mechanizm fakultatywny ............................................... 47 11.2. Mechanizm obowiązkowy .............................................. 50 12. Aspekty formalno-prawne stosowania mechanizmu podzielonej płatności ........................................ 53 12.1. Powiązanie płatności w split payment z fakturą oraz przelewy zbiorcze ........................................ 53 12.2. Kompensaty ..................................................................... 57 12.3. Zaliczki ............................................................................. 58 12.4. Faktury korygujące .......................................................... 60 12.5. Płatności częściowe ......................................................... 60 13. Rachunek VAT ............................................................................. 63 13.1. Ogólna charakterystyka .................................................. 63 13.2. Uznanie rachunku VAT .................................................. 66 13.3. Obciążenie rachunku VAT ............................................. 67 13.4. Komunikat przelewu ....................................................... 70 13.5. Uwolnienie środków VAT .............................................. 71 14. Faktura MPP ................................................................................ 75 15. Sankcje .......................................................................................... 76 16. Zalety i korzyści stosowania mechanizmu podzielonej płatności .......................................... 80 16.1. Wyłączenie odpowiedzialności solidarnej i sankcji .... 81 16.2. Naliczanie odsetek ........................................................... 83 16.3. Obniżenie kwoty VAT ..................................................... 84 16.4. 25-dniowy termin zwrotu VAT ..................................... 86 16.5. Stosowanie mechanizmu ................................................ 88 17. Wady stosowania mechanizmu podzielonej płatności ........... 89 Rozdział II. Mechanizm podzielonej płatności – część praktyczna .............. 93 18. Zakres przedmiotowy ................................................................. 93 18.1. Obowiązkowy split payment .......................................... 93 18.2. Klasyfikacja towarów i usług dla potrzeb split payment ............................................. 94 18.3. Aparaty fotograficzne cyfrowe i kamery cyfrowe ........ 95 18.4. Branża elektroniczna ....................................................... 97 18.5. Oprogramowanie ............................................................ 98 18.6. Branża budowlana ........................................................... 99 18.7. Przepisy przejściowe w branży budowlanej ................. 101 18.8. Usługi kompleksowe w kontekście mechanizmu podzielonej płatności ................................ 102 18.9. 15 000 zł ............................................................................ 103 18.10. Kwota należności ogółem ............................................... 105 19. Zakres podmiotowy .................................................................... 106 19.1. Osoba fizyczna działająca jako jednoosobowy przedsiębiorca ..................................... 106 19.2. Wydatki prywatne podatnika VAT ............................... 109 19.3. Podmioty zagraniczne .................................................... 109 19.4. Konsumenci ..................................................................... 111 19.5. Umowne wyłączenie mechanizmu podzielonej płatności ......................................................... 111 20. Płatności z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności ......................................................... 114 20.1. Częściowe ......................................................................... 114 20.2. Zapłata za fakturę z obowiązkowym split payment ..... 117 20.3. Paczka przelewów ............................................................ 118 20.4. Zapłata za fakturę walutową .......................................... 120 20.5. Zapłata za fakturę zaliczkową ........................................ 122 20.6. Zapłata za fakturę z inną stawką aniżeli podstawowa .... 123 20.7. Zapłata za fakturę elektroniczną ................................... 124 20.8. „Samofakturowanie” ....................................................... 125 20.9. Zapłata za fakturę pro forma ......................................... 125 20.10. Korekta faktury ................................................................ 127 20.11. Potrącenie ......................................................................... 128 21. Błędna płatność ........................................................................... 131 21.1. Brak rachunku VAT ........................................................ 131 21.2. Nadpłacona faktura ......................................................... 132 21.3. Płatność na rzecz podmiotu niebędącego sprzedawcą/solidarna odpowiedzialność ..................... 132 21.4. Faktoring .......................................................................... 135 21.5. Ubezpieczyciel ................................................................. 139 21.6. Błędna płatność a koszt podatkowy .............................. 140 21.7. Błędna płatność a sankcje .............................................. 141 22. Ulga na złe długi .......................................................................... 142 23. Faktura .......................................................................................... 144 23.1. Faktura w split payment .................................................. 144 23.2. Błędna faktura w split payment ...................................... 145 24. Split payment a należyta staranność ......................................... 146 25. Rachunek VAT ............................................................................. 147 25.1. Otwarcie i numer rachunku VAT .................................. 147 25.2. Zamknięcie rachunku VAT ............................................ 148 25.3. Wyciąg z rachunku VAT ................................................. 150 25.4. Zasilanie rachunku VAT ................................................. 150 25.5. Dodatkowe instrumenty ................................................. 151 25.6. Zgłaszanie rachunków VAT/biała lista ......................... 151 25.7. Realizacja płatności z wykorzystaniem rachunku VAT ............................................. 152 25.8. Przelew do urzędu skarbowego/ZUS ............................ 154 25.9. Przelewy między rachunkami VAT ............................... 155 25.10. Przelewy testowe .............................................................. 157 25.11. Zajęcie i egzekucja ........................................................... 158 26. Przywileje podatkowe w praktyce ............................................. 158 26.1. Konsolidacja płatności w faktoringu a solidarna odpowiedzialność ..................................... 158 26.2. Obniżenie kwoty VAT ..................................................... 159 27. Przepisy przejściowe ................................................................... 161 Zakończenie ....................................................................................... 163 Bibliografia ......................................................................................... 165