Tarcza antykryzysowa. Szczególne rozwiązania w prawie podatkowym, rozliczeniach ZUS i wybranych aspektach prawa pracy związane z COVID-19

W związku z wprowadzeniem w Polsce stanu zagrożenia epidemiologicznego, następnie – stanu epidemii, gospodarka znalazła się w trudnym położeniu. Przedsiębiorcy zaczęli borykać się z wieloma problemami związanymi z faktycznym zatrzymaniem się wielu dziedzin życia gospodarczego. Konieczne stało się wprowadzenie rozwiązań prawnych, które mogą pomóc przedsiębiorcom przetrwać na rynku w tym niełatwym czasie. Jednym z takich elementów są szczególne regulacje podatkowe, czy też dotyczące składek ZUS. Te wyjątkowe przepisy – popularnie nazywane tarczą antykryzysową – zostały wprowadzane ustawą z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) oraz zmianami wynikającymi przede wszystkim z ustawy z 31.03.2020 r. (Dz.U. poz. 568) i ustawy z 9.04.2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (druk sejm. nr 330). Książka uwzględnia zmiany wprowadzone zarówno tzw. tarczą 1.0, jak i tarczą 2.0. Autor analizuje zmiany związane m.in. z: prawem podatkowym, składkami ZUS, dofinansowaniami do wynagrodzeń, świadczeniami postojowymi. W poradniku przedstawiono łącznie ponad 150 omówień różnych zagadnień, w tym odpowiedzi na pytania oraz zamieszczono wzory pism i wniosków dotyczących m.in.: wstecznego rozliczenia straty, odroczenia terminów płatności zaliczek od wynagrodzeń, zwolnień ze składek ZUS, dofinansowania do wynagrodzeń, świadczeń postojowych.

Wykaz skrótów .................................................................................. 13 Wstęp ................................................................................................... 15 Rozdział 1. Szczególne rozwiązania podatkowe związane z COVID-19 .... 17 1. Uwagi wstępne ............................................................................. 17 2. Zakres podmiotowy specustawy ............................................... 18 3. Odroczenie terminów na złożenie zeznań podatkowych i zapłatę podatku ........................... 18 4. Przedłużenie terminu na złożenie bilansu do właściwego organu ................................. 19 5. Przesunięcie terminu płatności podatku dochodowego od osób prawnych ................................. 20 6. Termin na złożenie zeznania PIT za 2019 r. ............................ 21 7. Złożenie zeznania PIT po 30.04.2020 r. a ulga 1% .................. 22 8. Termin na złożenie informacji ORD-U ................................... 23 9. Wsteczne rozliczenie straty ........................................................ 24 10. Rozliczenie straty na bieżąco – niemożliwe ............................. 25 11. Kryterium spadku przychodów ................................................ 26 12. Zaniechanie poboru podatku za 2019 r. ................................... 26 13. Ulga z tytułu darowizn ............................................................... 28 14. Ulga z tytułu darowizny – także dla podatników opodatkowanych liniowo .............................. 29 15. Ulga z tytułu darowizny – także dla podatników opodatkowanych ryczałtem ........................... 30 16. Darowizny pieniężne .................................................................. 30 17. Wykaz jednostek ochrony zdrowia – dla celów odliczenia darowizny .......................................... 31 18. Darowizna na rzecz podmiotu spoza wykazu ......................... 32 19. Udokumentowanie darowizny rzeczowej ................................ 33 20. Ulga na darowiznę – także u nieprzedsięborców .................... 33 21. Ulga na darowizny a PIT-38 ...................................................... 34 22. Wykaz podmiotów w związku z ulgą na darowizny ............... 35 23. Stawka 0% VAT na nieodpłatne przekazania towarów .......... 36 24. Stawka 0% VAT dla wyrobów medycznych ............................. 37 25. Stawka 0% VAT czy czynność niepodlegająca podatkowi ..... 39 26. Odroczenie PIT-4 ........................................................................ 40 27. Odroczenie płatności zaliczek na podatek od wynagrodzeń – pracownik zagraniczny ................................. 41 28. Negatywne konsekwencje ekonomiczne – udokumentowanie ...................................................................... 42 29. Zgłoszenie odroczenia płatności zaliczek ................................ 42 30. Odroczenie płatności zaliczki – bez wniosku płatnika .......... 43 31. Brak wypłaty wynagrodzenia – odroczenie terminu wpłaty zaliczki ................................................ 43 32. Zaliczki od innych przychodów z działalności wykonywanej osobiście .............................................. 44 33. Odroczenie ulgi na złe długi ...................................................... 45 34. Ograniczenie przepisów o uldze na złe długi – porównywanie przychodów ................................................... 46 35. Rozpoczęcie działalności w 2019 r. – średnie przychody ...... 47 36. Rozpoczęcie działalności w ostatnim kwartale 2019 r. i uzyskanie wówczas przychodów ............................................. 48 37. Ulga na złe długi w VAT – bez zmian ....................................... 49 38. Rezygnacja z zaliczek uproszczonych ....................................... 50 39. Inny niż mały podatnik – rezygnacja z zaliczek uproszczonych ............................................................................. 51 40. Inny niż mały podatnik – wniosek o ograniczenie poboru zaliczek .......................................................... 51 41. Podatnik PIT – rezygnacja z zaliczek uproszczonych w późniejszym terminie ............................................................. 52 42. Zgłoszenie odroczenia płatności zaliczek ................................ 53 43. Rezygnacja z zaliczek uproszczonych – bez wniosku płatnika ......................................................................................... 54 44. Zwolnienie z podatku świadczeń postojowych ....................... 54 45. Podniesienie limitu zwolnień podatkowych dla niektórych świadczeń o charakterze socjalnym .......................................... 55 46. Odroczenie minimalnego podatku dochodowego ................. 56 47. Jednorazowa amortyzacja .......................................................... 58 48. Wcześniejsze uwzględnienie ulgi B+R ..................................... 59 49. 5-procentowa stawka podatku w ramach IP-Box także przy zaliczkach ............................................................................ 59 50. Przesunięcie wejścia w życie nowej matrycy stawek VAT i nowego JPK_VAT oraz inne zmiany w VAT ......................... 60 51. Przesunięcie terminu JPK_VDEK – nie dla małych podatników .................................................................................. 61 52. Przesunięcie terminu wejścia w życie nowych stawek VAT ..... 62 53. Wejście w życie przepisów quick-fixes ...................................... 62 54. Przesunięcia w wejściu w życie nowych stawek VAT ............. 63 55. Paragony elektroniczne – tylko z kas on-line .......................... 64 56. Regulacje w zakresie procedur podatkowych .......................... 65 57. Złożenie zastrzeżeń do protokołu kontroli a stan epidemii ............. 66 58. Termin na zaznajomienie się z materiałami postępowania ............. 66 59. Przedłużony termin zakończenia postępowania a ogłoszenie stanu epidemii .................................................... 67 60. Termin na skargę do sądu administracyjnego „kończący się” w czasie trwania stanu epidemii .............................. 68 61. Termin na skargę kasacyjną „kończący się” w czasie trwania stanu epidemii ................................................ 69 62. Brak opłaty prolongacyjnej od ulg płatniczych ....................... 70 63. Brak opłaty prolongacyjnej bez odrębnego wniosku ............. 70 64. Nowe uprawnienia gmin w podatku od nieruchomości ....... 71 65. Ulgi płatnicze w podatku od nieruchomości .......................... 72 66. Zwolnienie z podatku od nieruchomości ................................ 73 67. Podstawa prawna dla rady gminy do podjęcia uchwały o zwolnieniu z podatku od nieruchomości ............................. 74 68. Przedłużenie terminu płatności rat podatku od nieruchomości ....................................................................... 75 69. Elektroniczny czynny żal ............................................................ 75 70. Umorzenie mikropożyczki a podatek dochodowy ................. 76 71. Zwolnienie ze składek ZUS za przedsiębiorców osób fizycznych – ewentualne skutki podatkowe ............................. 77 72. Zwolnienie ze składek ZUS za przedsiębiorców osób prawnych – ewentualne skutki podatkowe .............................. 78 73. Zwolnienie ze składek ZUS – skutki podatkowe .................... 79 74. Odroczenie składek ZUS – koszt uzyskania przychodów ..... 81 75. Brak zwolnienia z PCC dla umów pożyczek ........................... 82 76. Dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników – skutki w podatku dochodowym ........................................................... 83 Rozdział 2. Szczególne rozwiązania w zakresie ZUS związane z COVID-19 ....................................................................................... 86 1. Zwolnienie z zapłaty składek do ZUS ....................................... 86 2. Liczba pracowników czy liczba zgłoszonych do ubezpieczenia ......................................................................... 87 3. Nie decyduje status mikroprzedsiębiorcy, lecz liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia ................................................... 88 4. Wniosek o zwolnienie ze składek ZUS ..................................... 89 5. Wniosek elektroniczny o zwolnienie ze składek złożony przez pełnomocnika ................................................................... 90 6. Przedsiębiorca pracodawca przebywający na urlopie rodzicielskim ................................................................................ 91 7. Osoba pracująca i jednocześnie prowadząca działalność ...... 92 8. Przychód samozatrudnionego – netto czy brutto ................... 93 9. Zwolnienie ze składek – powołani w drodze uchwały członkowie zarządu ..................................................................... 94 10. Samozatrudnienie – czy konieczny jest spadek przychodów? ................................................................................ 95 11. Jednoosobowy przedsiębiorca korzystający z „ulgi na start” ............................................................................ 95 12. Jednoosobowy przedsiębiorca na ryczałcie ewidencjonowanym .................................................................... 96 13. Jednoosobowy przedsiębiorca – karta podatkowa ................. 98 14. Skorzystanie ze zwolnienia ze składek ZUS a prowadzenie działalności po okresie zwolnienia ........................................... 99 15. Zwolnienie ze składek u podmiotów zatrudniających – nie ma znaczenia wysokość przychodów ....................................... 99 16. Wspólnicy spółek osobowych bez pracowników – zwolnienie ze składek ZUS ........................................................ 100 17. Wspólnicy spółek osobowych z pracownikami – zwolnienie ze składek ZUS ............................................................................ 101 18. Spółka osobowa bez pracowników i jednoosobowa działalność bez pracowników .................................................... 102 19. Jednoosobowa spółka z o.o. z pracownikami .......................... 103 20. Jednoosobowa spółka z o.o. bez pracowników ....................... 104 21. Wniosek za okres krótszy niż 3 miesiące ................................. 105 22. Pracownicy i uczniowie w danym zakładzie pracy ................. 106 23. Przedsiębiorca na emeryturze ................................................... 107 24. Zwolnienie ze składek ZUS a dofinansowanie wynagrodzeń pracowników ........................................................... 108 25. Zaległości publicznoprawne przedsiębiorcy w grudniu 2019 r. .......................................................... 109 26. Pracownik na urlopie wychowawczym lub macierzyńskim ... 110 27. Przedsiębiorca w różnych spółkach osobowych z różnym stanem zatrudnienia ................................................. 111 28. Zwolnienie tylko dla składek nieopłaconych. Wyjątek dla składek za marzec ................................................................. 112 29. Jedyny pracownik zgłoszony na koniec lutego zwolniony z końcem marca ........................................................................... 113 30. Zwolnienie ze składek ZUS a brak negatywnych skutków epidemii u danego przedsiębiorcy ............................................ 114 Rozdział 3. Dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych .................... 116 1. Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników .................... 116 2. Dofinansowania dla zakładu pracy, który przejął pracowników ................................................................................ 117 3. Dopłaty do wynagrodzeń pracowników – tylko przy zmniejszeniu im wynagrodzenia ...................................... 118 4. Dopłaty do wynagrodzeń pracowników – zakres podmiotowy ................................................................................. 119 5. Dofinansowane dla pracodawcy zatrudniającego tylko na część etatu ............................................................................... 120 6. Dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika w okresie wypowiedzenia ............................................................................ 121 7. Utrzymanie stanu zatrudnienia ................................................. 122 8. Dofinansowanie dla wynagrodzeń z umów cywilnoprawnych ........................................................................ 123 9. Minimalna treść porozumienia ................................................. 124 10. Porozumienie dotyczące wymiaru czasu pracy ....................... 125 11. Porozumienie w kontekście dofinansowania wynagrodzeń ................................................................................ 126 12. Stan zatrudnienia po dofinansowaniu a wygasające umowy o pracę ............................................................ 127 13. Czas trwania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników ................................................................................ 127 14. Dofinansowanie wynagrodzeń, ale także składek na ubezpieczenie ......................................................................... 128 15. Przestój ekonomiczny bez obniżki wynagrodzenia ................ 129 16. Obniżenie wymiaru czasu pracy dla wybranych pracowników ................................................................................ 130 17. Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku ............................... 130 18. Dokumenty wymagane do złożenia wniosku o dofinansowanie ........................................................................ 131 19. Dofinansowanie dla pracodawcy – szkoły niepublicznej ...... 131 20. Dofinansowanie dla agencji pracy tymczasowej ..................... 133 21. Dofinansowanie dla pracodawcy -użytkownika ...................... 134 22. Dofinansowanie dla pracodawcy – oddziału przedsiębiorstwa zagranicznego ................................................ 134 23. Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników uczelni niepublicznej ................................................................................ 135 24. Zawarcie porozumienia z radą pracowników ......................... 136 Rozdział 4. Świadczenia postojowe .................................................................... 138 1. Świadczenie postojowe dla jednoosobowych przedsiębiorców oraz osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych ................ 138 2. Wniosek o świadczenie postojowe ............................................ 140 3. Świadczenie postojowe dla przedsiębiorcy czy dla samozatrudnionego ....................................................... 140 4. Świadczenie postojowe dla wspólnika spółki cywilnej .......... 141 5. Świadczenie postojowe dla wspólnika handlowej spółki osobowej ................................................................................ 142 6. Działalność zawieszona a świadczenie postojowe .................. 143 7. Świadczenie postojowe a zwolnienie z obowiązku płacenia składek ....................................................................... 143 8. Świadczenie postojowe a podatnik opodatkowany ryczałtem ...................................................................................... 144 9. Świadczenie postojowe a podatnik opodatkowany kartą podatkową ......................................................................... 145 Rozdział 5. Wzory dokumentów oraz pism ...................................................... 147 1. Porozumienie w sprawie obniżonego wymiaru czasu pracy .............................................................................................. 147 2. Porozumienie w sprawie warunków i trybu wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego .............................. 150 3. Wniosek o ograniczenie poboru zaliczek (podmiot niebędący małym podatnikiem) ............................................... 153 Rozdział 6. Zmiany i nowości wprowadzone tzw. Tarczą 2.0 ....................... 156 1. Uwagi wstępne ............................................................................. 156 2. Przekazanie 1% podatku dochodowego także z zeznań PIT złożonych w maju .............................................. 157 3. Szczególne rozwiązania dla podatkowych grup kapitałowych ................................................................................ 157 4. Zwolnienie z PCC dla sprzedaży walut wirtualnych ............................................ 158 5. Dofinansowanie wynagrodzeń z FGŚP także dla niektórych innych podmiotów niebędących przedsiębiorcami ................ 158 6. Zwolnienia z podatku od nieruchomości także dla innych podmiotów niż przedsiębiorcy .................................................. 159 7. Świadczenie postojowe – nie więcej niż trzykrotnie .............. 160 8. Ulgi w składkach ZUS – u podmiotów zgłaszających do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych .............. 161 9. Zwolnienie ze składek ZUS spółdzielni socjalnej ................... 162 10. Zwolnienia ze składek ZUS – bez uwzględniania „uczniów” (pracowników młodocianych) .................................................. 162 11. Dofinansowania do wynagrodzeń pracodawców niebędących przedsiębiorcami .................................................. 163