Stan prawny na 10.11.2007 r. Dział spadku należy do tych instytucji z zakresu prawa spadkowego, które odgrywają szczególnie istotną rolę w praktyce, tak z perspektywy ochrony interesów spadkobierców, jak i innych osób. Przez dział spadku realizują się bowiem podstawowe cele prawa spadkowego w razie, gdy do dziedziczenia powołany jest więcej niż jeden podmiot. Unormowanie umowy o dział spadku w polskim prawie cywilnym trudno uznać za charakteryzujące się przejrzystością i precyzją. Przeciwnie - budzi ono poważne wątpliwości, również w odniesieniu do kwestii o fundamentalnym znaczeniu. Niniejsza publikacja jest pierwszym w literaturze polskiej opracowaniem monograficznym poświęconym omówieniu i ocenie regulacji dotyczącej umowy o dział spadku na gruncie obowiązującego materialnego prawa cywilnego. Recenzje: "[... ]Recenzowana praca składa się z wprowadzenia, w którym Autor przedstawia swoje podstawowe założenia, ośmiu rozdziałów oraz zakończenia, pozwalającego na podsumowanie wyników przeprowadzonych badań. [...]" więcej w zakładce Recenzje

Wykaz skrótów str. 11 Wprowadzenie str. 15 Rozdział I Zagadnienia ogólne str. 19 § 1. Uwagi wstępne str. 19 1. Charakter prawny współuprawnienia spadkobierców str. 20 2. Ustanie współuprawnienia spadkobierców str. 21 3. Pojęcie i natura prawna działu spadku str. 21 4. Tryby działu spadku str. 23 5. Znaczenie działu spadku str. 25 § 2. Ogólna charakterystyka instytucji działu spadku w prawie polskim str. 26 1. Źródła prawa str. 26 2. Charakter prawny wspólności majątku spadkowego str. 26 3. Sposoby powstania wspólności majątku spadkowego str. 30 4. Sposoby ustania wspólności majątku spadkowego str. 34 5. Pojęcie i natura prawna działu spadku str. 36 6. Tryby działu spadku str. 38 6.1. Sądowy dział spadku str. 39 6.2. Umowny dział spadku str. 43 § 3. Kolejność zawierania umów o dział spadku po kilku spadkodawcach str. 45 § 4. Umowa o dział spadku a umowa o zniesienie współwłasności i umowa o podział majątku wspólnego małżonków str. 49 1. Zagadnienia ogólne str. 49 2. Umowa o dział spadku a umowa o zniesienie współwłasności str. 50 3. Umowa o dział spadku a umowa o podział majątku wspólnego małżonków str. 51 Rozdział II Ogólna charakterystyka umowy str. 55 § 1. Kwalifikacja czynności prawnej jako umowy o dział spadku str. 55 1. Zagadnienia ogólne str. 55 2. Odgraniczenie umowy o dział spadku od innych czynności prawnych dotyczących majątku spadkowego str. 56 3. Wartość korzyści uzyskiwanych w wyniku zawarcia umowy a wartość udziału w majątku spadkowym str. 57 § 2. Umowa o dział spadku jako czynność rozporządzająca str. 62 1. Zagadnienia ogólne str. 62 2. Kwalifikacja umowy o dział spadku jako określonego rodzaju czynności rozporządzającej str. 64 3. Umowa o dział spadku jako czynność rozporządzająca a zobowiązanie do jej dokonania str. 73 3.1. Problematyka wymogu istnienia zobowiązania do zawarcia umowy str. 73 3.2. Problematyka możliwości istnienia zobowiązania do zawarcia umowy str. 77 § 3. Problematyka odpłatności (nieodpłatności) umowy str. 81 Rozdział III Przedmiot umowy str. 83 § 1. Uwagi wstępne str. 83 § 2. Ogólne określenie przedmiotu umowy str. 84 § 3. Umowa o "pełny" dział spadku a umowa o częściowy dział spadku str. 87 § 4. Przypadki szczególnego określenia przedmiotu umowy str. 91 1. Wpływ podzielnego charakteru wierzytelności należących do spadku na określenie przedmiotu umowy str. 91 2. Wpływ surogacji na określenie przedmiotu umowy str. 94 3. Wpływ rozporządzenia udziałem w prawie majątkowym należącym do majątku spadkowego na określenie przedmiotu umowy str. 99 4. Wpływ przynoszenia przez rzeczy i prawa należące do spadku pożytków i innych przychodów na określenie przedmiotu umowy str. 102 5. Wpływ ustanowienia zapisu lub polecenia oraz wpływ ustawowego zapisu naddziałowego na określenie przedmiotu umowy str. 106 Rozdział IV Strony umowy str. 109 § 1. Uwagi wstępne str. 109 § 2. Podmioty będące stronami umowy str. 110 1. Spadkobiercy jako strony umowy str. 110 2. Inne podmioty jako strony umowy str. 110 2.1. Nabywca udziału w spadku jako strona umowy str. 111 2.2. Spadkobierca spadkobiercy jako strona umowy str. 112 2.3. Następca prawny osoby prawnej i jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną jako strona umowy str. 113 2.4. Małżonek spadkobiercy jako strona umowy str. 114 2.5. Syndyk i zarządca jako strona umowy str. 122 § 3. Krąg podmiotów będących stronami umowy str. 123 1. Zagadnienia ogólne str. 123 2. Zagadnienia szczegółowe str. 128 § 4. Zdolność do czynności prawnych podmiotów będących stronami umowy str. 134 Rozdział V Treść umowy str. 139 § 1. Uwagi wstępne str. 139 § 2. Swoboda stron w kształtowaniu treści umowy str. 139 1. Zagadnienia ogólne str. 139 2. Wartość korzyści uzyskiwanych w wyniku zawarcia umowy a wartość udziału w majątku spadkowym str. 140 3. Zaliczanie darowizn na schedę spadkową str. 141 4. Modyfikacja odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady str. 144 § 3. Korzyści uzyskiwane w związku z zawarciem umowy str. 145 1. Sposoby podziału majątku będącego przedmiotem umowy str. 145 2. Przyznanie poszczególnych praw majątkowych stronom umowy str. 146 3. Zastrzeżenie spłat lub dopłat str. 147 3.1. Zagadnienia ogólne str. 147 3.2. Rozliczenia między stronami umowy w postaci niepieniężnej str. 148 3.3. Zastrzeżenie spłat lub dopłat jako element treści umowy str. 149 § 4. Rozliczenia określone w art. 686 k.p.c. str. 151 § 5. Modyfikacja odpowiedzialności za długi spadkowe str. 153 § 6. Warunek i termin str. 154 § 7. Wpływ spadkodawcy na treść umowy str. 158 Rozdział VI Forma umowy str. 160 § 1. Uwagi wstępne str. 160 § 2. Ogólna charakterystyka uregulowania formy umowy str. 161 § 3. Forma szczególna umowy z uwagi na jej przedmiot str. 161 1. Umowa o dział spadku, której przedmiotem jest prawo własności nieruchomości str. 161 2. Umowa o dział spadku, której przedmiotem jest prawo użytkowania wieczystego str. 167 3. Umowa o dział spadku, której przedmiotem jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu str. 169 4. Umowa o dział spadku, której przedmiotem jest przedsiębiorstwo str. 171 5. Inne przypadki zastrzeżenia formy szczególnej z uwagi na przedmiot umowy str. 176 § 4. Rygor formy szczególnej str. 178 § 5. Zakres formy szczególnej str. 181 1. Zagadnienia ogólne str. 181 2. Zakres formy szczególnej w odniesieniu do umowy o dział spadku str. 183 Rozdział VII Wady oświadczenia woli str. 186 § 1. Uwagi wstępne str. 186 § 2. Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, groźba, pozorność str. 186 § 3. Błąd str. 188 1. Zagadnienia ogólne str. 188 1.1. Ratio legis szczególnego unormowania błędu str. 188 1.2. Zakres odmienności wynikających ze szczególnego unormowania błędu str. 190 2. Przesłanki błędu prawnie doniosłego str. 197 2.1. Błąd co do stanu faktycznego, który strony uważały za niewątpliwy str. 197 2.1.1. Stan faktyczny str. 197 2.1.2. Brak wątpliwości stron umowy str. 200 2.1.3. Wnioski str. 204 2.2. Błąd istotny str. 204 § 4. Błąd wywołany podstępnie (podstęp) str. 207 § 5. Skutki prawne wad oświadczenia woli str. 209 Rozdział VIII Skutki prawne umowy str. 211 § 1. Uwagi wstępne str. 211 § 2. Utrata przez majątek spadkowy cech majątku odrębnego str. 212 § 3. Nabycie przez strony umowy praw majątkowych wchodzących w skład majątku spadkowego oraz powstanie zobowiązania do uiszczenia spłat lub dopłat str. 213 § 4. Zmiana charakteru odpowiedzialności za długi spadkowe str. 220 1. Zmiana charakteru odpowiedzialności za długi spadkowe - zasada str. 220 2. Zmiana charakteru odpowiedzialności za długi spadkowe - wyjątki str. 221 3. Umowa o częściowy dział spadku a zmiana charakteru odpowiedzialności za długi spadkowe str. 223 § 5. Powstanie odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady str. 224 1. Zagadnienia ogólne str. 224 2. Stosowanie przepisów o rękojmi przy umowie sprzedaży do umowy o dział spadku str. 225 2.1. Definicja wady fizycznej i prawnej, przesłanki powstania odpowiedzialności, dochodzenie odszkodowania str. 226 2.2. Uprawnienia z tytułu rękojmi str. 227 § 6. Ubezskutecznienie rozporządzenia udziałem w prawie majątkowym należącym do majątku spadkowego str. 230 § 7. Możliwość dochodzenia roszczeń określonych w art. 686 k.p.c. str. 232 § 8. Możliwość zaliczenia darowizn na schedę spadkową str. 234 Uwagi końcowe str. 237 Bibliografia str. 247 Orzecznictwo str. 259