Źródła finansowania samorządu terytorialnego

Głównym celem opracowania jest przedstawienie tematyki źrodeł finansowania samorządu terytorialnego i zagadnień prawnych z nią związanych. Książka zawiera omówienie poprawności rozwiązań legislacyjnych oraz stosowania norm prawnych regulujących poszczególne dochody i przychody gmin, powiatów oraz województw samorządowych. Autorzy poddali analizie m.in. kwestie: podatków samorządowych, opłat samorządowych, subwencji ogólnej, dotacji celowych, dochodów z mienia, prowadzenia przez jednostki samorządu terytorialnego działalności gospodarczej, obligacji komunalnych, roli środków pochodzących z emisji papierów wartościowych, kredytów i pożyczek. W pracy uwzględniono orzecznictwo sądów administracyjnych oraz bogaty dorobek nauki prawa, odnoszące się do problematyki źrodeł finansowania samorządu terytorialnego. Adresaci: Publikacja skierowana jest do praktyków związanych z samorządem terytorialnym, w tym przede wszystkim do pracowników administracji samorządowej, sędziów, doradców podatkowych, biegłych rewidentów, radców prawnych, adwokatów oraz notariuszy. Będzie przydatna również osobom przygotowującym się do egzaminów na doradcę podatkowego i biegłego rewidenta. Monografia została napisana przez zespół pracowników naukowych Katedry Prawa Finansowego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie pod kierunkiem prof. zw. dr. hab. Antoniego Hanusza, sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 19 Część I PODATKI SAMORZĄDOWE Rozdział 1 Podział środków publicznych między państwo a jednostki samorządu terytorialnego | str. 27 1. Podział dochodów publicznych | str. 27 2. System dochodów społeczności lokalnych w Europejskiej Karcie Samorządu Lokalnego | str. 29 3. System dochodów społeczności lokalnych w Konstytucji RP | str. 30 4. System dochodów społeczności lokalnych w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego | str. 31 5. Doktrynalne i normatywne ujęcie dochodów własnych | str. 35 Rozdział 2 Podatek od nieruchomości | str. 36 1. Ogólna charakterystyka podatku od nieruchomości | str. 36 2. Podmiot podatku od nieruchomości | str. 37 3. Powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości | str. 45 4. Przedmiot podatku od nieruchomości | str. 46 5. Wyłączenia podatkowe w podatku od nieruchomości | str. 51 6. Podstawa opodatkowania w podatku od nieruchomości | str. 57 7. Stawki i skala podatkowa w podatku od nieruchomości | str. 60 8. Zwolnienia przedmiotowe w podatku od nieruchomości | str. 66 9. Zwolnienia podmiotowe w podatku od nieruchomości | str. 73 10. Zwolnienia szczególne w podatku od nieruchomości | str. 74 11. Warunki i tryb uiszczenia podatku od nieruchomości | str. 77 Rozdział 3 Podatek rolny | str. 81 1. Ogólna charakterystyka podatku rolnego | str. 81 2. Podmiot podatku rolnego | str. 83 3. Powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku rolnym | str. 85 4. Przedmiot podatku rolnego | str. 87 5. Podstawa opodatkowania w podatku rolnym | str. 91 6. Stawki i skale podatkowe w podatku rolnym | str. 94 7. Zwolnienia i ulgi w podatku rolnym | str. 95 8. Warunki i tryb uiszczenia podatku rolnego | str. 105 Rozdział 4 Podatek leśny | str. 108 1. Ogólna charakterystyka podatku leśnego | str. 108 2. Podmiot podatku leśnego | str. 109 3. Powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku leśnym | str. 110 4. Przedmiot podatku leśnego | str. 110 5. Podstawa opodatkowania oraz stawki i skale podatkowe w podatku leśnym | str. 113 6. Zwolnienia i ulgi w podatku leśnym | str. 114 7. Warunki i tryb uiszczenia podatku leśnego | str. 116 Rozdział 5 Karta podatkowa | str. 119 1. Ogólna charakterystyka karty podatkowej | str. 119 2. Podmiot karty podatkowej | str. 122 3. Przedmiot opodatkowania kartą podatkową | str. 124 4. Warunki uprawniające do opodatkowania w formie karty podatkowej | str. 126 5. Stawki podatkowe w karcie podatkowej | str. 128 6. Ulgi i zwyżki podatkowe w karcie podatkowej | str. 133 7. Ustanie warunków uprawniających do opodatkowania w formie karty podatkowej | str. 136 8. Termin i tryb uiszczenia podatku w formie karty podatkowej | str. 138 Rozdział 6 Podatek od środków transportowych | str. 140 1. Ogólna charakterystyka podatku od środków transportowych | str. 140 2. Podmiot podatku od środków transportowych | str. 141 3. Powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych | str. 144 4. Przedmiot opodatkowania podatkiem od środków transportowych | str. 146 5. Podstawa opodatkowania w podatku od środków transportowych | str. 149 6. Skala i stawki podatkowe w podatku od środków transportowych | str. 150 7. Zwolnienia podatkowe w podatku od środków transportowych | str. 155 8. Warunki i tryb uiszczenia podatku od środków transportowych | str. 157 9. Zwrot podatku od środków transportowych | str. 158 Rozdział 7 Podatek od spadków i darowizn | str. 160 1. Ogólna charakterystyka podatku od spadków i darowizn | str. 160 2. Podmiot podatku od spadków i darowizn | str. 161 3. Przedmiot opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn | str. 164 4. Wyłączenia podatkowe w podatku od spadków i darowizn | str. 167 5. Powstanie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn | str. 169 6. Podstawa opodatkowania w podatku od spadków i darowizn | str. 174 7. Zeznanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn | str. 176 8. Skale i stawki podatkowe w podatku od spadków i darowizn | str. 178 9. Zwolnienia i ulgi podatkowe w podatku od spadków i darowizn | str. 184 10. Warunki i tryb uiszczenia podatku od spadków i darowizn | str. 193 Rozdział 8 Podatek od czynności cywilnoprawnych | str. 197 1. Ogólna charakterystyka podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 197 2. Podmiot podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 198 3. Przedmiot podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 200 4. Wyłączenia podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 205 5. Powstanie obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 206 6. Podstawa opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 207 7. Stawki podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 211 8. Zwolnienia podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 212 9. Warunki i tryb uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 220 Część II OPŁATY SAMORZĄDOWE Rozdział 9 Opłata skarbowa | str. 227 1. Ogólna charakterystyka opłaty skarbowej | str. 227 2. Podmiot opłaty skarbowej | str. 228 3. Przedmiot opłaty skarbowej | str. 230 4. Wyłączenia z opłaty skarbowej | str. 233 5. Moment powstania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej | str. 234 6. Podstawa wymiaru opłaty skarbowej | str. 234 | str. 8. Zwolnienia z opłaty skarbowej | str. 237 9. Warunki i tryb uiszczenia opłaty skarbowej | str. 240 10. Zwrot opłaty skarbowej | str. 241 11. Kontrola realizacji obowiązku zapłaty opłaty skarbowej | str. 242 Rozdział 10 Opłata targowa | str. 244 1. Ogólna charakterystyka opłaty targowej | str. 244 2. Podmiot i przedmiot opłaty targowej | str. 245 3. Podstawa wymiaru oraz stawki opłaty targowej | str. 248 4. Zwolnienia z opłaty targowej | str. 250 5. Warunki i tryb uiszczenia opłaty targowej | str. 251 Rozdział 11 Opłata od posiadania psów | str. 253 1. Ogólna charakterystyka opłaty od posiadania psów | str. 253 2. Podmiot i przedmiot opłaty od posiadania psów | str. 255 3. Podstawa wymiaru oraz stawki i skala opłaty od posiadania psów | str. 256 4. Zwolnienia z opłaty od posiadania psów | str. 257 5. Warunki i tryb uiszczenia opłaty od posiadania psów | str. 258 Rozdział 12 Opłata miejscowa | str. 259 1. Ogólna charakterystyka opłaty miejscowej | str. 259 2. Podmiot i przedmiot opłaty miejscowej | str. 260 3. Podstawa wymiaru opłaty miejscowej | str. 263 4. Stawki opłaty miejscowej | str. 264 5. Zwolnienia z opłaty miejscowej | str. 264 6. Warunki i tryb uiszczenia opłaty miejscowej | str. 266 Rozdział 13 Opłata uzdrowiskowa | str. 268 1. Ogólna charakterystyka opłaty uzdrowiskowej | str. 268 2. Podmiot i przedmiot opłaty uzdrowiskowej | str. 269 3. Podstawa wymiaru i stawki opłaty uzdrowiskowej | str. 271 4. Zwolnienia z opłaty uzdrowiskowej | str. 272 5. Warunki i tryb uiszczenia opłaty uzdrowiskowej | str. 273 Rozdział 14 Opłata adiacencka | str. 274 1. Ogólna charakterystyka opłaty adiacenckiej | str. 274 2. Podmiot i przedmiot opłaty adiacenckiej | str. 276 3. Podstawa wymiaru opłaty adiacenckiej | str. 281 4. Ustalanie i pobór opłaty adiacenckiej | str. 283 5. Stawki opłaty adiacenckiej | str. 284 Rozdział 15 Opłata planistyczna | str. 287 1. Ogólna charakterystyka opłaty planistycznej | str. 287 2. Podmiot i przedmiot opłaty planistycznej | str. 289 3. Podstawa wymiaru opłaty planistycznej | str. 292 4. Ustalanie i pobór opłaty planistycznej | str. 293 5. Stawki opłaty planistycznej | str. 295 Rozdział 16 Opłata eksploatacyjna | str. 297 1. Ogólna charakterystyka opłaty eksploatacyjnej | str. 297 2. Podmiot i przedmiot opłaty eksploracyjnej | str. 299 3. Wyłączenia z opłaty eksploatacyjnej | str. 300 4. Podstawa wymiaru i stawki opłaty eksploatacyjnej | str. 300 5. Warunki i tryb uiszczenia opłaty eksploatacyjnej | str. 301 6. Inne opłaty przewidziane w ustawie - Prawo geologiczne i górnicze | str. 302 Część III INNE ŹRÓDŁA DOCHODÓW Rozdział 17 Udział we wpływach ze źródeł dochodów państwa jako źródło dochodów jednostek samorządu terytorialnego | str. 307 1. System dochodów samorządowych oparty na udziałach | str. 307 2. Udziały we wpływach z podatków jako dochody własne gmin, powiatów i województw samorządowych | str. 308 3. Zasady podziału wpływów uzyskiwanych z udziału we wpływach z podatków dochodowych między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego danego szczebla | str. 309 4. Przekazywanie jednostkom samorządu terytorialnego kwot udziałów przez organy podatkowe państwa | str. 312 5. Udział jednostek samorządu terytorialnego we wpływach z dochodów realizowanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej | str. 315 6. Udziały jako kategoria dochodów własnych | str. 315 Rozdział 18 Dochody z mienia i działalności gospodarczej jednostek samorządu terytorialnego | str. 317 1. Mienie komunalne jako atrybut samodzielności jednostek samorządu terytorialnego | str. 317 2. Sposoby nabycia mienia przez jednostki samorządu terytorialnego | str. 320 3. Mienie jako źródło dochodów własnych budżetów jednostek samorządu terytorialnego | str. 322 4. Oddanie nieruchomości komunalnych w najem lub dzierżawę jako źródło dochodów własnych budżetów jednostek samorządu terytorialnego | str. 322 5. Działalność gospodarcza jako źródło dochodów jednostek samorządu terytorialnego | str. 325 Rozdział 19 Subwencja ogólna jako dochód jednostek samorządu terytorialnego | str. 333 1. Subwencja ogólna jako element systemu dochodów jednostek samorządu terytorialnego | str. 333 2. Charakter prawny i treść subwencji ogólnej | str. 335 3. Subwencja ogólna dla gmin | str. 337 4. Subwencja ogólna dla powiatów | str. 345 5. Subwencja ogólna dla województw | str. 349 6. Rezerwa subwencji ogólnej | str. 350 7. Część oświatowa subwencji ogólnej | str. 351 8. Przekazywanie środków subwencji ogólnej jednostkom samorządu terytorialnego oraz dochodzenie należności z tego tytułu | str. 353 Rozdział 20 Dotacje celowe jako źródło dochodu jednostek samorządu terytorialnego | str. 357 1. Dotacje celowe jako element systemu dochodów jednostek samorządu terytorialnego | str. 357 2. Kwoty dotacji celowych na zadania zlecone jednostkom samorządu terytorialnego z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone ustawami | str. 362 3. Zasady i terminy przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego dotacji celowych na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej i na zadania zlecone ustawami | str. 365 4. Dotacje celowe na zadania z zakresu administracji rządowej realizowane na podstawie porozumień | str. 368 5. Dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań własnych | str. 370 6. Środki ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi oraz środki z budżetu Unii Europejskiej | str. 372 7. Środki z funduszy celowych oraz od osób prawnych zaliczanych do sektora finansów publicznych | str. 373 8. Różnorodność w zakresie regulacji prawnej dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego | str. 375 Część IV ŚRODKI ZWROTNE Rozdział 21 Prawne ograniczenia pozyskiwania środków zwrotnych przez jednostki samorządu terytorialnego | str. 379 1. Ogólna charakterystyka mechanizmu pozyskiwania środków zwrotnych przez jednostki samorządu terytorialnego | str. 379 2. Ograniczenia pozyskiwania środków zwrotnych wynikające z ustawy o finansach publicznych | str. 381 3. Ograniczenia pozyskiwania środków zwrotnych wynikające z ustawy - Prawo zamówień publicznych | str. 388 Rozdział 22 Rozkład kompetencji między organami jednostek samorządu terytorialnego w procesie pozyskiwania środków zwrotnych | str. 393 1. Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jako rozstrzygnięcie upoważniające do pozyskiwania środków zwrotnych | str. 393 2. Zasady reprezentacji jednostki samorządu terytorialnego w procesie pozyskiwania środków zwrotnych | str. 397 Rozdział 23 Obligacje komunalne jako źródło przychodów jednostek samorządu terytorialnego | str. 401 1. Emisja obligacji komunalnych jako alternatywne źródło finansowania zadań jednostek samorządu terytorialnego | str. 401 2. Definicja i treść obligacji komunalnych | str. 402 3. Klasyfikacja obligacji komunalnych | str. 406 4. Zabezpieczenie obligacji komunalnych | str. 411 5. Zdolność emisyjna jednostek samorządu terytorialnego | str. 416 6. Emisja obligacji komunalnych w trybie oferty publicznej i prywatnej | str. 419 7. Emisja obligacji komunalnych w trybie oferty prywatnej | str. 421 8. Emisja obligacji komunalnych w trybie oferty publicznej, do której nie stosuje się przepisów ustawy o ofercie publicznej | str. 422 9. Emisja obligacji komunalnych w trybie oferty publicznej, do której stosuje się przepisy ustawy o ofercie publicznej | str. 423 10. Emisja obligacji komunalnych na rynku Catalyst | str. 425 Bibliografia | str. 427 Wykaz orzecznictwa | str. 451 O autorach | str. 467