Cywilnoprawna ochrona dziecka poczętego a stosowanie procedur medycznych

Stan prawny na 1.02.2010 r.Autorka omawia niezwykle złożone zagadnienie statusu i podmiotowości prawnej dziecka poczętego w kontekście podejmowania decyzji i wyrażania zgody na zastosowanie medycznych procedur przedurodzeniowych. Opracowanie przedstawia także sytuację matki i ojca dziecka wobec konieczności podjęcia diagnostyki i terapii ich nienarodzonego dziecka, jak rownież analizy konfliktu wartości: zdrowie matki a zdrowie dziecka poczętego. Na szczególną uwagę zasługuje ponadto analiza statusu prawnego dziecka poczętego poza organizmem kobiety, znajdującego się w fazie preimplantacyjnej oraz uprawnienia rodzicow w tych okolicznościach. Prowadzone rozważania prezentują dorobek polskiego prawa, orzecznictwa oraz doktryny w zakresie prawa cywilnego, w szczegolności zaś prawa rodzinnego oraz prawa medycznego.

Wykaz str. 11 Wstęp str. 15Rozdział I. Status prawny podmiotu chronionego str. 23 1. Uwagi wstępne str. 23 2. Sytuacja dziecka poczętego w polskim prawie str. 32 3. Status prawny dziecka poczętego de lege lata str. 43 3.1. Uwagi wstępne str. 43 3.2. Sytuacja dziecka poczętego w świetle Konstytucji RP str. 44 3.3. Zakres ochrony prawnokarnej udzielanej dziecku poczętemu str. 50 3.4. Sytuacja dziecka poczętego w prawie cywilnym str. 61 3.4.1. Uwagi wstępne str. 61 3.4.2. Problem zdolności prawnej dziecka poczętego str. 71 3.4.3. Podmiotowość dziecka poczętego w zakresie realizacji uprawnienia do ochrony życia i zdrowia w okresie prenatalnym str. 82 3.5. Postulaty de lege ferenda w zakresie zmian kodeksu cywilnego str. 90 3.6. Status cywilnoprawny ludzkiego embrionu przed implantacją str. 95 4. Wnioski str. 109 Rozdział II. Rodzice a dziecko poczęte str. 111 1. Uwagi wstępne str. 111 2. Władza rodzicielska jako podstawa uprawnień rodziców w stosunku do dziecka str. 1122.1. Przesłanki powstania władzy rodzicielskiej str. 112 2.1.1. Koncepcja tradycyjna przyjmująca urodzenie się dziecka jako podstawę nabycia władzy rodzicielskiej str. 112 2.1.2. Koncepcja przyjmująca poczęcie się dziecka jako podstawę nabycia pewnych atrybutów władzy rodzicielskiej str. 116 2.2. Uprawnienia rodziców w stosunku do ich nienarodzonego dziecka str. 127 2.2.1. Charakter uprawnień składających się na władzę rodzicielską w stosunku do dziecka poczętego str. 127 2.2.2. Przedstawicielstwo ustawowe dziecka poczętego str. 130 2.3. Uzasadnienie konieczności zmian str. 133 3. Atrybuty władzy rodzicielskiej przysługujące rodzicom w stosunku do nienarodzonego dziecka str. 140 3.1. Wykonywanie władzy rodzicielskiej w stosunku do dziecka poczętego str. 140 3.1.1. Uwagi wstępne str. 140 3.1.2. Zasady rządzące wykonywaniem władzy rodzicielskiej w stosunku do dziecka poczętego str. 146 3.2. Zasady reprezentacji dziecka poczętego str. 152 3.3. Osobiste starania i troska rodziców o dziecko poczęte str. 158 4. Dopuszczalność zastosowania instytucji władzy rodzicielskiej w stosunku do dziecka poczętego w wyniku zastosowania procedur medycznych polegających na zapłodnieniu pozaustrojowym str. 168 5. Wnioski str. 180 Rozdział III. Procedury medyczne w fazie życia płodowego str. 183 1. Uwagi wstępne str. 183 2. Zakres opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu str. 187 2.1. Uwzględnienie interesu dziecka poczętego w ramach poradnictwa przedkoncepcyjnego str. 187 2.2. Zakres badań przedurodzeniowych str. 190 2.3. Charakter badań ciążowych wykonywanych w trakcie ciąży o prawidłowym przebiegu str. 194 2.4. Zakres ciążowych badań diagnostycznych str. 197 2.5. Założenia projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu opieki okołoporodowej str. 204 3. Interes dziecka poczętego poddawanego diagnostyce prenatalnej str. 206 3.1. Uwagi wstępne str. 206 3.2. Badania prenatalne str. 209 3.2.1. Badania nieinwazyjne str. 209 3.2.2. Badania inwazyjne str. 212 4. Zasady postępowania w razie podejrzenia wady płodu lub noworodka str. 218 4.1. Uwagi wstępne str. 218 4.2. Wady płodu i noworodka str. 219 4.2.1. Zagadnienia terminologiczne str. 219 4.2.2. Wady genetyczne str. 220 4.2.3. Wady rozwojowe str. 222 4.3. Interes dziecka poczętego w sytuacji stwierdzenia jego upośledzenia oraz nieuleczalnej choroby zagrażającej życiu str. 2245. Dopuszczalność zastosowania terapii płodu str. 226 5.1. Uwagi wstępne str. 226 5.2. Leczenie farmakologiczne str. 228 5.3. Leczenie operacyjne str. 229 6. Postępowanie medyczne wobec płodu powstałego w wyniku zastosowania technik wspomaganego medycznie rozrodu str. 231 6.1. Uwagi wstępne str. 231 6.2. Powstanie zarodka str. 234 6.3. Rozwój zarodka, diagnostyka preimplantacyjna str. 235 6.4. Inżynieria genetyczna str. 241 6.5. Szczególne zagadnienia związane z diagnostyką i terapią prenatalną po zastosowaniu technik wspomaganej medycznie prokreacji - wzmianka str. 250 7. Wnioski str. 255 Rozdział IV. Kompetencja do podejmowania decyzji i wyrażania zgody w zakresie procedur medycznych w fazie życia płodowego str. 257 1. Uwagi wstępne str. 257 2. Zasady ogólne podejmowania decyzji i wyrażania zgody w ramach diagnostyki i terapii str. 262 2.1. Prawo pacjenta do samostanowienia str. 262 2.2. Uwagi ogólne obejmujące obowiązek informacyjny poprzedzający wyrażenie zgody na podjęcie działań medycznych str. 269 2.3. Uwagi ogólne obejmujące charakter zgody pacjenta na podjęcie działań przez lekarza str. 277 2.4. Forma zgody pacjenta na podjęcie działań przez lekarza str. 284 2.5. Zasady ogólne w zakresie informacji o wynikach badań str. 290 2.6. Uwagi ogólne na temat obowiązku zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem str. 294 3. Zasady podejmowania decyzji i wyrażania zgody w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu str. 299 4. Zasady podejmowania decyzji i wyrażania zgody w ramach diagnostyki prenatalnej str. 305 4.1. Podejmowanie decyzji i wyrażanie zgody na przeprowadzenie badań nieinwazyjnych w ramach diagnostyki prenatalnej str. 305 4.2. Podejmowanie decyzji i wyrażanie zgody na przeprowadzenie badań inwazyjnych w ramach diagnostyki prenatalnej str. 311 5. Zasady podejmowania decyzji i wyrażania zgody w ramach procedur medycznych obejmujących terapię prenatalną str. 320 5.1. Uwagi wstępne str.320 5.2. Leczenie farmakologiczne str. 322 5.2.1. Zasady podejmowania decyzji i wyrażania zgody na poddanie płodu leczeniu farmakologicznemu str. 322 5.2.2. Podejmowanie działań medycznych bez zgody w ramach farmakologicznej terapii przedurodzeniowej str. 326 5.3. Leczenie chirurgiczne str. 330 5.3.1. Zasady podejmowania decyzji i wyrażania zgody na poddanie płodu leczeniu chirurgicznemu str. 330 5.3.2. Podejmowanie zabiegów w ramach prenatalnej terapii chirurgicznej bez zgody str. 332 5.3.3. Eksperymentalny charakter chirurgii prenatalnej str. 336 6. Zasady podejmowania decyzji i wyrażania zgody w stosunku do dziecka poczętego po zastosowaniu technik wspomaganej medycznie prokreacji str. 344 6.1. Medycznie wspomagana prokreacja - autonomia podmiotów-pacjentów str. 344 6.2. Krąg podmiotów objętych działaniami medycznymi str. 347 6.3. Zakres przedmiotowy i podmiotowy obowiązku informacyjnego str. 348 6.4. Wyrażanie zgody na zabiegi wspomaganej medycznie prokreacji str. 352 6.5. Postulaty de lege ferenda w zakresie uregulowania zasad poddania pacjentów wspomaganej medycznie prokreacji str. 356 7. Wnioski str. 360 Rozdział V. Interes dziecka poczętego a stan zdrowia matki str. 363 1. Uwagi wstępne str. 363 2. Problem konfliktu wartości: zdrowie matki a zdrowiei życie dziecka poczętego str. 369 3. Podejmowanie decyzji i wyrażanie zgody na zabiegi medyczne, których podmiotem jest kobieta ciężarna w związku z jej stanem zdrowia, w kontekście ochrony dziecka poczętego str. 379 3.1. Uwagi wstępne str. 379 3.2. Interes dziecka poczętego a realizacja obowiązku informacyjnego w ramach procedur medycznych, którym poddawana jest kobieta ciężarna str. 381 3.3. Interes dziecka poczętego a dopuszczalność stosowania instytucji przywileju terapeutycznego w stosunku do kobiety ciężarnej str. 387 3.4. Przesłanki podmiotowe wyrażenia zgody przez pacjentkę ciężarną str. 390 3.5. Forma zgody pacjentki ciężarnej str. 395 3.6. Interes dziecka poczętego a prawo odmowy zgody i sprzeciw pacjentki ciężarnej na podjęcie działań medycznych str. 397 3.7. Ochrona interesu dziecka poczętego wobec konieczności podjęcia czynności medycznych4. Interes dziecka poczętego a podejmowanie decyzji i wyrażanie zgody w sytuacjach szczególnych w związku ze stanem zdrowia kobiety ciężarnej str. 410 4.1. Udział pacjentki ciężarnej w eksperymencie medycznym str. 410 4.1.1. Podejmowanie decyzji o udziale w eksperymencie medycznym kobiety ciężarnej str..4104.1.2. Wymóg formalny zgody na eksperyment medyczny przeprowadzany na pacjentce ciężarnej str. 415 4.2. Interes dziecka poczętego a dopuszczalność przerywania ciąży w sytuacji zagrożenia dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej str. 423 4.2.1. Interpretacja przesłanki zagrożenia dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej str. 423 4.2.2. Podejmowanie decyzji o przerwaniu ciąży w sytuacji zagrożenia dla życia lub zdrowia ciężarnej str. 430 4.2.3. Wymóg formalny zgody na przerwanie ciąży w sytuacji zagrożenia dla życia lub zdrowia ciężarnej str. 431 5. Sytuacja prawna ojca dziecka w związku z diagnostyką lub terapią kobiety ciężarnej . str. 436 6. Wnioski str. 440 Uwagi końcowe str. 443 Wykaz powoływanych aktów str. 449 Wykaz orzecznictwa str. 455 Bibliografia str. 457