Wpływ procesów komunikacyjnych na praktykę tworzenia i stosowania prawa

Publikacja zawiera wyjątkowy w polskiej literaturze naukowej zbiór odpowiedzi na pytanie, czy i ewentualnie jak zmiany zachodzące w procesach komunikacyjnych wpływają na tradycyjne praktyki związane z tworzeniem i stosowaniem prawa. Książka przedstawia m.in.: mechanizmy prowadzące do kryzysu tradycyjnych procesów tworzenia, stosowania i komunikacji prawa oraz do nieefektywności tradycyjnych sposobów ochrony lub realizacji wartości prawnych; wpływ zmian wywołanych rozwojem technologii informacyjnych i komunikacyjnych na dyskurs prawny oraz na praktykę tworzenia i stosowania tekstów aktów prawnych; związek formy podawczej informacji prawnej z warunkami jej skuteczności komunikacyjnej; dylematy związane z postępującą informatyzacją prawa oraz praktyką jego tworzenia i stosowania. Prezentowane w opracowaniu ustalenia dokonywane są na podstawie analizy komunikacyjnej tradycyjnych modeli tworzenia i stosowania prawa. Rozważania poparte są przy tym bogatą literaturą oraz konkretnymi przykładami. Adresaci: Publikacja skierowana jest nie tylko do teoretyków, filozofów i socjologów prawa, lecz także do praktyków. Praca powinna zainteresować przede wszystkim osoby, które badają wpływ rozwoju technologicznego na prawo, wykorzystują w swojej praktyce prawniczej narzędzia elektroniczne, biorą udział w informatyzacji prawa lub procesów jego tworzenia i stosowania.

Wykaz skrótów str. 9 Wprowadzenie str. 11 Rozdział 1 Nauka o komunikacji str. 21 1.1. Transmisyjna koncepcja komunikacji str. 23 1.2. Konwergencyjna koncepcja komunikacji str. 29 1.3. Epistemologiczne założenia koncepcji komunikacyjnych str. 34 1.4. Analiza komunikacyjna str. 36 1.4.1. Metodologiczny status analizy komunikacyjnej str. 37 1.4.2. Analiza komunikacyjna jako metoda interpretacji prawa str. 43 1.5. Wnioski str. 45 Rozdział 2 Zagadnienie komunikacji w prawoznawstwie str. 49 2.1. Wstęp str. 49 2.2. Komunikacja a argumentacja str. 55 2.2.1. Retoryka i analiza retoryczna w prawie str. 59 2.2.2. Proceduralno-formalna teoria argumentacji prawniczej str. 66 2.3. Komunikacja a socjologiczna jurysprudencja str. 73 2.3.1. Geneza kierunku str. 74 2.3.2. Komunikacyjny zwrot w socjologii prawa str. 77 2.4. Komunikacja a hermeneutyka str. 85 2.4.1. Hermeneutyka a problem zarządzania wiedzą str. 92 2.4.2. Poznanie a technologia zarządzania wiedzą str. 98 2.5. Wnioski str. 111 Rozdział 3 Dyskurs jako zdarzenie komunikacyjne str. 116 3.1. O pojęciu dyskursu str. 116 3.2. Dyskurs a kod komunikacji str. 119 3.2.1. Pojęcie języka str. 119 3.2.2. Język a kontekst str. 121 3.2.3. Język prawny i prawniczy str. 126 3.3. Dyskurs a technologia komunikacji str. 132 3.3.1. Technologia komunikacji a struktura dyskursu str. 134 3.3.2. Technologia komunikacji a język str. 135 3.3.3. Technologia komunikacji a uczestnicy dyskursu str. 136 3.3.4. Technologia komunikacji a kontekst str. 139 3.3.5. Technologia komunikacji a racjonalność dyskursu str. 141 3.4. Dyskurs a tekst str. 142 3.4.1. Pojęcie tekstu str. 145 3.4.2. Tekst jako produkt dyskursu a tekst jako proces str. 147 3.4.3. Forma podawcza tekstu str. 148 3.4.4. Spójność i koherentność tekstu str. 152 3.4.5. Intencjonalność tekstu str. 158 3.4.6. Informacyjność tekstu str. 162 3.4.7. Intertekstualność tekstu str. 163 3.5. Tekst prawa jako produkt dyskursów prawnych str. 167 3.5.1. Spójność i koherentność tekstu prawa str. 170 3.5.2. Intertekstualność tekstu prawa str. 173 3.5.3. Intencjonalność tekstu prawa str. 178 3.5.4. Informatywność tekstu prawa str. 181 3.6. Cel i struktura dyskursu str. 183 3.6.1. Warunki skuteczności komunikacyjnej dyskursu str. 185 3.6.2. Struktura dyskursów str. 187 3.6.3. Cel i struktura dyskursów transmisyjnych str. 187 3.6.4. Cel i struktura dyskursów konwergencyjnych str. 190 3.6.5. Spójność i koherentność dyskursu str. 191 3.7. Racjonalność dyskursu str. 194 3.7.1. Racjonalność komunikacji transmisyjnej str. 197 3.7.2. Racjonalność komunikacji konwergencyjnej str. 200 3.8. Dyskursy prawne str. 205 3.8.1. Prawo jako dyskurs a dyskurs o prawie str. 206 3.8.2. Prawo a technologia komunikacji str. 210 3.9. Wnioski str. 219 Rozdział 4 Tworzenie prawa w ujęciu komunikacyjnym str. 222 4.1. Cel i struktura dyskursów prawodawczych str. 222 4.2. Modele tworzenia prawa str. 229 4.2.1. Decyzyjne modele tworzenia prawa str. 231 4.2.2. Komunikacyjne modele tworzenia prawa str. 234 4.2.3. Model informacyjny tworzenia prawa str. 236 4.3. Komunikacja a model racjonalnego tworzenia prawa str. 237 4.3.1. Modele racjonalnego tworzenia prawa str. 242 4.3.2. Dyskurs jako racjonalny ustawodawca str. 244 4.4. Akt prawny w ujęciu komunikacyjnym str. 248 4.4.1. Pojęcie aktu prawnego str. 248 4.4.2. Tekst aktu prawnego str. 249 4.4.3. Systematyka tekstów aktów prawnych str. 251 4.4.4. Budowa tekstu aktu prawnego w świetle przepisów prawa str. 253 4.4.5. Tekst jednolity aktu prawnego a tekst ujednolicony aktu prawnego str. 255 4.5. Tekst prawa jako system informacji prawnej str. 256 4.5.1. Technologiczne uwarunkowania tworzenia prawa str. 256 4.5.2. Status prawny elektronicznej formy tekstów aktów prawnych str. 259 4.5.3. Technologiczne uwarunkowania komunikacji aktu prawnego str. 261 4.5.4. Metryka aktu prawnego str. 263 4.5.5. Tworzenie prawa w schemacie XML str. 263 4.5.6. Tekst prawa jako hipertekst str. 269 4.6. Prawo w sieci str. 275 4.7. Wnioski str. 277 Rozdział 5 Stosowanie prawa jako praktyka komunikacyjna str. 279 5.1. Cel i struktura dyskursów w procesie stosowania prawa str. 279 5.2. Sądowe i administracyjne stosowanie prawa str. 280 5.3. Modele stosowania prawa str. 283 5.3.1. Krytyka decyzyjnych modeli stosowania prawa str. 284 5.3.2. Krytyka informacyjnego modelu stosowania prawa str. 288 5.3.3. Krytyka funkcjonalnego modelu stosowania prawa str. 291 5.4. Stosowanie prawa w ujęciu komunikacyjnym str. 292 5.4.1. Cybernetyczne ujęcie stosowania prawa str. 293 5.4.2. Dyskursywne ujęcie stosowania prawa str. 297 5.5. Epistemologiczny status dyskursów w procesie stosowania prawa str. 301 5.5.1. Stosowanie prawa a dyskurs teoretyczny str. 302 5.5.2. Stosowanie prawa a ogólny dyskurs praktyczny str. 307 5.5.3. Stosowanie prawa a dyskurs aplikacyjny str. 314 5.5.4. Stosowanie prawa jako dyskurs sui generis str. 317 5.6. Racjonalność stosowania prawa str. 319 5.6.1. Racjonalność decyzji stosowania prawa str. 319 5.6.2. Racjonalność rozstrzygania a racjonalność rozwiązywania sporu str. 322 5.7. Technologiczne uwarunkowania procesu stosowania prawa str. 326 5.7.1. Cele i struktura elektronicznych procesów stosowania prawa str. 328 5.7.2. ICT a uczestnicy postępowania str. 329 5.7.3. ICT a wytwarzanie i obieg informacji w procesie stosowania prawa str. 331 5.7.4. ICT a decyzje walidacyjne i dowodowe str. 333 5.8. ICT a zmiany w polskim postępowaniu sądowym i administracyjnym str. 335 5.9. Wnioski str. 338 Zakończenie str. 341 Bibliografia str. 347