Ustawy wyznaniowe

Uchwalenie 2 kwietnia 1997 roku Konstytucji RP stanowiło przełom w jurydycznym ujęciu kształtowania stosunków państwo-kościół w Polsce, gruntownie redefiniując pryncypia systemu prawa wyznaniowego. Ustawa zasadnicza w art. 25 ust. 4 i 5 Konstytucji proklamowała zasadę bilateralności, która w rodzimym porządku normatywnym przybrała postać ustaw uchwalonych na podstawie umów zawieranych przez Radę Ministrów z właściwymi przedstawicielami kościołów oraz związków wyznaniowych, z zastrzeżeniem Kościoła katolickiego. Autor zgłębia problematykę kształtowania wzajemnych relacji państwa z niekatolickimi związkami religijnymi w polskim porządku prawnym. Porusza aspekty formalne i proceduralne. Omawia naturę prawną umowy, zasady prowadzenia rokowań i zawierania umów oraz problematykę odrębności trybu uchwalania przez parlament ustaw wyznaniowych.

WSTĘP 7 ROZDZIAŁ I. Zasada bilateralności w Europie 13 1. Model włoski 14 2. Instytucja porozumień (umów) w innych porządkach prawnych 17 ROZDZIAŁ II. Znaczenie zasady bilateralności w systemie polskiego prawa wyznaniowego 25 1. Zasada równouprawnienia a zasada bilateralności 27 2. Relacja między ust. 3 i ust. 5 w art. 25 Konstytucji 36 3. „Kościoły i inne związki wyznaniowe” a „kościoły oraz związki wyznaniowe” 41 ROZDZIAŁ III. Natura prawna umowy 46 1. Między prawem publicznym a prawem prywatnym 46 2. Rodzaj cząstkowej kompetencji normotwórczej 50 ROZDZIAŁ IV. Procedura zawierania umowy 54 1. Strona konfesyjna 54 2. Obowiązki stron 58 3. Zasady prowadzenia negocjacji 63 ROZDZIAŁ V. Tryb legislacyjny ustawy wyznaniowej 66 1. Tożsamość treściowa umowy i ustawy partykularnej 66 2. Podmioty wyposażone w prawo inicjatywy ustawodawczej 67 3. Dopuszczalność wnoszenia poprawek 71 4. Przypadki szczególne 76 ROZDZIAŁ VI. Zakres przedmiotowy umowy i ustawy wyznaniowej 78 1. Uwagi teoretyczne 78 2. Zakres „negatywny” 80 3. Zakres „pozytywny” 83 4. Elastyczność kształtowania zakresu przedmiotowego 86 ZAKOŃCZENIE 88 BIBLIOGRAFIA 91 1. Akty normatywne 88 a) akty normatywne polskie 91 b) akty normatywne zagraniczne 91 2. Orzecznictwo 92 3. Literatura 92