Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz

Dnia 24 września 2023 r. weszła w życia istotna dla systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego reforma. Ustawodawca znowelizował gros przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Reforma przyniosła wiele zmian, wskazać tu należy m.in.: likwidację studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, wprowadzenie planu ogólnego oraz szczególnej postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określonej mianem zintegrowanego planu inwestycyjnego, dodano przesłanki wydawania decyzji o warunkach zabudowy, utworzono rejestr urbanistyczny. Zmian jest zdecydowanie więcej i istotnie zmieniają sposób, w jaki będzie funkcjonować system planowania i zagospodarowania przestrzennego. Każdy punkt przełomu generuje wiele wątpliwości, z którymi muszą się zmierzyć zarówno teoretycy, jak i praktycy planowania przestrzennego. Z myślą o nich zespół autorski – w interdyscyplinarnym składzie (z udziałem prawników, legislatorów, urbanistów) – przygotował niniejszy komentarz. Ma on pomóc administracji publicznej, pracowniom urbanistycznym, a także inwestorom w procesie stosowania ustawy. Publikacja jest przeznaczona dla pracowników samorządowych zajmujących się planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym, a także przedsiębiorców, którzy znajdą w niej cenne wskazówki m.in. w zakresie skutecznego ubiegania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, także w przypadku ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Będzie również pomocna urbanistom, geodetom i prawnikom praktykom.

Wykaz skrótów  | str. 17 Wprowadzenie  | str. 21 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz Rozdział 1 Przepisy ogólne  | str. 25       Art. 1.            [Zakres przedmiotowy ustawy]  | str. 25 Wprowadzenie  | str. 27 Zasada ładu przestrzennego  | str. 29 Zasada zrównoważonego rozwoju  | str. 31 Wartości uwzględniane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym  | str. 37 Zasada ważenia interesów prawnych  | str. 38 Zasada miasta zwartego  | str. 39       Art. 2.            [Definicje legalne]  | str. 48       Art. 3.            [System aktów planowania przestrzennego]  | str. 69       Art. 4.            [Samodzielność planistyczna]  | str. 72       Art. 5.            [Uprawnienia do sporządzania projektów aktów planowania przestrzennego]  | str. 87       Art. 6.            [Sposób wykonywania prawa własności]  | str. 88 Uwagi ogólne  | str. 89 Prawne zasady ingerencji planistycznej w prawo własności  | str. 94 2.1.    Zasada proporcjonalności i adekwatności  | str. 94 2.2.    Zasada równości  | str. 95 2.3.    Zasada ważenia interesów prawnych  | str. 96 Granice władztwa planistycznego  | str. 99 Środki ochrony prawnej właścicieli i użytkowników wieczystych  | str. 103       Art. 7.            (uchylony)  | str. 107       Art. 8.            [Komisje urbanistyczno-architektoniczne; zakres działania, skład osobowy]  | str. 108 Wprowadzenie  | str. 108 Tworzenie komisji urbanistyczno- -architektonicznych  | str. 109 Zadania i kompetencje komisji  | str. 112 Koordynacja kształtowania spójnej polityki przestrzennej na obszarach funkcjonalnych  | str. 113       Art. 8a.          [Przetwarzanie danych osobowych]  | str. 115       Art. 8b.          [Żądanie ograniczenia przetwarzania danych]  | str. 118       Art. 8c–8d.     (uchylone)  | str. 119 Rozdział 1a Partycypacja społeczna  | str. 120       Art. 8e.          [Zasady przeprowadzania partycypacji społecznej]  | str. 120 Wprowadzenie  | str. 121 Zapewnianie partycypacji społecznej  | str. 123 Interesariusze planowania i zagospodarowania przestrzennego  | str. 126 Sposób prowadzenia partycypacji społecznej  | str. 126 Konsultacje społeczne a proces planistyczny  | str. 127       Art. 8f.           [Udostępnianie danych z Rejestru Urbanistycznego]  | str. 127 Wprowadzenie  | str. 128 Zakres udostępnianych informacji  | str. 129 Sposób udostępnienia danych  | str. 131       Art. 8g.          [Wnioski i uwagi]  | str. 132 Wprowadzenie  | str. 133 Wnioski i uwagi  | str. 134 Obowiązek podania danych osobowych  | str. 135 Formularz  | str. 136       Art. 8h.          [Przekazywanie informacji o sposobach, miejscach i terminach prowadzenia konsultacji społecznych]  | str. 137 Wprowadzenie  | str. 138 Udostępnianie informacji o konsultacjach społecznych  | str. 138 2.1.    Publikacja w prasie  | str. 138 2.2.    Wywieszenie ogłoszenia  | str. 139 2.3.    Udostępnienie w BIP lub na stronie urzędu  | str. 139 2.4.    Ogłoszenie w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie  | str. 139 Obowiązek informacyjny  | str. 141 Sposoby, miejsca i terminy prowadzenia konsultacji społecznych  | str. 143 Pozostałe zagadnienia  | str. 143       Art. 8i.           [Formy konsultacji społecznych]  | str. 144 Wprowadzenie  | str. 145 Formy konsultacji społecznych  | str. 146 2.1.    Zbieranie uwag  | str. 147 2.2.    Spotkania z interesariuszami  | str. 148 2.3.    Ankiety lub geoankiety  | str. 149 2.4.    Wywiady, prowadzenie punktu konsultacyjnego lub dyżury projektanta  | str. 151 Minimalny zakres form konsultacji społecznych  | str. 151       Art. 8j.           [Konsultacje społeczne – terminy]  | str. 152       Art. 8k.          [Wykaz wniosków]  | str. 155       Art. 8l.           [Brak możliwości zaskarżenia]  | str. 157       Art. 8m.         [Odesłanie]  | str. 159 Rozdział 2 Planowanie przestrzenne w gminie  | str. 161       Art. 9–13.      (uchylone)  | str. 161       Art. 13a.        [Plan ogólny]  | str. 161       Art. 13b.        [Uwarunkowania rozwoju przestrzennego gminy]  | str. 169 Wprowadzenie  | str. 170 Strategie rozwoju  | str. 172 2.1.    Model struktury funkcjonalno-przestrzennej  | str. 173 2.2.    Ustalenia i rekomendacje w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej  | str. 173 2.3.    Przepis przejściowy  | str. 176 Inne uwarunkowania przestrzennego rozwoju gminy  | str. 176       Art. 13c.         [Katalog stref planistycznych]  | str. 180       Art. 13d.        [Zasady wyznaczania stref planistycznych]  | str. 181       Art. 13e.        [Gminne standardy urbanistyczne]  | str. 186       Art. 13f.         [Gminne standardy dostępności do obiektów infrastruktury społecznej]  | str. 189       Art. 13g.        [Spójność planu ogólnego ze zbiorami danych przestrzennych]  | str. 197       Art. 13h.        [Uzasadnienie planu ogólnego]  | str. 198       Art. 13i.         [Proces sporządzania i uchwalania planu ogólnego]  | str. 200       Art. 13j.         [Procedura zmiany planu ogólnego]  | str. 208       Art. 13k.        [Nadzór nad działalnością planistyczną gminy; zarządzenie zastępcze wojewody]  | str. 210       Art. 13l.         [Koszty sporządzenia planu ogólnego]  | str. 216       Art. 13m.       [Delegacja ustawowa]  | str. 217 Wprowadzenie  | str. 218 Projekt rozporządzenia w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy  | str. 219 Rozporządzenie z 8.12.2023 r. w sprawie projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów  | str. 222       Art. 14.          [Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego]  | str. 227       Art. 15.          [Postać redakcyjna i elementy treściowe miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego]  | str. 238       Art. 16.          [Zakres i skala projektu planu miejscowego]  | str. 251       Art. 17.          [Proces sporządzania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego]  | str. 255       Art. 17a–18.   (uchylone)  | str. 273       Art. 19.          [Ponowienie czynności w niezbędnym zakresie]  | str. 273       Art. 20.          [Zgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z planem ogólnym]  | str. 275 Wymogi formalne podjęcia uchwały w sprawie planu miejscowego  | str. 276 Zgodność planu miejscowego z planem ogólnym  | str. 278 Postać redakcyjna uchwały w sprawie planu miejscowego  | str. 280 Przedłożenie uchwały w sprawie planu miejscowego wojewodzie  | str. 282       Art. 21.          [Koszt sporządzenia planu miejscowego]  | str. 283       Art. 22.          [Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a scalanie i podział gruntów]  | str. 286       Art. 23.          [Współpraca w procesie sporządzania i uchwalania planów]  | str. 288       Art. 24.          [Uzgadnianie i opiniowanie projektów aktów planowania przestrzennego]  | str. 289       Art. 25.          [Termin na zajęcie stanowiska]  | str. 296       Art. 26.          [Koszty zmiany projektów aktów planowania przestrzennego spowodowane uzgodnieniem]  | str. 298       Art. 27.          [Procedura zmiany aktów planowania przestrzennego]  | str. 299       Art. 27a.        [Równoczesne sporządzanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i planu ogólnego]  | str. 300       Art. 27b.        [Uproszczony proces sporządzania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego]  | str. 302       Art. 28.          [Kryteria oceny legalności planów]  | str. 312       Art. 29.          [Obowiązywanie planu ogólnego i planu miejscowego]  | str. 320       Art. 30.          [Wgląd do planu ogólnego lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego]  | str. 322       Art. 31.          [Rejestr aktów planowania przestrzennego i innych dokumentów]  | str. 324       Art. 32.          [Ocena aktualności aktów planowania przestrzennego]  | str. 325       Art. 33.          [Wpływ zmiany przepisów na plan ogólny gminy i plan miejscowy]  | str. 328       Art. 34.          [Wpływ wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na inne akty]  | str. 329       Art. 35.          [Tymczasowe zagospodarowanie terenów]  | str. 332       Art. 35a.        [Zakaz zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego]  | str. 334       Art. 36.          [Roszczenia odszkodowawcze właściciela]  | str. 334       Art. 37.          [Obniżenie lub wzrost wartości nieruchomości]  | str. 337 Uwagi ogólne  | str. 339 Odpowiedzialność odszkodowawcza w Konstytucji RP i Kodeksie cywilnym  | str. 341 Odpowiedzialność odszkodowawcza w świetle orzecznictwa  | str. 342 Charakter roszczeń odszkodowawczych  | str. 346 Wyjątki  | str. 348 Obowiązek zwrotu odszkodowania  | str. 351 Opłata planistyczna  | str. 352 Ustalenie wartości nieruchomości  | str. 355       Art. 371.         [Odszkodowania za lotnicze urządzenia naziemne]  | str. 356       Art. 37a.        [Sytuowanie obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń]  | str. 359 Wprowadzenie  | str. 361 Uchwała krajobrazowa jako akt prawa miejscowego  | str. 362 Przedmiot uchwały krajobrazowej  | str. 363 Ustalenia terminologiczne  | str. 365 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego  | str. 368       Art. 37b.        [Tryb i etapy uchwalania uchwały krajobrazowej; sposób wykonania obowiązku informacyjnego dotyczącego przetwarzania danych osobowych w toku uchwalania uchwały reklamowej]  | str. 371       Art. 37c.         [Wyłączenie stosowania przepisów dotyczących reklam]  | str. 378       Art. 37d.        [Kary pieniężne za nielegalne reklamy]  | str. 379 Wprowadzenie  | str. 381 Podmiot odpowiedzialny  | str. 381 Tryb postępowania  | str. 382       Art. 37e.        [Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do kar pieniężnych]  | str. 387       Art. 37ea.      [Zintegrowany plan inwestycyjny]  | str. 389       Art. 37eb.      [Wniosek o uchwalenie zintegrowanego planu inwestycyjnego]  | str. 392       Art. 37ec.       [Zgoda rady gminy na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego]  | str. 394       Art. 37ed.      [Umowa urbanistyczna]  | str. 401       Art. 37ee.      [Negocjacje]  | str. 410       Art. 37ef.       [Kompetencje rady gminy w sprawie zintegrowanego planu inwestycyjnego]  | str. 411       Art. 37eg.      [Łączenie spraw]  | str. 413       Art. 37f.         [Miejscowy plan rewitalizacji]  | str. 415       Art. 37g.        [Zakres miejscowego planu rewitalizacji]  | str. 418 Zagadnienia wstępne  | str. 419 Objaśnienie pojęć  | str. 421       Art. 37h.        [Odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości]  | str. 425       Art. 37i.         [Inwestycja główna i uzupełniająca]  | str. 428       Art. 37j.         [Termin na przedstawienie opinii]  | str. 431       Art. 37k.        [Wyłączenie stosowania]  | str. 433       Art. 37l.         [Uchwała o scaleniu i podziale nieruchomości]  | str. 434       Art. 37m.       [Delegacja ustawowa]  | str. 438       Art. 37n.        [Zastosowanie przepisów]  | str. 440       Art. 37na.      [Plan miejscowy na żądanie Rady Ministrów]  | str. 441 Rozdział 2a (uchylony)  | str. 447   Rozdział 3 Planowanie przestrzenne w województwie  | str. 448       Art. 38.          [Instrumenty samorządu województwa]  | str. 448       Art. 38a.        [Audyt krajobrazowy]  | str. 449       Art. 38b.        [Sporządzenie audytu krajobrazowego; sposób wykonania obowiązku informacyjnego dotyczącego przetwarzania danych osobowych w toku sporządzania audytu krajobrazowego]  | str. 455       Art. 39.          [Plan zagospodarowania przestrzennego województwa]  | str. 459       Art. 39a.        [Obowiązek dostosowania planu zagospodarowania przestrzennego województwa do strategii rozwoju województwa]  | str. 464       Art. 40.          [Delegacja ustawowa]  | str. 465       Art. 41.          [Procedura planistyczna w województwie; sposób wykonania obowiązku informacyjnego dotyczącego przetwarzania danych osobowych w toku sporządzania projektu planu zagospodarowania przestrzennego województwa]  | str. 466       Art. 42.          [Uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego województwa]  | str. 469       Art. 43.          [Koszty sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa]  | str. 470       Art. 44.          [Wprowadzenie planu zagospodarowania przestrzennego województwa do planu ogólnego]  | str. 471       Art. 45.          [Przegląd zmian w zagospodarowaniu przestrzennym]  | str. 472 Rozdział 4 Planowanie przestrzenne na szczeblu krajowym  | str. 473       Art. 46.          (uchylony)  | str. 473       Art. 46a.        [Koordynacja współpracy transgranicznej i przygranicznej]  | str. 473 Wprowadzenie  | str. 473 Współpraca transgraniczna i przygraniczna w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego  | str. 474 Planowanie przestrzenne na szczeblu krajowym  | str. 475       Art. 47–49.    (uchylone)  | str. 481 Rozdział 4a (uchylony)  | str. 482   Rozdział 5 Lokalizacja inwestycji celu publicznego i ustalanie warunków… zabudowy w odniesieniu do innych inwestycji  | str. 483       Art. 50.          [Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego]  | str. 483       Art. 51.          [Organy właściwe]  | str. 490       Art. 52.          [Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego]  | str. 495       Art. 53.          [Postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego]  | str. 501       Art. 54.          [Rozstrzygnięcia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego]  | str. 522       Art. 55.          [Związanie decyzji o pozwoleniu na budowę]  | str. 525       Art. 56.          [Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego]  | str. 528       Art. 57.          [Rejestr decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego]  | str. 533       Art. 58.          [Zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego]  | str. 535       Art. 59.          [Decyzja o warunkach zabudowy]  | str. 544       Art. 60.          [Uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy]  | str. 557       Art. 61.          [Przesłanki decyzji o warunkach zabudowy]  | str. 559       Art. 61a.        [Decyzja odtworzeniowa]  | str. 570       Art. 62.          [Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy]  | str. 572       Art. 63.          [Skutki decyzji o warunkach zabudowy]  | str. 578       Art. 64.          [Zastosowanie przepisów]  | str. 583       Art. 64a.        [Strony postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy]  | str. 587       Art. 64aa.      [Strony postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy]  | str. 588       Art. 64b.        [Wniosek o wydanie decyzji]  | str. 593       Art. 64c.         [Wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy]  | str. 595       Art. 65.          [Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji]  | str. 599       Art. 66.          [Obowiązek doręczania odpisów decyzji dotyczących zagospodarowania terenu]  | str. 602       Art. 66a.        [Ocena oddziaływania na środowisko]  | str. 603       Art. 67.          [Rejestr decyzji]  | str. 604 Rozdział 5a Zbiory danych przestrzennych  | str. 606       Art. 67a.        [Tworzenie, prowadzenie, aktualizacja i udostępnianie zbiorów danych przestrzennych]  | str. 606       Art. 67b.        [Delegacja ustawowa – sposób tworzenia, prowadzenia, aktualizacji i udostępniania zbiorów danych przestrzennych]  | str. 611       Art. 67c.         [Tworzenie i aktualizacja danych przestrzennych dla aktów planistycznych oraz ich udostępnianie]  | str. 613       Art. 67c.         (uchylony)  | str. 614 Rozdział 5b Rejestr Urbanistyczny  | str. 617       Art. 67d.         [Charakter Rejestru]  | str. 617       Art. 67e.         [Forma]  | str. 619       Art. 67f.         [Nieodpłatny dostęp do informacji i danych]  | str. 619       Art. 67g.         [Podmiot odpowiedzialny]  | str. 620       Art. 67h.         [Zakres danych]  | str. 620       Art. 67i.          [Wprowadzanie danych]  | str. 625       Art. 67j.          [Delegacja ustawowa]  | str. 626 Rozdział 6 Zmiany w przepisach obowiązujących  | str. 628       Art. 68–82.    (pominięte)  | str. 628 Rozdział 7 Przepisy przejściowe i końcowe  | str. 629       Art. 83.          (uchylony)  | str. 629       Art. 84.          [Odpowiednie stosowanie przepisów – odwołania do ustawy planistycznej]  | str. 630       Art. 85.          [Sprawy w toku]  | str. 630       Art. 86.          [Przesłanki zmiany sposobu zagospodarowania]  | str. 631       Art. 87.          [Termin obowiązywania planów i studiów]  | str. 632       Art. 88.          [Derogacja]  | str. 641       Art. 89.          [Wejście w życie]  | str. 643 Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Komentarz do wybranych przepisów przejściowych       Art. 51.          [Strategia jako podstawa treści planu ogólnego]  | str. 650       Art. 53.          [Strategia rozwoju obszaru otoczenia Centralnego Portu Komunikacyjnego]  | str. 659       Art. 58.          [Czasowa lokalizacja OZE na podstawie decyzji o warunkach zabudowy]  | str. 660       Art. 59.          [Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu do dnia 1.01.2026 r. lub wejścia w życie planu ogólnego]  | str. 666       Art. 62.          [Termin ważności decyzji o warunkach zabudowy nieprawomocnych w dniu 1.01.2026 r.]  | str. 667       Art. 63.          [Dotychczasowa zabudowa śródmiejska]  | str. 676       Art. 65.          [Obowiązywanie studiów, możliwość ich zmiany i utrata mocy]  | str. 677       Art. 66.          [Utrzymanie w mocy dotychczasowych uchwał krajobrazowych, audytów krajobrazowych, planów zagospodarowania przestrzennego województw]  | str. 681       Art. 67.          [Utrzymanie w mocy obowiązujących planów miejscowych, zmiany planów, kończenie procedur]  | str. 683       Art. 68.          [Utrzymanie w mocy uchwał dotyczących rewitalizacji i możliwość ich zmian]  | str. 692       Art. 69.          [Utrzymanie w mocy strategii gminnych i ponadlokalnych]  | str. 693       Art. 70.          [Utrzymanie w mocy i możliwość zmiany uchwał na podstawie specustawy mieszkaniowej]  | str. 696       Art. 75.          [Utrzymanie w mocy uchwał na podstawie specustawy mieszkaniowej uchwalonych przed 1.01.2026 r.]  | str. 698       Art. 76.          [Stosowanie przepisów do podejmowania uchwał na podstawie specustawy mieszkaniowej po 1.01.2026 r.]  | str. 699 Bibliografia  | str. 701 O Autorach  | str. 707