Podstawy terapii logopedycznej w porażeniu nerwu twarzowego

Porażenie nerwu twarzowego (PNT) jest schorzeniem neurologicznym wynikającym z uszkodzenia włókien VII nerwu czaszkowego, które prowadzi do nagłego osłabienia lub paraliżu mięśni jednej strony twarzy. Do najczęstszych objawów należą: asymetria twarzy, trudności w pełnym zamknięciu powieki, obniżenie kącika ust oraz zaburzenia mimiki. U części osób pojawiają się również trudności artykulacyjne, problemy z jedzeniem i piciem, a także zaburzenia odczuwania smaków. Autorki publikacji w przystępny sposób przedstawiły mechanizmy powstawania porażenia nerwu twarzowego, wskazały możliwe przyczyny tej przypadłości oraz opisały podstawowe metody pracy wykorzystywane w terapii logopedycznej, które mogą wspierać usprawnianie mimiki, artykulacji oraz funkcji związanych z komunikacją pacjentów z PNT. Publikacja może być pomocna dla logopedów, studentów kierunków medycznych i pedagogicznych, a także wszystkich osób zainteresowanych tematyką rehabilitacji funkcji orofacjalnych.

SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie . . . . . . . . .. . . 9 2. Terminologia dotycząca porażenia nerwu twarzowego . . . . . .. 11 3. Anatomia VII nerwu twarzowego . . . . . . . .. . . . 15 4. Epidemiologia . . . . . . . . .. . . 19 5. Etiologia . . . . . .. . . . . . . . 23 5.1. Czynniki etiologiczne w porażeniu nerwu twarzowego: infekcyjne, urazowe, nowotworowe i inne .. . . . . 23 5.2. Zakażenie wirusem opryszczki HSV .. . . . . . . . . . 37 5.3. Zaburzenia glikemii . . . .. . . . . . . . . . . . . 37 6. Patomechanizm porażenia nerwu twarzowego – paraliżu Bella, jego typy i objawy . . . . . .. . . . . 41 6.1. Objawy . . . .. . . . . . . . 41 6.2. Typy porażenia nerwu twarzowego . .. . 42 7. Powikłania po PNT . .. . . . 47 8. Metodologia badań . . . . . . .. . . . . . 49 8.1. Badanie wstępne . . . . . .. . . . . . . . . 50 8.2. Drugi etap badania – badania pogłębione . . . . . .. . . . 65 8.3. Zrozumiałość wypowiedzi u osób z porażeniem nerwu twarzowego . . . . . 72 8.4. Porażenie nerwu twarzowego a przyjmowanie pokarmów . . . . .. . 74 8.5. Wnioski z przeprowadzonych badań . . .. . . . . 79 9. Omówienie wyników badań i dyskusja nad nimi . .. . . . 87 10. Terapia . . . . . . .. . . 97 11. Postępowanie terapeutyczne w porażeniu nerwu twarzowego . . .. . . 113 11.1. Farmakoterapia w leczeniu porażenia nerwu twarzowego . . . . .. . . 113 11.2. Laseroterapia w leczeniu porażenia nerwu twarzowego (PNT) . . . .. . 116 11.3. Termoterapia w leczeniu porażenia nerwu twarzowego . . . . . . .. . . . . 119 11.4. Elektrostymulacja w leczeniu porażenia nerwu twarzowego . . . . .. . . . 121 11.5. Drenaż limfatyczny i kinezjotaping . . . . . . . .. . . . . . . 126 11.6. Neuromoblilizacje, logopedyczna terapia manualna i kinezyterapia w porażeniu nerwu twarzowego . . . . . . . . . . .. . 129 11.7. Terapia według Castillo Moralesa z elementami terapii PNF . . . .. . . 136 11.8. Ćwiczenia z miniwibratorem (Białkowska i in., 2015) . . . . .. . . . 136 11.9. Metoda Perfetti . . . . . . . .. . .. . . 137 11.10. Masaż . . . . . . . . .. . . . 141 12. Głos pacjentów z PNT . . . .. . . 147 Bibliografia . .. . 165 Aneks . . . . . . . . .. . 171 Słowniczek . . .. . . . . 185 Wykaz tabel, zdjęć, rysunków i wykresów . . . . 189