Doświadczenia traumatyczne a uzależnienie od alkoholu

Psychiatrzy i psycholodzy kliniczni od wielu lat zajmują się związkiem między doświadczeniami traumatycznymi a uzależnieniem od alkoholu.

Czytaj cały opis

Psychologia

Psychiatrzy i psycholodzy kliniczni od wielu lat zajmują się związkiem między doświadczeniami traumatycznymi a uzależnieniem od alkoholu. W ramach tej problematyki podstawowymi zagadnieniami są rozpowszechnienie i natura doświadczeń traumatycznych oraz ich konsekwencje dla osób mających problemy z alkoholem. Głównym celem badań opisanych w książce jest próba empirycznego określenia stopnia rozpowszechnienia różnego rodzaju zdarzeń traumatycznych w ciągu życia oraz bieżącego rozpowszechnienia zaburzenia po stresie traumatycznym (PTSD) wśród pacjentów leczących się z powodu uzależnienia od alkoholu, jak również analiza porównawcza pacjentów uzależnionych od alkoholu, u których stwierdzono występowanie doświadczeń traumatycznych i/lub PTSD z pacjentami bez doświadczeń traumatycznych i PTSD w zakresie różnych zmiennych dotyczących przebiegu uzależnienia i leczenia. Opisane badania dostarczyły cennych danych na temat skali rozpowszechnienia doświadczeń traumatycznych wśród pacjentów leczących się z powodu uzależnienia od alkoholu. Z przeprowadzonych analiz wynika, że ponad 80% badanych doświadczyło przynajmniej jednego zdarzenia traumatycznego, a ponad połowa - więcej niż jednego. Najbardziej rozpowszechnione okazały się: przemoc fizyczna w dzieciństwie, przemoc fizyczna w wieku dorosłym, groźny dla życia wypadek, napad z użyciem siły fizycznej, bycie świadkiem zabójstwa lub przemocy oraz traumatyczna utrata bliskiej osoby. Wskaźnik bieżącego występowania PTSD wyniósł 25%. Studium to wypełnia lukę w badaniach nad rozpowszechnieniem doświadczeń traumatycznych i PTSD wśród pacjentów uzależnionych od alkoholu oraz dostarcza nowych danych przez odniesienie podejmowanej problematyki do szerszego kontekstu funkcjonowania zdrowotnego w aspekcie psychicznym oraz przebiegu terapii uzależnienia.

Wprowadzenie 11 Część I. PTSD i uzależnienie od alkoholu: definicje, metody pomiaru i epidemiologia 15 Zaburzenie po stresie traumatycznym (PTSD) 15 Definicja zdarzenia traumatycznego 16 Typologia zdarzeń traumatycznych 17 Pozostałe kryteria diagnostyczne PTSD 19 Metody pomiaru zdarzeń traumatycznych i PTSD 23 Epidemiologia zdarzeń traumatycznych i PTSD 27 Badania nad rozpowszechnieniem zdarzeń traumatycznych 27 Badania nad rozpowszechnieniem PTSD 30 Czynniki ryzyka dla doświadczeń traumatycznych i PTSD 33 Uzależnienie od alkoholu 36 Kryteria diagnostyczne uzależnienia od alkoholu 38 Metody pomiaru uzależnienia od alkoholu 42 Epidemiologia uzależnienia od alkoholu 44 Czynniki ryzyka rozwoju uzależnienia od alkoholu 45 Część II. Występowanie doświadczeń traumatycznych i PTSD u pacjentów uzależnionych: przegląd badań i implikacje praktyczne 49 Badania kliniczne nad współwystępowaniem PTSD i uzależnienia od alkoholu 50 Charakterystyka pacjentów po doświadczeniu traumy, z diagnozą PTSD i uzależnienia od alkoholu 56 Terapia pacjentów po doświadczeniu traumy, z diagnozą PTSD i uzależnienia od alkoholu 57 Część III. Kontekst teoretyczny i empiryczny badań nad rozpowszechnieniem zdarzeń traumatycznych i PTSD wśród pacjentów uzależnionych od alkoholu 60 Wybrane koncepcje teoretyczne wyjaśniające rozwój PTSD 60 Koncepcja psychobiologiczna van der Kolka 61 Koncepcje poznawcze PTSD 65 Koncepcja Foa i współpracowników 65 Koncepcja Ehlers i Clarka 69 Wybrane koncepcje wyjaśniające mechanizmy powstawania uzależnienia od alkoholu 73 Neurobiologiczne podstawy efektów psychologicznych wywoływanych przez alkohol 75 Alkohol a regulacja emocjonalna 79 Integracja koncepcji dotyczących rozwoju PTSD i uzależnienia 85 Koncepcje teoretyczne wyjaśniające związek między doświadczeniami traumatycznymi, PTSD i uzależnieniem od alkoholu 86 Badania epidemiologiczne nad współwystępowaniem PTSD i uzależnienia od alkoholu 93 Związek przyczynowy i funkcjonalny między PTSD i uzależnieniem od alkoholu 95 Część IV. Rozpowszechnienie zdarzeń traumatycznych i PTSD w grupie pacjentów uzależnionych od alkoholu. Badania własne 99 Zastosowane narzędzia badawcze 101 Osoby badane 107 Charakterystyka demograficzna osób badanych 107 Charakterystyka osób badanych pod względem przebiegu uzależnienia i terapii 109 Procedura badań 112 Wyniki badań 114 Rozpowszechnienie zdarzeń traumatycznych 114 Rozpowszechnienie zdarzeń traumatycznych – wyniki analiz danych uzyskanych w Kwestionariuszu stresujących zdarzeń życiowych (SLESQ) 115 Rozpowszechnienie zdarzeń traumatycznych – wyniki analiz danych uzyskanych w części 1 i 2 Skali do diagnozy stresu traumatycznego (PDS) 117 Rozpowszechnienie zdarzeń traumatycznych – wyniki pozostałych analiz 120 Rozpowszechnienie PTSD 125 Rozpowszechnienie PTSD i poziom nasilenia objawów pourazowych 126 Występowanie PTSD a wskaźniki przemocy seksualnej i fizycznej 129 Poziom objawów pourazowych a liczba kategorii zdarzeń traumatycznych 131 Nasilenie objawów pourazowych a zdarzenia traumatyczne różnego rodzaju 132 Doświadczenia traumatyczne, PTSD a nasilenie objawów uzależnienia od alkoholu 134 Nasilenie objawów pourazowych a długość terapii uzależnienia i abstynencji 135 Występowanie PTSD a warunki badania 137 Podsumowanie i dyskusja wyników 137 Literatura 152