Proces Jezusa w świetle prawa rzymskiego

„Ecce homo” – mówi Poncjusz Piłat i wskazuje na Jezusa. W odpowiedzi słyszy krzyki tłumu: „Ukrzyżuj Go!” „Ukrzyżuj!” Piłat jeszcze się waha, liczy na to, że to wystarczy, ale w końcu ustępuje i wydaje wyrok śmierci. Karę wykonano. To było właśnie to 5 minut, które w historii świata miał Piłat, nawet jeśli nie za bardzo przejmował się tym, co się stało. Ale był to ten moment, który rozpamiętują wszystkie wieki. Ten moment, o który pyta ludzkość, bo nie rozumie, nie godzi się, chciałaby to zmienić, „unieważnić”. Ale pyta też o to – Jak naprawdę było? Pyta – Dlaczego? Książka przedstawia opis i analizę procesu Jezusa w świetle norm rzymskiego prawa karnego materialnego i procesowego. Analizując materię źródłową oraz kreśląc tło polityczne, społeczne i kulturowe ówczesnej prowincji Judei, stawiane są pytania i proponowane odpowiedzi na nie. Przykładowo: Na ile przekazy źródłowe pozwalają na rekonstrukcję przebiegu postepowania w sprawie Jezusa? Jakie były poszczególne kolejne etapy tego postępowania? Kto skazał Jezusa na śmierć – Żydzi czy Rzymianie? Z jakiego powodu Jezus został w rzeczywistości skazany? Religijnego czy politycznego? Czy wyrok skazujący Piłata (a może i decyzja Sanhedrynu) został wydany zgodnie z ówczesnymi regułami postępowania w sprawach karnych? Czy wina Jezusa została wystarczająco udowodniona, czy Jezus był raczej ofiarą ogromnego błędu procesowego? Czy wyrok był sprawiedliwy? Czy, a jeśli tak, to w jaki sposób możliwa jest rewizja wyroku wydanego w tym postępowaniu? W świetle tych rozważań pojawiają się także takie fundamentalne i uniwersalne dla prawnika kwestie, jak: Czy dla prawnika ważne jest poszukiwanie prawdy, czy tylko przestrzeganie procedury? Co prawnik ma zrobić, gdy to od niego zależy decyzja? Co to znaczy być odważnym w prawie? Autorka ma nadzieję, że obok informacji, objaśnień i propozycji interpretacji, Czytelnik znajdzie w tym studium także pole dla własnej refleksji.

SŁOWO   WSTĘPNE   SŁOWO   WSTĘPNE   DO  I  WYDANIA   Z  RECENZJI   KS. A. BONIECKIEGO   WYKAZ   SKRÓTÓW   STOSOWANYCH   W   TEKŚCIE   WPROWADZENIE : PROCES   W   SPRAWIE  JEZUSA  –  TEMAT   AKTUALNY  ŹRÓDŁA   HISTORYCZNE   DOTYCZĄCE   PROCESU  JEZUSA   Rozdział 1 Źródła potwierdzające historyczność wydarzeń  1.1. Ewangelie kanoniczne  1.2. Apokryfy  1.3. Wzmianka Tacyta  1.4. List Pliniusza Młodszego  1.5. Józef Flawiusz i Testimonium Flavianum  Rozdział 2 Źródła do odtworzenia sytuacji politycznej i społecznej w prowincji Judei oraz do rekonstrukcji rzymskiej procedury karnej w prowincjach w okresie wczesnego pryncypatu TŁO   HISTORYCZNO- RAWNE   PROCESU   Rozdział 1 Judea jako rzymska prowincja  Rozdział 2 Organizacja prowincji  Rozdział 3 Imperium prowincjonalne  Rozdział 4 Sądownictwo w prowincjach  Rozdział 5 Cognitio extra ordinem w sprawach karnych  CZĘŚĆ  III POSTĘPOWANIE   SĄDOWE   W   SPRAWIE  JEZUSA   Z  NAZARETU   Rozdział 1 Aresztowanie i sformułowanie zarzutów  1.1. Aresztowanie  1.2. Właściwość sądowa  Rozdział 2 Analiza poszczególnych elementów postępowania  2.1. Zasady procesowe  2.1.1. Zasada jawności postępowania  2.1.2. Zasada ustności postępowania  2.1.3. Zasada bezpośredniości postępowania  2.2. Ramy organizacyjne procesu  2.2.1. Czas postępowania  2.2.2. Miejsce  2.2.3. Język  Rozdział 3 Postępowanie rozpoznawcze  3.1. Tryb postępowania  3.2. Zarzuty  3.3. Sąd – kształt i skład organu decyzyjnego 3.4. Strony postępowania  3.5. Postępowanie dowodowe  3.5.1. Środki dowodowe  3.5.2. Interrogatio i prawo do obrony  3.5.3. Confessio i absolutio?  3.5.4. Fustium castigatio  3.5.5. Problem privilegium paschale  3.6. Wydanie wyroku  3.6.1. Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris!  3.6.2. Crimen laesae maiestatis – Piłat czy Jezus?  3.6.3. Formuła wyroku  3.6.4. Skutki wyroku  3.6.5. Ocena wyroku  3.6.6. Czy Piłat mógł wydać inny wyrok?  Rozdział 4 Postępowanie wykonawcze  CZĘŚĆ  IV „PROCES ”  PRZED  SANHEDRYNEM   I   JEGO   PRAWNA   RELACJA   DO   PROCESU   RZYMSKIEGO   Rozdział 1 Sanhedryn jako żydowska Najwyższa Rada polityczno-religijna  Rozdział 2 Legalność postępowania przed Sanhedrynem  Rozdział 3 Jurysdykcja w sprawach zagrożonych karą śmierci  3.1. Pełnia władzy jurysdykcyjnej  3.2. Konieczność zatwierdzenia w celu wykonania  3.3. Wyłączenie kompetencji w sprawach zagrożonych karą śmierci  3.4. Wykonywanie wyroków śmierci  ZAKOŃCZENIE   ZESTAWIENIE   OPISÓW   WYDARZEŃ   WEDŁUG  EWANGELII   KANONICZNYCH  APPENDIX  1. REWIZJA   WYROKU   W   SPRAWIE  JEZUSA   Z  NAZARETU    INDEX  LOCORUM  / WYKAZ   CYTOWANYCH   ŹRÓDEŁ   INDEX   LIBRORUM  / WYKAZ   CYTOWANEJ   LITERATURY   WYBÓR   LITERATURY   DODATKOWEJ   NA   TEMAT   PROCESU  JEZUSA  –  LATA  2012–2024  RIASSUNTO  / STRESZCZENIE