Nowe narzędzia informatyczne służące monitorowaniu podatników

Jedynymi skutecznymi sposobami nadzorowania podatników są obecnie narzędzia informatyczne. Publikacja przedstawia nowe metody pozyskiwania i analizy informacji o podatnikach i ich działalności gospodarczej. Celem opracowania jest omówienie: wpływu przepisów dotyczących nowych technologii na proces kształtowania zobowiązań podatkowych, wzrost nadzoru elektronicznego nad podatnikami, płatnikami i importerami wraz z oceną czy działania te przyniosły pożądany efekt fiskalny. Autor przedstawia m.in.: • funkcje e-Urzędu Skarbowego, • regulacje prawne umożliwiające blokadę rachunku bankowego podatnika (w ramach systemu STIR), • znaczenie utworzenia Systemu Informacji Finansowej (SInF) dla gromadzenia informacji o kontach bankowych, • rolę centralnych rejestrów podatkowych, • funkcjonowanie systemu SENT w praktyce, • systemy monitorowania (śledzenia) wyrobów akcyzowych i tytoniowych, • wady i zalety mechanizmu podzielonej płatności, • kasy rejestrujące on-line, • charakterystykę JPK i JPK_VAT, • cele i założenia krajowego systemu faktur elektronicznych (KSeF). Książka jest przeznaczona dla doradców podatkowych, adwokatów, radców prawnych, sędziów, , a także pracowników administracji skarbowej oraz księgowych. Zainteresuje również przedstawicieli nauki oraz studentów prawa i administracji.

Wykaz skrótów 11 Wprowadzenie 17 Rozdział I Środki prawne służące do uzyskania informacji podatkowych przez organy podatkowe, celne oraz kontroli skarbowej 33 I.1. Zagadnienia ogólne 33 I.2. Czynności operacyjno-rozpoznawcze 34 I.3. Informacje podatkowe i specjalna dokumentacja podatkowa 38 I.4. Czynności sprawdzające 46 I.5. Zwykły i szczególny nadzór podatkowy 48 I.6. Przedstawienie uregulowań kontroli podatkowej, skarbowej oraz celnej 52 I.7. Postępowanie procesowe 60 I.8. Kasy rejestrujące 64 I.9. Współpraca organów podatkowych, celnych oraz kontroli skarbowej z innymi organami państwowymi oraz na arenie międzynarodowej celem pozyskania materiału dowodowego 68 I.10. System Poltax jako pierwsza baza danych o podatnikach 75 I.11. Wnioski 79 Rozdział II e-Urząd Skarbowy 85 II.1. e-Urząd jako docelowy model administracji publicznej, w tym administracji podatkowej 85 II.2. Funkcje e-Urzędu Skarbowego oraz metody korzystania z nich 90 II.3. Oferowane oraz docelowe usługi e-Urzędu Skarbowego wraz z oceną ich przydatności pod kątem wpływu na kształtowanie zobowiązań podatkowych 94 II.3.1. Oferowane oraz docelowe usługi e-Urzędu Skarbowego 94 II.3.2. Ocena przydatności poszczególnych usług e-Urzędu Skarbowego pod kątem ich wpływu na kształtowanie zobowiązań podatkowych 95 II.3.2.1. Usługi Twój e-PIT 95 II.3.2.2. Aplikacja e-mikrofirma 101 II.3.2.3. Informacja o otrzymanych mandatach 107 II.3.2.4. Dostęp do własnych danych podatkowych (dane o podatniku, działalności gospodarczej, mikrorachunku podatkowym i historii logowania) 110 II.3.2.5. Możliwość dokonania płatności on-line za zobowiązania podatkowe 113 II.3.2.6. Możliwość przesłania w formie elektronicznej wybranych pism 115 II.3.2.7. Informacja o zwrotach podatku 118 II.3.2.8. E-zaświadczenia 120 II.3.2.9. Informacja o umowach zawartych przez podatnika w formie aktu notarialnego oraz dokumentach potwierdzających dziedziczenie 122 II.3.2.10. Przesyłanie deklaracji PCC-2 oraz SD-2 przez notariuszy 125 II.3.2.11. Informacje o udzielonych pełnomocnictwach 126 II.3.2.12. Usługi dla komorników 127 II.4. Dodatkowe usługi e-Urzędu Skarbowego planowane w przyszłości wraz z oceną ich przydatności pod kątem wpływu na kształtowanie zobowiązań podatkowych 127 II.4.1. Dodatkowe usługi e-Urzędu Skarbowego planowane w przyszłości 127 II.4.2. Ocena przydatności przyszłych usług e-Urzędu Skarbowego pod kątem wpływu na kształtowanie zobowiązań podatkowych 128 II.4.2.1. E-TOLL 128 II.4.2.2. Usługi dla komorników sądowych 132 II.4.2.3. Inne wnioski 133 II.5. Wnioski 134 Rozdział III System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej (STIR) jako środek prawny służący do uzyskiwania informacji z kont bankowych 139 III.1. Cele ustawowe STIR 139 III.2. Zasady przekazywania informacji za pośrednictwem STIR 143 III.3. Zasady ustalania wskaźnika ryzyka, przeprowadzania analizy ryzyka oraz czynności podejmowane na skutek otrzymanych wyników analizy ryzyka 149 III.4. Blokada rachunku bankowego 159 III.5. Kontrola oraz kary pieniężne 167 III.6. Przedstawienie skuteczności systemu STIR na podstawie danych dotyczących liczby zablokowanych rachunków bankowych 169 III.7. Wnioski 172 Rozdział IV Instrumenty ograniczania obrotu gotówkowego 177 IV.1. Wady i zalety obrotu gotówkowego i bezgotówkowego 177 IV.2. Poziom obrotu gotówkowego w Polsce 181 IV.3. Limity obrotu gotówkowego w UE 184 IV.4. Limity obrotu gotówkowego w Polsce oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie 189 IV.5. Wnioski 195 Rozdział V System Informacji Finansowej (SInF) i jego znaczenie dla zwiększenia monitorowania podatników 201 V.1. Ramy prawne UE obligujące do wprowadzenia SInF 201 V.2. Przyczyny wprowadzenia SInF 209 V.3. Gromadzenie danych o kontach bankowych przed wprowadzeniem SInF 212 V.4. Zasady działania oraz zakres informacji przekazywanych do SInF 219 V.5. Sposoby wykorzystania informacji zgromadzonych w SInF oraz ochrona i kontrola przekazanych danych 222 V.6. Administracyjne kary pieniężne i przepisy karne za niespełnienie nałożonych obowiązków 227 V.7. Wnioski 229 Rozdział VI Wykaz podatników VAT, Centralny Rejestr Podmiotów Akcyzowych, Rejestr Pośredniczących Podmiotów Tytoniowych oraz Centralny Rejestr Danych Podatkowych 233 VI.1. Rys historyczny tworzenia centralnych rejestrów w Polsce 233 VI.2. Obecny stan prawny dotyczący wykazu podatników VAT 245 VI.3. Centralny Rejestr Podmiotów Akcyzowych 260 VI.4. Rejestr Pośredniczących Podmiotów Tytoniowych 273 VI.5. Centralny Rejestr Danych Podatkowych 282 VI.6. Wnioski 288 Rozdział VII System monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (SENT) 297 VII.1. Zakres regulacji dotyczących SENT 297 VII.2. Pozafiskalne obowiązki nałożone przez SENT 302 VII.3. Kontrola SENT oraz obowiązujące sankcje 311 VII.4. Problemy funkcjonowania SENT w praktyce 320 VII.5. Wnioski 322 Rozdział VIII System śledzenia wyrobów tytoniowych 331 VIII.1. Założenia i cele, a także unijne ramy prawne systemu śledzenia wyrobów tytoniowych 331 VIII.2. Krajowe przepisy w sprawie systemu śledzenia wyrobów tytoniowych 340 VIII.3. Przepisy unijne w sprawie systemu śledzenia wyrobów tytoniowych 345 VIII.4. Wnioski 369 Rozdział IX System przemieszczania i nadzoru wyrobów akcyzowych 373 IX.1. Główne cele oraz ramy unijne EMCS 373 IX.2. Krajowe regulacje prawne dotyczące EMCS 376 IX.3. Wnioski 390 Rozdział X Obowiązkowy i fakultatywny mechanizm podzielonej płatności 395 X.1. Modele mechanizmu podzielonej płatności 395 X.2. Regulacje prawne UE oraz krajów członkowskich UE dotyczące mechanizmu podzielonej płatności 398 X.3. Zakładane cele mechanizmu podzielonej płatności 406 X.4. Zakres regulacji obowiązkowego oraz fakultatywnego mechanizmu podzielonej płatności 413 X.5. Sposoby gromadzenia i wykorzystania środków pieniężnych na rachunku VAT 415 X.6. Korzyści wynikające ze stosowania mechanizmu podzielonej płatności 428 X.7. Sankcje za niestosowanie mechanizmu podzielonej płatności 435 X.8. Wady mechanizmu podzielonej płatności 441 X.9. Wnioski 446 Rozdział XI Kasy rejestrujące on-line mające postać urządzenia oraz kasy rejestrujące mające postać oprogramowania jako nowa metoda pozyskiwania informacji podatkowych 453 XI.1. Historia powstania kas rejestrujących 453 XI.2. Cele wprowadzenia dwóch rodzajów kas on-line oraz ich konstrukcja i wymagania techniczne 458 XI.3. Kasy rejestrujące on-line mające postać urządzenia 469 XI.4. Kasy rejestrujące mające postać oprogramowania 482 XI.5. Centralne Repozytorium Kas 495 XI.6. Skuteczność kas rejestrujących zapisujących dane w formie papierowej i elektronicznej oraz możliwości techniczne i organizacyjne kontroli zapisanych na nich danych 505 XI.7. Metody nielegalnego wykorzystywania kas rejestrujących oraz sposoby przeciwdziałania tym procederom 508 XI.8. Wnioski 512 Rozdział XII Jednolity plik kontrolny JPK_VAT jako obecny odpowiednik centralnego rejestru faktur w Polsce 517 XII.1. CRF w Zielonej księdze w sprawie przyszłości podatku VAT – W stronę prostszego, solidniejszego i wydajniejszego podatku VAT 517 XII.2. Podstawowe modele CRF 521 XII.3. Historia wprowadzania centralnej bazy danych o podatnikach w Polsce 522 XII.4. Historia likwidacji deklaracji podatkowych 525 XII.5. Wprowadzenie JPK i JKP_VAT 529 XII.6. Zakres przesyłanych danych w formie plików JPK_VAT 535 XII.7. Gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie danych na podstawie plików JPK i JPK_VAT 549 XII.8. Wnioski 553 Rozdział XIII Krajowy System e-Faktur 559 XIII.1. Cele i założenia KSeF 559 XIII.2. Faktura ustrukturyzowana oraz zasady korzystania z KSeF 568 XIII.3. Wnioski 575 Podsumowanie 583 Summary 603 Bibliografia 623 Orzecznictwo 635 Wykaz aktów prawnych 637 Załączniki 645 1. Wykaz towarów i usług, dla których ma zastosowanie obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności 645 2. Wykaz wyrobów akcyzowych, do których stosuje się procedurę zawieszenia poboru akcyzy i których produkcja odbywa się w składzie podatkowym, o których mowa w dyrektywie Rady 92/12/EWG 652 3. Podstawowe wiadomości przesyłane przez podmioty gospodarcze 655 4. Procedura wyboru będących stroną trzecią niezależnych dostawców systemów repozytoriów 691 5. Rodzaje elementów umieszczanych na opakowaniach wyrobów tytoniowych potwierdzających ich autentyczność 694 6. Wymagania techniczne dla kas dotyczące ich zawartości, zapisu i przechowywania danych, wystawianych dokumentów, pracy kasy oraz kas o zastosowaniu specjalnym 696