Numer zawiera artykuły dotyczące kultury polskiego oświecenia i jej różnorodnych relacji z oświeceniem europejskim, przede wszystkim francuskim i niemieckim. Wśród nich Czytelnicy znajdą m.in. rozważania nad dociekaniami filozoficznymi Franciszka Karpińskiego i Gottfrieda Wilhelma Leibniza; dowiedzą się, dlaczego nie czytamy "Nowych Aten" Benedykta Chmielowskiego; spojrzą na Drezno oczami polskich osiemnastowiecznych podróżników; poznają przedstawioną w "Almanach des honnêtes gens" koncepcję nowego kalendarza, u podstaw którego leżały dechrystianizacja i podział historii ludzkości oparty na osiągnięciach wybitnych ludzi.
The issue contains articles on the culture of the Polish Enlightenment and its various relations with the European, primarily French and German, Enlightenment. Among them, readers will find, among others reflections on the philosophical inquiries of Franciszek Karpiński and Gottfried Wilhelm Leibniz; they will find out why we do not read "New Athens" by Benedykt Chmielowski; they will look at Dresden through the eyes of Polish 18th-century travelers; they will learn about the concept of a new calendar presented in "Almanach des honnêtes gens", which was based on de-Christianization and division of human history based on the achievements of outstanding people.
Artykuły i rozprawy
Sławomir Kufel, Kapłan oświecony. Uwagi na marginesie „Nowych Aten” Benedykta Chmielowskiego 11
Summary 24
Marcin Pliszka, Drezno w relacjach polskich osiemnastowiecznych peregrynantów. Rekonesans 26
Summary 43
Jarosław Jarszak, Dwa bieguny europejskiej kultury: Karpiński i Leibniz. Próby badań nad dociekaniami filozoficznymi Franciszka Karpińskiego w odniesieniu do filozofii Gottfrieda Wilhelma Leibniza 44
Summary 66
Adam Drozdek, Bernardin de Saint-Pierre and the Ubiquity of Harmonies 68
Summary 84
Paweł Matyaszewski, «Almanach des honnêtes gens» (1788) de Sylvain Maréchal, ou penser un calendrier révolutionnaire avant la Révolution 85
Summary 111
Varia
Jan K. Ostrowski, Niedźwiedź 115
Summary 129
Noty o autorach 131
Recenzje
Oświeceniowa ars memoriae. Współczesna metodologia memory studies wobec literatury przełomu XVIII i XIX wieku. Rec.: Oświeceniowe zapisywanie pamięci, red. Małgorzata Chachaj, Artur Timofiejew, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2019 [Agata Wdowik] 135
Flaminia i Silvia, czyli o witalności komedii dell’arte. Rec.: Michela Zaccaria, Primedonne. Flaminia e Silvia dalla Commedia dell’Arte a Marivaux, Bulzoni, Roma 2019 [Jolanta Dygul] 145
Mozaikowy portret sławy — niezwykłe kobiety XVIII wieku. Rec.: Słynne kobiety w Rzeczypospolitej XVIII wieku, red. Agata Roćko, Magdalena Górska, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2017, seria „Silva Rerum” [Iwona Maciejewska] 159
„Co to jest kadet?” Rec.: Kajety Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej, t. 1, red. naukowa Elżbieta Wichrowska, Agata Wdowik, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016; Kajety Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej, t. 2: Ludzie — wartości — kultura materialna, red. naukowa Elżbieta Wichrowska, Agata
Wdowik, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019 [Anna Rosner] 171
Szlakiem polskich podróżniczek w epoce oświecenia. Rec.: Małgorzata Ewa Kowalczyk, Zagraniczne podróże Polek w epoce oświecenia, Wydawnictwo LTW, Łomianki 2019 [Paweł Soliwoda] 183
Odzyskać oświecenie. Rec.: Maciej Parkitny, Nowoczesność oświecenia. Studia o literaturze i kulturze polskiej drugiej połowy XVIII wieku, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2018, seria „Filologia Polska”, nr 196 [Helena
Markowska-Fulara] 190
Oświeceniowe przyczynki edytorskie. Rec.: „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie” 2018, nr 2: Edytorstwo tekstów dawnych, red. Tomasz Chachulski, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2018 [Barbara Dzierżanowska] 199
Anna Mostowska i Ann Radcliffe. Rec.: Agnieszka Łowczanin, A Dark Transfusion: The Polish Literary Response to Early English Gothic. Anna Mostowska Reads Ann Radcliffe, Peter Lang, Berlin 2018, seria „Toruń Studies in Language, Literature and Culture”, vol. 16
[Monika Urbańska] 205
Dyskurs polityczny I Rzeczypospolitej. Rec.: Anna Grześkowiak-Krwawicz, Dyskurs polityczny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Pojęcia i idee, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika,
Toruń 2018, seria „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej” [Maciej Janowski] 212
Polska książka we Lwowie. Rec.: Halina Rusińska-Giertych, Kultura książki polskiej we Lwowie w okresie oświecenia, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2018, seria „Acta Universitatis Wratislaviensis”, nr 3815 [Danuta Hombek] 220
Horyzonty pamięci. Rec.: Teresa Kostkiewiczowa, Mnemozyne i córki. Pamięć w literaturze polskiej drugiej połowy XVIII wieku, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2019 [Paweł Pluta] 228
Z ironią w labiryntach powieści. Rec.: Maria Janoszka, „Rękopis znaleziony w Saragossie” Jana Potockiego i wybrane powieści XX wieku (Fowles — Rosendorfer — Gretkowska), Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2018, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, nr 3751 [Grzegorz Zając] 236
Stanisław Leszczyński w zmieniającym się świecie. Rec.: Les dynamiques du changement dans l’Europe des Lumières, sous la direction de Maciej Forycki, Agnieszka Jakuboszczak, Teresa Malinowska, Polska Akademia Nauk — Stacja Naukowa w Paryżu, Poznań–Paryż 2018 [Kamil Popowicz] 248
Jackowi Przybylskiemu w dwusetlecie śmierci. Rec.: Przybylski i inni. O znaczeniu Krakowa i regionu w kulturze oświecenia, cz. 1, red. Roman Dąbrowski, Księgarnia Akademicka, Kraków 2019, seria „Studia Dziewiętnastowieczne. Rozprawy”, t. 16 [Igor Barkowski] 255
Wybrańcy bogów. Rec.: Wojciech Kaliszewski, Parnas oświeconych. Studia o poezji polskiej wieku oświecenia, Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, Warszawa 2019 [Marzena Suska] 264
Zasady recenzowania 271
Informacje dla autorów 273
