Doświadczenie wewnętrzne bohatera w dziele filmowym

Zbiór obszernych, wnikliwych artykułów analizujących i interpretujących treść oraz formę przedstawiania w dziele filmowym świata doświadczeń wewnętrznych bohaterów filmowych. Rozprawy są poświęcone filmom: Świadectwo urodzenia Stanisława Różewicza, Konformista Bernardo Bertolucciego, Lokator Romana Polańskiego, Panny z Wilka Andrzeja Wajdy, Łagodna Piotra Dumały, Aleksandra Aleksandra Sokurowa oraz Wołanie Marcina Dudziaka. Zamieszczone w tomie interpretacje – zgodnie z zasadami metody antropologiczno-morfologicznej – są wyprowadzane ze znaczeń zawartych w obrazie filmowym przy użyciu argumentów obecnych immanentnie w analizowanym dziele, zebranych w toku starannie przeprowadzonej procedury analitycznej poprzedzającej interpretację. Rzetelność naukowa autorów i zastosowana metodologia sprawiają, że zawarte w książce odczytania wybitnych, dobrze znanych filmów zaskakują dotychczas niedostrzeganym bogactwem artystycznym omawianych dzieł i głębią znaczeń. Są świadectwem możliwości precyzyjnych, konsekwentnych metodologicznie i zorientowanych antropologicznie badań filmoznawczych. Monografia powstała w ramach prac Zespołu Badań nad Filmem w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. The book contains a collection of articles analysing the content and form of presenting inner experiences of film characters in the cinematographic work. The dissertations are dedicated to the following films: Stanisław Różewicz’s Świadectwo urodzenia, Bernardo Bertolucci’s Konformista, Roman Polański’s Lokator, Andrzej Wajda’s Panny z Wilka, Piotr Dumała’s Łagodna, Aleksandr Sokurow’s Aleksandra and Marcin Dudziak’s Wołanie.

SEWERYN KUŚMIERCZYK Antropologia doświadczenia wewnętrznego w dziele filmowym 11 Kategoria doświadczenia wewnętrznego 14 Ukazanie doświadczenia wewnętrznego postaci w dziele filmowym 16 Metoda antropologiczno-morfologiczna badania dzieła filmowego 18 Struktura podróży wewnętrznej bohatera 20 Przypisy 22 PAWEŁ STROIŃSKI Wkraczanie dziecka w świat wojny. Obrazy podróży wewnętrznej w Świadectwie urodzenia Stanisława Różewicza 25 Na drodze 31 List z obozu 42 Kropla krwi 51 Przypisy 66 ROBERT BIRKHOLC Cień, który męczy. Doświadczenie alienacji w Konformiście Bernarda Bertolucciego 81 Subiektywizacja zapośredniczona 85 Podróż wewnętrzna Marcella Clericiego 88 Wprowadzenie bohatera 88 Rzym – próba ukrycia inności 92 Paryż – kuszenie wolnością 101 Rzym – powrót chaosu 104 „Zła wiara” Marcella Clericiego 107 Środki subiektywizujące 113 Oświetlenie 114 Kolorystyka 116 Plany filmowe i montaż 117 Warstwa sonorystyczna 118 Podwójna perspektywa 119 Przypisy 124 ALEKSANDRA PASZKOWSKA Podróż wewnętrzna Trelkovsky’ego w Lokatorze Romana Polańskiego 135 Pierwsza scena jako metafora filmu 141 Trelkovsky – bohater filmu 146 Dwa światy i miejsca progowe 150 Wszystko, co wiemy o Simone Choule 156 Śmieci i śmierć 161 Grzech i miłość 167 Sukienka w kwiaty 171 Stosunek części do ciała 175 Sojuszniczka Trelkovsky’ego 182 Konflikt z matką, ojcem, dzieckiem 192 Puste niebo 203 Przypisy 206 SEWERYN KUŚMIERCZYK Przemiana wewnętrzna bohatera w filmie Panny z Wilka Andrzeja Wajdy 213 Scenariusz 216 Scenopis 219 Sérénité 220 Byszewy i Radachówka 223 Prolog filmu 227 Obrzęd przejścia 231 Spotkanie z przewodnikiem duchowym 235 Film „malowany akwarelą” 238 Panie z Wilka 241 Tunia 244 Spóźniona poziomka 247 Harmonia człowieka i natury 249 Rola muzyki 250 Przypisy 256 MACIEJ PRZEMYSŁAW GÓRNICKI-OLSZEWSKI Śmierć – początek i koniec narracji. Łagodna Piotra Dumały 265 Życie, które nie istnieje 268 Pisarze światłocieniowi 271 Wyprawa do wspomnień 274 Równoległy świat 284 Ostateczny krok 287 Świadomość własnej śmiertelności 293 Śmierć narracji 297 Księga 299 Przypisy 302 AGNIESZKA KORYCKA Tkanie nowego człowieka. Analiza i interpretacja filmu Aleksandra w reżyserii Aleksandra Sokurowa 309 Droga reżysera do Aleksandry 314 Wpływ biografii reżysera na film 315 Stan badań 317 Analiza i interpretacja przestrzeni 321 Gdzie naprawdę toczy się wojna? 325 Przestrzeń labiryntu 327 Bohater lermontowski 330 Muzyka jako znak czasu 332 Kostium jako metafora 334 Proces tworzenia tkaniny 341 Pierścień czasu 350 Świat bez kobiet 352 Aleksandra jako postać archetypowa 357 Przypisy 366 JACEK PAJĄK Dźwiękowa przestrzeń podróży wewnętrznej bohatera w filmie Wołanie 385 Zarys fabuły 391 Rola metadiegesis w tworzeniu przestrzeni przemiany wewnętrznej chłopca 394 Ogólna charakterystyka warstwy dźwiękowej 397 Płynna przestrzeń dźwiękowa a psychika Antka 401 Scena otwierająca 404 Wyruszenie w podróż 406 Noc w namiocie – pierwszy lęk 410 Sen o wąwozie – pierwsze wołanie matki 412 Walka z nurtem Sanu – nawoływanie przyrody 414 Posiłek na polanie – odpowiedź na wezwanie słońca 416 Wołanie z mroków piwnicy 418 Drugie wołanie matki 421 Złowienie ryby – zadanie śmierci 423 Złodzieje na polanie – przejęcie inicjatywy 424 Brodzenie w rzece – zamiana ról 427 Rozmowa przy ognisku – Rzeczy Najważniejsze 428 Scena zamykająca 431 Rola warstwy audytywnej w ukazaniu wewnętrznej przemiany chłopca 432 Przypisy 435 NOTY O AUTORACH 441 INDEKS NAZWISK 447