Rzymskie prawo prywatne. Repetytorium

Publikacja zawiera usystematyzowane przedstawienie całości wykładu prawa prywatnego rzymskiego. Dla ułatwienia zrozumienia analizowanych zagadnień autorka posługuje się tabelami, wyliczeniami i schematami, a także uwzględnia bogate zestawienie literatury przedmiotu i przekładów źródłowych.W podręczniku omówiono m.in.:• rozumienie prawa przez starożytnych Rzymian, dokonywane przez nich podziały i systematyzacje materiału normatywnego,• historyczny rozwój prawa rzymskiego;• podmiotowość prawną i jej komponenty;• szeroko pojęte prawo osobowe, małżeńskie oraz rodzinne;• tzw. majątkowe działy prawa prywatnego: prawo spadkowe, rzeczowe, obligacyjne;• sposoby ochrony praw prywatnych, w szczególności elementy rzymskiego procesu prywatnego.Książka stanowi pomoc dydaktyczną dla studentów wydziałów prawa i wydziałów historycznych (w zakresie nauk o antyku). Będzie użyteczna dla aplikantów w celu powtórki materiału przed egzaminem. Zainteresuje również pracowników naukowych prowadzących zajęcia z prawa rzymskiego.

Wstęp 11 Index librorum 15 Wykaz skrótów i objaśnienia symboli 19 CZĘŚĆ PIERWSZA POWSTANIE I ROZWÓJ PRAWA Rozdział pierwszy De iure ac de iuris divisione – o prawie i podziale prawa 23 De iure – o prawie 23 De iuris divisione – o podziale prawa 24 Systematyzacja materiału normatywnego 30 De diversis regulis iuris: D. 50,17 – o różnych regułach prawa 34 Rozdział drugi De fontibus iuris Romani – o źródłach prawa rzymskiego 37 Pojęcie źródła prawa (fons iuris) 37 System prawa rzymskiego jako system otwarty – cechy charakterystyczne 39 Periodyzacja historii źródeł prawa rzymskiego 39 Źródła prawa powszechnego (iura populi Romani) 42 Jurysprudencja i prawo jurysprudencyjne 59 Kompilacja justyniańska (lata 528–534 n.e.) i jej znaczenie dla obecności prawa rzymskiego i kształtowania się romanistycznej tradycji w średniowieczu, czasach nowożytnych i współczesnych 71 Pojęcie tradycji romanistycznej i jej znaczenie 79 CZĘŚĆ DRUGA AKTY, KTÓRYCH CELEM BYŁO WYWOŁANIE SKUTKÓW PRAWNYCH, DOKONYWANE PRZEZ PODMIOTY PRAWA W RAMACH AUTONOMII IUS PRIVATUM Rozdział pierwszy Pojęcie podmiotowości prawnej i jej komponenty 87 Rozdział drugi De negotiis – o czynnościach prawnych 89 Czynność prawna na tle faktów prawnie relewantnych 89 Pojęcie czynności prawnej 89 Wymogi ważności czynności prawnej i skutki ich niedochowania: nieważność, zaskarżalność, konwersja, konwalidacja 90 Skutki czynności prawnych 93 Podziały czynności prawnych 94 Oświadczenie woli i interpretacja oświadczeń woli 96 Materialna struktura czynności prawnej i niezgodność woli z oświadczeniem 99 Pobudka i jej znaczenie 103 Formalna struktura czynności prawnej 106 Problem zastępstwa przy składaniu oświadczeń woli i nabycie prawa przez osobę trzecią 112 CZĘŚĆ TRZECIA RZYMSKIE PRAWO PRYWATNE Rozdział pierwszy De iure quod ad personas pertinet et de familia tutelaque – o prawie, które dotyczy osób, o rodzinie i opiece 117 Charakterystyczne cechy rzymskiego prawa dotyczącego osób 117 Pojęcie osoby 118 Osoby fizyczne 118 *Status libertatis – stan wolności 123 *Status civitatis 138 *Status familiae 143 Cześć obywatelska (existimatio) i przypadki jej umniejszenia (infamia, ignominia) 146 „Osoby prawne” według reguł prawa rzymskiego 148 Zdolność do czynności prawnych 152 Małżeństwo (matrimonium, nuptiae) 164 Rodzina i władza rodzicielska (ojcowska) 178 Piecza prawna nad osobami 188 Rozdział drugi De successionibus – o dziedziczeniu 195 Zasady dotyczące dziedziczenia 195 Spadek jako przedmiot dziedziczenia 196 Elementy dziedziczenia 199 Dziedziczenie wedle reguł ius civile a dziedziczenie wedle reguł prawa pretorskiego (ius honorarium – ius praetorium) 200 Dziedziczenie testamentowe 202  Dziedziczenie beztestamentowe (successio ab intestato) 222  Dziedziczenie przeciwtestamentowe (*successio contra tabulas / bonorum possessio contra tabulas) 226  Nabycie spadku (acquisitio hereditatis) 229  Zarząd majątkiem spadkowym 236  Odpowiedzialność za długi spadkowe 237 Dział spadku 238 Ochrona prawa do spadku 240 Zapisy 242 Inne przypadki nabycia na wypadek śmierci: mortis causa capio 250 Rozdział trzeci De iure quod ad res pertinet – o prawie, które dotyczy rzeczy 251 Pojęcie i istota praw rzeczowych 251 Pojęcie „rzecz” (res) w prawie rzymskim 254 Podziały rzeczy 255 Posiadanie (possessio) 261 Własność (dominium, proprietas) 273 Współwłasność i zasady wykonywania wspólnego prawa 279 Nabycie prawa własności (acquisitio/adquisitio dominii) 281 Ochrona prawa własności 299 Zgaśnięcie prawa własności 309 Prawa na rzeczy cudzej (iura in re aliena) 310 Rozdział czwarty De obligationibus et actionibus – o zobowiązaniach i 329 Dział pierwszy. Wiadomości ogólne o zobowiązaniach 329 Pojęcie obligatio jako stosunku prawnego o charakterze względnym 329 Źródłowe definicje zobowiązania 329 Ochrona stosunków zobowiązaniowych – actiones in personam 330 Funkcja zobowiązań w obrocie gospodarczym 332 Geneza rzymskiej obligatio 332 Rzymskie stosunki zobowiązaniowe: źródła zobowiązań, cechy charakterystyczne rzymskiego systemu umownego oraz odpowiedzialności prywatnoprawnej deliktowej i kierunki ich rozwoju 334\ Cechy konstytutywne zobowiązania i typy zobowiązań (1) 338  Świadczenie jako element zobowiązania: treść i wymogi ważności świadczenia, świadczenie dodatkowe (odsetki – usurae) 342 Generalne zasady wykonywania zobowiązań 345 Generalne zasady odpowiedzialności prywatnoprawnej kontraktowej 352 Podmioty zobowiązania 359 Zmiana podmiotów w zobowiązaniu: przeniesienie (cesja) wierzytelności i przejęcie długu 366 Umorzenie zobowiązań 370 Dział drugi. Zobowiązania z kontraktów, quasi-kontraktów, deliktów, quasi-deliktów 374 Cztery źródła stosunków zobowiązaniowych według prawa justyniańskiego 374 Kontrakt (contractus) – pojęcie oraz cztery typy kontraktów 374 Kontrakty typowe (nazwane) – contractus (nominati): charakterystyka 375 Kontrakty nienazwane (*contractus innominati) 417 Umowy nieformalne (pacta) 420 Quasi kontrakty (*quasi contractus) 427 Zobowiązania z czynów niedozwolonych i charakter odpowiedzialności prywatnoprawnej deliktowej 433  Quasi-delikty (*quasi delicta) i cechy odpowiedzialności quasi-deliktowej 451 CZĘŚĆ CZWARTA OCHRONA PRAW PRYWATNYCH: ELEMENTY RZYMSKIEGO PROCESU PRYWATNEGO Rozdział pierwszy Sposoby na urzeczywistnienie prawa w starożytnym Rzymie 457 Rozdział drugi Postępowanie sądowe w sprawach prywatnych 461 Kluczowe pojęcia z zakresu procesu prywatnego 461 Postępowanie w sprawach prywatnych: postępowanie sporne a postępowanie niesporne 464 Funkcjonalny podział etapów procesu 464 Przemiany postępowania sądowego w Rzymie 464 Postępowanie sporne zwyczajne – cechy charakterystyczne i wspólne zasady procesowe 465 Organizacyjne ramy procesu 468 Trzy formuły procesu rzymskiego – porównanie 470 Przesłanki procesowe 474 Proces legisakcyjny (agere per legis actiones, agere per concepta verba) – szczegółowe przedstawienie 475 Proces formularny (agere per formulas) – szczegółowe przedstawienie 481  Proces kognicyjny (cognitio extra ordinem) – szczegółowe przedstawienie 495 Organy postępowania 498 Formy zastępstwa procesowego koniecznego i dobrowolnego 502 Postępowanie dowodowe 504 Wyrok 507 Środki zaskarżenia wyroku 509 Sankcje przeciwko pieniactwu 513 Egzekucja (executio) jako postępowanie wykonawcze 514 Rozdział trzeci Środki ochrony pozaprocesowej 517 Interdykty (interdicta) i postępowanie interdyktalne 517 Wprowadzenie w posiadanie (missio in possessionem) 520 Stypulacje pretorskie (stipulationes praetoriae – cautiones) 520 Przywrócenie do stanu poprzedniego (in integrum restitutio) 521 Index proverbiorum – paremie łacińskie 523 Index rerum 527