Wprowadzenie do logiki dla prawników

Wprowadzenie do logiki dla prawników to, cieszący się już od kilkunastu lat zainteresowaniem i przychylnością studentów, podręcznik akademicki. Wyróżnia go prostota języka, klarowność wywodu oraz liczne przykłady odnoszące się zarówno do praktyki stosowania prawa, jak i sytuacji, których Czytelnik niebędący jeszcze zawodowym prawnikiem może doświadczać w życiu codziennym. W książce przedstawiono najważniejsze zagadnienia z zakresu semiotyki logicznej, klasycznej logiki formalnej oraz ogólnej metodologii nauk z podkreśleniem elementów szczególnie przydatnych w pracy myślowej prawnika. Omówiono też m.in. kwestie interpretacji tekstów prawnych, wnioskowanie prawnicze, problematykę wypowiedzi modalnych i deontycznych oraz logikę erotetyczną. Głównymi adresatami podręcznika są studenci prawa i administracji. Będzie on również pomocny studentom innych kierunków społecznych, a także humanistycznych, mających w programie studiów przedmioty logika lub ogólna metodologia nauk.

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 11 Wstęp 13 Rozdział I. Język jako system znaków 21 1. Język i jego rola w pracy prawnika 21 2. Znak, oznaka, ślad 28 3. Reguły semantyczne 33 4. Kategorie syntaktyczne 37 5. Analiza syntaktyczna 43 6. Funkcje semiotyczne języka 49 Pytania i zadania kontrolne 54 Rozdział II. Nazwy 58 1. Nazwy i ich desygnaty 58 2. Nazwy proste i złożone 61 3. Nazwy konkretne i abstrakcyjne 62 4. Nazwy indywidualne i generalne 64 5. Zakres i treść nazwy 66 6. Role znaczeniowe nazw 70 7. Nazwy zbiorowe i niezbiorowe 71 8. Nazwy ostre a nazwy wyraźne 73 9. Stosunki między zakresami nazw 77 10. Klasyfikowanie nazw i określanie stosunków między ich zakresami 82 Pytania i zadania kontrolne 87 Rozdział III. Definicje 90 1. Istota definicji 90 2. Funkcje definicji 91 3. Budowa definicji 95 4. Błędy w definiowaniu 102 5. Definicje w tekstach prawnych 104 Pytania i zadania kontrolne 107 Rozdział IV. Podział logiczny 110 1. Istota podziału logicznego 110 2. Warunki poprawności podziału logicznego 111 3. Zasada podziału 112 4. Klasyfikacja 115 5. Typologia i partycja 117 Pytania i zadania kontrolne 118 Rozdział V. Klasyczny rachunek zdań ibjego język 120 1. Rachunek zdań 120 2. Zdanie i jego wartość logiczna 123 3. Funktory ekstensjonalne 133 4. Wzajemne definiowanie funktorów ekstensjonalnych 147 5. Budowanie logicznych schematów zdaniowych 149 Pytania i zadania kontrolne 156 Rozdział VI. Tautologie klasycznego rachunku zdań 159 1. Rodzaje schematów zdaniowych 159 2. Metoda zero-jedynkowa 161 3. Skrócona metoda zero-jedynkowa 170 Pytania i zadania kontrolne 179 Rozdział VII. System dedukcji naturalnej klasycznego rachunku zdań 181 1. Reguły wnioskowania a reguły dowodzenia 181 2. Kodeks reguł wnioskowania dla rachunku zdań 182 3. Posługiwanie się kodeksem reguł wnioskowania dla rachunku zdań 194 4. Reguły tworzenia dowodów 199 5. Słynne schematy tautologiczne 207 Pytania i zadania kontrolne 217 Rozdział VIII. Sylogistyka 224 1. Zdania kategoryczne 224 2. Kwadrat logiczny 228 3. Prawa konwersji 234 4. Prawa obwersji 236 5. Sylogizm kategoryczny 239 6. Sylogizm prawniczy 260 Pytania i zadania kontrolne 263 Rozdział IX. Rozumowanie 266 1. Wnioskowanie 266 2. Dedukcja i dowodzenie 275 3. Indukcja enumeracyjna 276 4. Indukcja eliminacyjna 281 5. Sprawdzanie 284 6. Wyjaśnianie 286 7. Wnioskowanie przez analogię 288 8. Wnioskowania prawnicze i inne rozumowania wykorzystywane w pracy prawnika 290 Pytania i zadania kontrolne 300 Rozdział X. Relacje 303 1. Pojęcie relacji 303 2. Terminologia i symbolika teorii relacji 304 3. Formalne własności relacji dwuczłonowych 306 4. Relacja porządkująca i relacja równościowa 310 Pytania i zadania kontrolne 312 Rozdział XI. Wypowiedzi modalne 314 1. Pojęcie wypowiedzi modalnej 314 2. Konieczność i możliwość 315 3. Związki pomiędzy zdaniami asertorycznymi, apodyktycznymi i problematycznymi 320 4. Modalności deontyczne 323 Pytania i zadania kontrolne 327 Rozdział XII. Elementy logiki erotetycznej 328 1. Wypowiedzi pytajne 328 2. Podział pytań 330 3. Założenie pytania 332 4. Odpowiedzi 334 Pytania i zadania kontrolne 336 Rozdział XIII. Przed egzaminem 338 1. Zadania 338 I. Analiza syntaktyczna 338 II. Klasyfikowanie nazw 339 III. Stosunki między zakresami nazw 340 IV. Definicje i podział logiczny 342 V. Schematy zdań 343 VI. Metoda zero-jedynkowa i skrócona metoda zero-jedynkowa 344 VII. Kodeks reguł wnioskowania dla rachunku zdań i dowody 345 VIII. Zdania kategoryczne i sylogizmy 346 IX. Klasyfikacja rozumowań 347 X. Relacje, wypowiedzi modalne i logika erotetyczna 349 2. Odpowiedzi do zadań 352 I. Analiza syntaktyczna 352 II. Klasyfikowanie nazw 353 III. Stosunki między zakresami nazw 354 IV. Definicje i podział logiczny 356 V. Schematy zdań 359 VI. Metoda zero-jedynkowa i skrócona metoda zero-jedynkowa 360 VII. Kodeks reguł wnioskowania dla rachunku zdań i dowody 365 VIII. Zdania kategoryczne i sylogizmy 371 IX. Klasyfikacja rozumowań 373 X. Relacje, wypowiedzi modalne i logika erotetyczna 373 Bibliografia 375 Indeks rzeczowy 379